ผักสดพยาธิอันดับ 1 คนไทยชอบนำมาทำอาหารมากที่สุด

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความด้านสุขภาพ  ซึ่งมีเนื้อหาน่าสนใจอย่างยิ่งเกี่ยวกับ “ผักสด” ที่คนไทยจำนวนมากนิยมรับประทานกันในชีวิตประจำวัน แม้ว่าผักจะเป็นอาหารที่มีคุณประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมาก

ทั้งในด้านวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหารที่ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานได้ดี แต่ในอีกมุมหนึ่ง หากผักเหล่านั้นไม่ได้รับการล้างทำความสะอาดอย่างถูกวิธี ก็อาจกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค รวมถึงไข่พยาธิและปรสิตชนิดต่าง ๆ ได้เช่นกัน

ข้อมูลที่เผยแพร่โดยเพจด้านสุขภาพ PDRC ศูนย์วิจัยโรคปรสิต สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ได้อ้างอิงผลการศึกษาจากนักวิจัยของ สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ซึ่งได้ทำการสุ่มเก็บตัวอย่างผักสดจากตลาดจำนวน 265 ตัวอย่าง เพื่อนำมาตรวจสอบการปนเปื้อนของพยาธิ ผลที่ออกมาถือว่าน่าตกใจไม่น้อย เพราะพบว่ามีผักถึง 93 ตัวอย่างที่ตรวจพบไข่พยาธิและปรสิตปะปนอยู่

ชนิดของพยาธิที่พบมากที่สุดคือ พยาธิปากขอ คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 42.9 เปอร์เซ็นต์ รองลงมาคือ พยาธิเส้นด้าย 10.6 เปอร์เซ็นต์ ตามมาด้วย พยาธิแส้ม้า พยาธิไส้เดือน และพยาธิไส้เดือนสุนัข ซึ่งแม้จะพบในสัดส่วนที่น้อยกว่า แต่ก็ยังถือเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม เพราะพยาธิบางชนิดสามารถเข้าสู่ร่างกายและก่อให้เกิดโรคที่รุนแรงได้

จากการจัดอันดับผักที่พบการปนเปื้อนมากที่สุด พบว่า “ขึ้นฉ่ายฝรั่ง” หรือ เซเลอรี (Celery) เป็นผักที่ตรวจพบพยาธิมากที่สุด โดยมีอัตราการปนเปื้อนสูงถึง 63.3 เปอร์เซ็นต์ รองลงมาคือ สะระแหน่ ใบบัวบก ผักชีไทย หอม ผักชีฝรั่ง ผักกาดขาวจีน ผักสลัด โหระพา และผักบุ้งจีน ตามลำดับ

แม้ว่าขึ้นฉ่ายฝรั่งจะติดอันดับผักที่พบพยาธิมากที่สุด แต่ในด้านโภชนาการก็ต้องยอมรับว่าเป็นผักที่มีคุณค่าทางอาหารสูงไม่น้อย ลำต้นและใบมีสีเขียวสด มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว และอุดมไปด้วยสารอาหารสำคัญหลายชนิด โดยเฉพาะ แคลเซียม ที่มีส่วนช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกระดูก เหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์ เด็กที่กำลังเจริญเติบโต รวมถึงผู้สูงอายุ

นอกจากนี้ ขึ้นฉ่ายฝรั่งยังมี โพแทสเซียม ซึ่งช่วยให้หลอดเลือดขยายตัว ลดความเสี่ยงของโรคหัวใจขาดเลือด และช่วยควบคุมระดับความดันโลหิต อีกทั้งยังมี วิตามินซี ในปริมาณสูง ช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เมื่อรับประทานแบบสดจะช่วยให้ได้รับวิตามินอย่างเต็มที่ ส่วนการนำไปผัดกับน้ำมันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของสาร เบต้าแคโรทีน ที่มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสี่ยงของโรคมะเร็งบางชนิดได้อีกด้วย

ในด้านพลังงาน ขึ้นฉ่ายฝรั่งปริมาณ 100 กรัม ให้พลังงานเพียงประมาณ 13 กิโลแคลอรี เท่านั้น อีกทั้งยังมีใยอาหารสูง จึงช่วยให้อิ่มนาน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก ปัจจุบันหลายคนนิยมนำไปปั่นเป็นน้ำผักเพื่อสุขภาพ หรือรับประทานสดคู่กับน้ำพริก น้ำสลัด รวมถึงใช้ประกอบอาหารประเภทซุปและผัดต่าง ๆ

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขได้เตือนว่า การรับประทานผักสดควรให้ความสำคัญกับ ขั้นตอนการล้างทำความสะอาด เป็นอย่างยิ่ง เพราะไข่พยาธิและเชื้อโรคมักติดอยู่ตามซอกใบหรือพื้นผิวของผัก หากล้างไม่สะอาดก็อาจเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว

ทาง กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้แนะนำวิธีล้างผักผลไม้เพื่อลดความเสี่ยงจากเชื้อโรคและพยาธิไว้หลายวิธี เช่น การแช่ผักในน้ำสะอาดประมาณ 15 นาที จากนั้นเปิดน้ำไหลผ่านพร้อมคลี่ใบผักถูเบา ๆ ประมาณ 2 นาที หรืออาจใช้น้ำส้มสายชูผสมน้ำในอัตราส่วนที่เหมาะสมแช่ทิ้งไว้ก่อนล้างออกด้วยน้ำสะอาด รวมถึงวิธีใช้น้ำผสมเบกกิ้งโซดาแช่ผักเพื่อช่วยลดการปนเปื้อน

ที่สำคัญที่สุด หากต้องการความปลอดภัยสูงสุด ผู้เชี่ยวชาญยังแนะนำว่า การนำผักไปปรุงสุก ถือเป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุด เพราะการให้ความร้อนประมาณ 90 องศาเซลเซียส เป็นเวลาอย่างน้อย 5 นาที สามารถช่วยทำลายพยาธิในระยะติดต่อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เรื่องนี้จึงถือเป็นอีกหนึ่งข้อมูลด้านสุขภาพที่ควรนำมาพิจารณา เพราะแม้ผักสดจะเป็นอาหารที่มีประโยชน์ แต่การเลือกรับประทานอย่างระมัดระวังและล้างให้สะอาดก่อนทุกครั้ง ย่อมช่วยให้เราได้รับคุณค่าทางโภชนาการอย่างเต็มที่ พร้อมลดความเสี่ยงจากพยาธิและปรสิตที่อาจแฝงมากับอาหารโดยไม่รู้ตัวได้อย่างดีที่สุด.