4 จังหวัดไทยเคยถูกยุบ ก่อนฟื้นคืนสถานะอีกครั้ง
หน้าประวัติศาสตร์การปกครองของประเทศไทยเคยเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่ทำให้บางจังหวัดต้อง "หายไปจากแผนที่" อย่างกะทันหัน โดยเฉพาะในช่วงปี พ.ศ. 2475 ซึ่งตรงกับยุควิกฤตเศรษฐกิจโลกตกต่ำครั้งใหญ่ (Great Depression) รัฐบาลในขณะนั้นจำเป็นต้องควบรวมจังหวัดที่มีขนาดเล็กหรือประชากรน้อยเข้ากับจังหวัดใกล้เคียงเพื่อลดภาระงบประมาณแผ่นดิน ก่อนที่พื้นที่เหล่านั้นจะได้รับสถานะเดิมกลับคืนมาเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
สาเหตุหลักของการประกาศยุบจังหวัดในอดีต
-
วิกฤตเศรษฐกิจโลก: รัฐบาลต้องตัดลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นอย่างเร่งด่วนเพื่อประคองฐานะทางการเงินของประเทศ
-
การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหาร: ลดความซ้ำซ้อนของหน่วยงานรัฐในพื้นที่ที่มีอาณาเขตติดต่อกันและมีประชากรไม่หนาแน่น
-
การจัดระเบียบราชการใหม่: เป็นช่วงรอยต่อของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง จึงมีการปรับปรุงโครงสร้างหัวเมืองให้สอดคล้องกับบริบทการเมืองในขณะนั้น
4 จังหวัดที่เคยถูกยุบและได้รับสถานะคืนสู่แผนที่
-
สมุทรปราการ: ในปี พ.ศ. 2475 เริ่มจากการยุบจังหวัดพระประแดงลงมาเป็นอำเภอขึ้นกับสมุทรปราการ ต่อมาในปี พ.ศ. 2485 ตัวจังหวัดสมุทรปราการเองก็ถูกยุบไปรวมกับจังหวัดพระนคร จนกระทั่งปี พ.ศ. 2489 จึงมีการประกาศจัดตั้งจังหวัดสมุทรปราการขึ้นมาใหม่อีกครั้ง
-
นนทบุรี: เคยถูกยุบไปรวมกับจังหวัดพระนครในปี พ.ศ. 2485 เช่นกัน ก่อนจะได้รับสถานะจังหวัดคืนในปี พ.ศ. 2489 หลังจากเห็นความสำคัญของการแยกการปกครองเพื่อความคล่องตัว
-
สมุทรสาคร: ถูกประกาศยุบไปรวมกับจังหวัดธนบุรีในปี พ.ศ. 2486 และสามารถกลับมาปรากฏชื่อบนแผนที่ประเทศไทยในฐานะจังหวัดได้อีกครั้งในปี พ.ศ. 2489
-
กาฬสินธุ์: มีประวัติการถูกยุบที่ยาวนานกว่ากลุ่มอื่น โดยถูกยุบไปรวมกับจังหวัดมหาสารคามตั้งแต่ปี พ.ศ. 2474 และต้องรอจนถึงปี พ.ศ. 2490 จึงได้รับสถานะจังหวัดคืนมา
พื้นที่ที่ถูกยุบรวมและคงสถานะอำเภอจนถึงปัจจุบัน
นอกจากกลุ่มที่ได้กลับมาเป็นจังหวัดแล้ว ยังมีอีกหลายพื้นที่ที่เคยยิ่งใหญ่ในฐานะ "จังหวัด" แต่หลังจากการปรับปรุงระเบียบบริหารราชการในปี พ.ศ. 2475 พื้นที่เหล่านี้ก็ถูกลดบทบาทลงเป็นเพียงอำเภอมาจนถึงปัจจุบัน ได้แก่
-
สวรรคโลก: เมืองสำคัญริมแม่น้ำยม ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดสุโขทัย
-
หลังสวน: อดีตเมืองยุทธศาสตร์ภาคใต้ ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดชุมพร
-
ตะกั่วป่า: เมืองแร่ดีบุกที่รุ่งเรืองในอดีต ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดพังงา
-
มีนบุรี: เมืองแห่งปลาที่ถูกรวมเข้ากับพระนครและฉะเชิงเทรา ปัจจุบันเป็นเขตหนึ่งในกรุงเทพฯ
-
หล่มสัก: เมืองสำคัญลุ่มน้ำป่าสัก ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดเพชรบูรณ์
-
พระประแดง: เมืองหน้าด่านสำคัญ ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดสมุทรปราการ
-
สายบุรี: เมืองเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดปัตตานี
-
ธัญญบุรี: แหล่งปลูกข้าวผืนใหญ่ ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดปทุมธานี
-
กบินทร์บุรี: อดีตจังหวัดภาคตะวันออก ปัจจุบันเป็นอำเภอในจังหวัดปราจีนบุรี
การเปลี่ยนแปลงสถานะของจังหวัดเหล่านี้สะท้อนถึงการปรับตัวของระบบบริหารราชการไทยที่ต้องยืดหยุ่นตามสภาวะเศรษฐกิจและการเมืองโลก เมื่อประเทศผ่านพ้นช่วงวิกฤตและเริ่มฟื้นตัวหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลเล็งเห็นว่าการกระจายอำนาจออกไปเป็นจังหวัดจะช่วยให้การดูแลทุกข์สุขของประชาชนทั่วถึงกว่าการรวมศูนย์ ชื่อของจังหวัดเหล่านั้นจึงกลับมามีความสำคัญและคงอยู่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นมาจนถึงปัจจุบัน
เขียนโดย davin
เปิด 4 จังหวัดไทยที่มีทรัพยากรแร่หลากหลาย ตั้งแต่ทองคำ ดีบุก ไปจนถึงแร่โลหะ
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
เปิด 5 ประเทศที่มีระบบขนส่งสาธารณะดีที่สุดในโลก เดินทางตรงเวลา ครอบคลุมทั่วถึง จนคนไม่จำเป็นต้องมีรถส่วนตัว
แม่น้ำหนึ่ง งวด 1 ธ.ค. 69 เลขธูปปู่ 395 ชุดหัวใจ 6 คู่ 549-369 และอีก 10 ชุดเลขสองตัว
เปิดรายชื่อ 5 นักธุรกิจหญิงไทย ผู้ทรงอิทธิพลติดอันดับโลกจากนิตยสารการเงินชั้นนำ! เบื้องหลังผู้นำหญิงที่ขับเคลื่อนธุรกิจยักษ์ใหญ่ระดับเอเชีย
หมาแลกคุถัง อาชีพรถเร่ในอดีตที่หายไปจากหมู่บ้านไทย
ซบเซาหนักสุดในรอบปี! เปิด 5 ตลาดนัดชื่อดังที่เคยคนเดินเบียด แต่วันนี้กลับเงียบเหงา พ่อค้าแม่ค้ากุมขมับ
เปิดอันดับ 5 สถานที่ท่องเที่ยวสายมู จากอดีตเคยบูมคนต่อคิวแน่นวัด วันนี้กลับเงียบเหงาลงอย่างเห็นได้ชัด
ราคาดิ่งจนน่าตกใจ! เปิด 5 รถยนต์มือสองรุ่นยอดนิยม จากรถที่เคยราคาแรง วันนี้ราคาร่วงจนคนซื้อยิ้ม คนขายกุมขมับ
3 สำนักดังปล่อยแนวทางงวด 1 ธันวาคม 2569 ขนมไทย อ.น๊อตตี้ ใต้ฟ้า และเจ๊เขียว มีชุดเลขให้จับตา
ย้อนตำนาน "Seiko TV Watch" นาฬิกาดูทีวีเรือนแรกของโลกแห่งยุค 80
ระวังภัยเงียบ! ไขปริศนาทำไม "หัวงูเห่าที่ขาดแล้ว" ยังฉกกัดและปล่อยพิษได้
เปิดตำนาน 6 ชื่อเรียกติดปาก "แฟ้บ - มาม่า - ซีร็อกซ์" ที่ไม่ใช่คำไทย แต่ยึดครองทั้งหมวดสินค้าพร้อมเรื่องราวลับของคนเบื้องหลัง
ไขข้อข้องใจ... ทำไมกระดาษทิชชู่ตามร้านอาหารส่วนใหญ่ถึงเป็นสีชมพู?


