อาการปวดหัวแบบไหนคือ “ปวดหัวไมเกรน” อาจไม่ใช่แค่อาการปวดหัวข้างเดียว

ไมเกรน (migraine) เป็นโรคปวดหัวชนิดหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะอาการที่สำคัญ คือ ปวดตุ้บ ๆ ที่บริเวณขมับข้างเดียว หรือ สองข้างก็ได้ อาการปวดจะเป็นพัก ๆ เป็น ๆ หาย ๆ โดยโรคไมเกรนส่วนใหญ่มักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย มักเป็นในผู้ที่มีความเครียดทางอารมณ์ และ จิตใจสูง ซึ่งนอกจากจะเป็นการรบกวนชีวิตประจำวันแล้ว ยังส่งผลต่อปัญหาสุขภาพในระยะยาวอีกด้วย

ปวดหัวข้างเดียว ใช่ไมเกรน 100% หรือไม่

ในความเป็นจริงแล้ว อาการปวดข้างเดียวไม่ได้เป็นตัวบ่งบอกอะไรเลยว่าเป็นไมเกรน ปวดข้างเดียวนี้ อาจะเป็นเนื้องอก หรือ เกิดจากล้ามเนื้อตึงตัวก็ได้ ตกหมอน อาจได้รับอาการบอบช้ำ

คนที่ปวดหัวข้างเดียวเพราะไมเกรนนั้น จริง ๆ แล้วมีสัดส่วนประมาณครึ่งหนึ่งของคนไข้ทั้งหมด ปวดสองข้างก็เป็นไปได้

กลุ่มเสี่ยง

คนสูงอายุจะไม่ค่อยเป็นกนมากนัก ส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาของวัยรุ่น คนหนุ่มสาวมากกว่าคนสูงอายุหลายเท่า คนที่เป็นไมเกรนนั้น จะเป็นได้ตั้งแต่เด็ก อายุ 7-8 ขวบ แต่ที่พบบ่อยจะเป็นช่วงวัยรุ่นอายุ 10 - 25ขึ้นไป

และจะเป็นในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย แต่พออายุมากขึ้นเรื่อย ๆ อาการจะน้อยลง ซึ่งเชื่อว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนบางอย่าง ผู้หญิงบางคนเป็นมาตลอด พอมาถึงวัยหมดประจำเดือนกลับหายจากอาการไปเลย

สังเกตอาการปวดหัวแบบ “ไมเกรน”

• ปวดศีรษะข้างเดียว
  

• ปวดศีรษะแบบตุบ ๆ เป็นระยะ หรือ เป็นจังหวะ
  

• ในส่วนมากลักษณะอาการปวดมักมีความรุนแรงปานกลางถึงรุนแรงมาก ระยะเวลาในการปวดแต่ละครั้งส่วนใหญ่ประมาณ 4-7 ชม. อาการปวดจะกำเริบ หรือ รุนแรงมากขึ้นเมื่อมี ความเครียด อากาศร้อน แสงจ้า หรือ อดนอน
  

• บางรายอาจมีอาการอื่น เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร อาจไวต่อแสง หรือ เสียง ร่วมด้วย
  

• อาจมีอาการนำก่อนปวดศีรษะ เช่น เห็นแสงวูบวาบ ไฟระยิบระยับ เห็นภาพเบลอ เป็นต้น โดยมักมีอาการนำมาก่อนปวดศีรษะประมาณ 10 – 30 นาที

การที่ปวดหัวไมเกรนบ่อย ๆ อาจเพราะมีพฤติกรรมเหล่านี้ร่วมอยู่ก็ได้

• นอนหลับไม่เพียงพอ
  

• ความเครียด
  

• กินข้าวไม่ตรงเวลา กินข้าวไม่ครบมื้อ
  

• กินอาหารบางประเภทมากเกินไป เช่น อาหารที่ใส่ผงชูรส หรือ สารถนอมอาหาร
  

• ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนมากเกินไป
  

• อยู่ในที่ ที่มีแสงจ้า
  

• แพ้กลิ่น

การป้องกันอาการปวดหัวแบบไมเกรน

• หลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นไมเกรน เช่น แอลกอฮอล์โดยเฉพาะไวน์แดง ผงชูรส เนย นม ชอคโกแลต กล้วยหอม ผงชูรส ผลไม้ประเภทส้ม กาแฟและชา 

• ควรนอนให้เป็นเวลา 

• งดการใช้ฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด 

• ควบคุมความเครียด เช่น ออกกำลังกาย ทำสมาธิ 

• ควบคุมปัจจัยสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ อากาศ แสงไฟกระพริบ กลิ่นที่ฉุนเฉียว 

• การทำสมาธิ 

• การจัดการกับความเครียด

• การออกกำลังกาย

การรักษา ไมเกรนไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ก็มีวิธีการช่วยให้ความถี่และความรุนแรง ของไมเกรนลดน้อยลง โดยใช้ยาเพื่อป้องกันรักษา และ หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ ดูแลสุขภาพและพบแพทย์สม่ำเสมอ ปัจจุบันจะมีการฝังเข็มเข้ามาด้วย ซึ่งเป็นที่ยอมรับและในการฝังเข็มนั้นได้มีการระบุว่า เป็นการรักษาไมเกรนได้เช่นกัน

ยาแก้ปวดและป้องกันไมเกรน

ยาแก้ปวดไมเกรนคือ ยาที่ใช้เมื่อมีอาการปวด

ส่วนยาป้องกันไมเกรนใช้เพื่อทำให้ความถี่และความรุนแรงของการปวดลดลง และ จะใช้ในกรณีที่มีอาการปวดบ่อยกว่า 2 ครั้งต่อเดือน

ยาทั้ง 2 กลุ่มนี้มีมากมาย หลายชนิด การเลือกใช้ยาชนิดใด ควรได้รับคำแนะนำหรือควรปรึกษาแพทย์