รู้จัก "โรคแคทาโทเนีย" อาการตัวแข็งค้างเหมือนหุ่นขี้ผึ้ง ภาวะแปลกที่ปลุกไม่ตื่นแต่ไม่ได้หลับ

คุณเคยเห็นใครบางคนนิ่งค้างในท่าประหลาดๆ นานนับชั่วโมงไหม? ล่าสุดมีกรณีศึกษาที่น่าสนใจจากไต้หวัน เมื่อชายหนุ่มคนหนึ่งถูกส่งเข้าห้อง ICU ด้วยอาการ "ปลุกไม่ตื่น" แต่ผลตรวจร่างกายกลับปกติทุกอย่าง จนกระทั่งแพทย์ผู้เชี่ยวชาญค้นพบว่าเขาป่วยด้วยภาวะที่เรียกว่า "แคทาโทเนีย" (Catatonia) หรือภาวะตึงเครียดทางจิตประสาทที่ทำให้ร่างกายหยุดชะงัก

อาการ Waxy Flexibility: เมื่อร่างกายค้างเติ่งกลางอากาศ

นายแพทย์หลิวอี้ (劉懿) อายุรแพทย์ระบบประสาท เผยเคสผู้ป่วยชายที่นอนนิ่ง ไม่พูด ไม่กิน และไม่ตอบสนอง สิ่งที่ทำให้ทีมแพทย์ตกใจคือเมื่อลองยกแขนของผู้ป่วยขึ้น แขนนั้นกลับ "ค้างอยู่ในท่าเดิม" ไม่ตกลงมาตามแรงโน้มถ่วง อาการนี้ทางการแพทย์เรียกว่า Waxy Flexibility หรือภาวะยืดหยุ่นคล้ายขี้ผึ้ง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนสำคัญของโรคแคทาโทเนีย

โรคแคทาโทเนีย (Catatonia) คืออะไร?

แคทาโทเนีย คือกลุ่มอาการผิดปกติทางจิตประสาท (Neuropsychiatric Syndrome) ที่ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวและการตอบสนอง ผู้ป่วยไม่ได้แกล้งทำ หรือไม่ได้อยู่ในอาการโคม่าแบบทั่วไป แต่สมองส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหวและการสื่อสารเกิดความผิดปกติ

เช็กอาการเบื้องต้นของภาวะแคทาโทเนีย

• Mutism: นิ่งเงียบ ไม่ยอมพูดจาตอบโต้อะไรเลย

• Stupor: อยู่ในสภาวะกึ่งพึงนิ่ง ไม่รับรู้สิ่งแวดล้อมรอบตัว

• Waxy Flexibility: ร่างกายอ่อนตัวเหมือนขี้ผึ้ง แต่สามารถค้างอยู่ในท่าเดิมได้นานผิดปกติ

• Posturing: การจัดท่าทางร่างกายที่แปลกประหลาดเองและค้างไว้

• Grimacing: การทำหน้าตาบิดเบี้ยวซ้ำๆ โดยไม่รู้ตัว

สาเหตุของโรคแคทาโทเนีย: มากกว่าแค่ความเครียด

หลายคนเข้าใจผิดว่าภาวะนี้เกิดจาก "การแกล้งหลับ" หรือ "โรคเรียกร้องความสนใจ" แต่ในความเป็นจริง อาการนี้มีสาเหตุแฝงที่ลึกซึ้งกว่านั้น เช่น:

1. ความผิดปกติของระบบประสาท: เช่น โรคสมองอักเสบจากภูมิคุ้มกันตัวเอง (Autoimmune Encephalitis)

2. ปัญหาด้านสารเคมีในร่างกาย: ความไม่สมดุลของระบบเผาผลาญหรือเกลือแร่

3. ผลข้างเคียงจากสารเสพติด: การได้รับสารเคมีที่ไปกดทับการทำงานของสมอง

4. โรคทางจิตเวช: มักพบร่วมกับโรคซึมเศร้าขั้นรุนแรง โรคอารมณ์สองขั้ว หรือโรคจิตเภท

การรักษาและทางออก: กลับมาเป็นปกติได้ถ้าพบแพทย์ทันเวลา

ในเคสหนุ่มไต้หวันรายนี้ แพทย์ได้ตัดสินใจรักษาด้วยยาในกลุ่ม เบนโซไดอะซีปีน (Benzodiazepines) ซึ่งเป็นยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง ช่วยให้กล้ามเนื้อและภาวะทางจิตคลายตัวลง ผลปรากฏว่าเพียงไม่กี่วัน ผู้ป่วยสามารถฟื้นคืนสติ ลุกขึ้นเดิน และกลับบ้านได้เป็นปกติ

สรุปส่งท้าย

ภาวะแคทาโทเนียเป็นโรคที่น่ากลัวหากคนรอบข้างไม่เข้าใจ เพราะอาจมองว่าเป็นความเกียจคร้านหรือการแกล้งทำ หากพบเห็นคนใกล้ชิดมีอาการนิ่งค้าง ไม่ตอบสนอง หรือจัดท่าทางประหลาดแล้วไม่ขยับ ควรส่งโรงพยาบาลเพื่อพบ อายุรแพทย์ระบบประสาท หรือ จิตแพทย์ ทันที เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง