เปิดรายชื่อ 14 นามสกุลไทย เคยมีรายงานภาวะแพ้ยาสลบรุนแรง

“แพ้ยาสลบ” อาจฟังดูเหมือนเรื่องไกลตัว
แต่ในวงการแพทย์ ภาวะนี้ถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ฉุกเฉินที่ต้องระวังมากที่สุดระหว่างการผ่าตัด

โรคนี้มีชื่อว่า Malignant Hyperthermia (MH)
เป็นภาวะที่พบได้น้อย แต่หากเกิดขึ้นแล้ว อาจทำให้ผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะวิกฤตได้อย่างรวดเร็ว

ที่น่าสนใจคือ ในประเทศไทยเคยมีรายงานว่า บางตระกูลหรือนามสกุล มีประวัติการเกิดภาวะนี้

Malignant Hyperthermia คืออะไร

Malignant Hyperthermia (MH)
คือภาวะผิดปกติของกล้ามเนื้อที่เกิดจาก พันธุกรรม

เมื่อผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงได้รับ ยาสลบบางชนิด
ร่างกายจะเกิดปฏิกิริยารุนแรง ทำให้ระบบเผาผลาญพุ่งสูงผิดปกติ

ผลที่ตามมาอาจเกิดขึ้นภายในเวลาเพียงไม่กี่นาที เช่น

• กล้ามเนื้อแข็งเกร็งอย่างรุนแรง

• อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ

• ระดับคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูง

• กล้ามเนื้อสลายตัวจนเกิดไตวาย

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

เปิด 14 นามสกุลในไทย ที่เคยมีรายงานภาวะ “แพ้ยาสลบ”

จากรายงานทางการแพทย์และการศึกษาบางกรณีในประเทศไทย
พบว่า มีตระกูลที่เคยมีประวัติภาวะ Malignant Hyperthermia

ตัวอย่าง 14 นามสกุลที่เคยปรากฏในรายงาน

• ศิริกุล

• ธนะรัชต์

• วัฒนชัย

• บุญเลิศ

• พิพัฒน์

• สุวรรณ

• ธีระชัย

• จันทรา

• เกษมสุข

• นาคทอง

• ภูวดล

• กิตติชัย

• มณีรัตน์

• ประเสริฐ

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า

การมีนามสกุลเดียวกัน ไม่ได้หมายความว่าจะต้องมีภาวะนี้

เพราะโรคนี้เกิดจาก ยีนที่ถ่ายทอดในบางสายของครอบครัวเท่านั้น

อาการเตือนของภาวะแพ้ยาสลบ

ระหว่างการผ่าตัด ทีมวิสัญญีแพทย์จะเฝ้าระวังอาการสำคัญ เช่น

• กล้ามเนื้อเกร็งผิดปกติ

• หัวใจเต้นเร็ว

• อุณหภูมิร่างกายพุ่งสูง

• คาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูง

• ปัสสาวะสีเข้ม

เมื่อพบอาการเหล่านี้ แพทย์ต้อง หยุดยาสลบทันที และเริ่มการรักษา

ยาที่ใช้รักษา Malignant Hyperthermia

ยาหลักที่ช่วยชีวิตผู้ป่วยคือ

Dantrolene

ยานี้ช่วย

• ลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ

• ลดการเผาผลาญผิดปกติในร่างกาย

• ควบคุมอุณหภูมิร่างกาย

การให้ยาได้เร็ว
สามารถ ลดอัตราการเสียชีวิตลงอย่างมาก

ราคายา Dantrolene ในไทย

• Dantrolene sodium 20 mg (แบบฉีด 1 vial)
  💰 ประมาณ 5,080 บาท / ขวด (ราคากลางภาครัฐ)

หมายเหตุ

• 1 vial = 20 mg

• เป็นผงยาฉีด ต้องผสมกับน้ำกลั่นก่อนใช้

• ใช้ฉีดเข้าหลอดเลือดดำเพื่อหยุดภาวะ hypermetabolism ของกล้ามเนื้อใน MH crisis

ทำไมยานี้ถึงแพง

1. เป็น ยาช่วยชีวิตเฉพาะทาง ใช้เฉพาะในห้องผ่าตัด

2. ใช้ น้อยมากทั่วโลก แต่ต้องสำรองไว้

3. ต้องมี จำนวนมากพอสำหรับผู้ป่วย 1 คน

ค่าใช้จริงในเหตุการณ์ MH

การรักษาภาวะ MH มักต้องใช้ยา หลาย vial มาก

ตัวอย่างผู้ป่วยน้ำหนัก 60 กก.

• ขนาดเริ่มต้น ≈ 2.5 mg/kg

• ต้องใช้ ≈ 150 mg

ดังนั้น

• 150 mg ÷ 20 mg ≈ 7–8 vial

ค่าเฉพาะยาโดยประมาณ

• ประมาณ 35,000 – 40,000 บาทขึ้นไป

และในบางกรณีอาจต้องใช้ มากกว่า 20 vial ถ้าอาการรุนแรง

ค่าใช้จ่ายอาจสูงถึง
💰 100,000 บาท+ เฉพาะค่ายา

ภาวะนี้พบได้บ่อยแค่ไหน

Malignant Hyperthermia เป็นโรคที่พบได้ค่อนข้างน้อย

สถิติทั่วโลกพบประมาณ

• 1 ใน 5,000 – 50,000 การดมยาสลบ

แม้จะพบไม่บ่อย
แต่แพทย์ทั่วโลกยังต้องเตรียมพร้อมรับมือเสมอ

ก่อนผ่าตัด ควรแจ้งแพทย์เรื่องนี้

เพื่อความปลอดภัย ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์ หากมี

• คนในครอบครัวเคยแพ้ยาสลบ

• เคยเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด

• เคยมีไข้สูงหลังดมยาสลบ

• ญาติเคยเสียชีวิตระหว่างผ่าตัดโดยไม่ทราบสาเหตุ

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์
เลือกวิธีดมยาสลบที่เหมาะสมและปลอดภัยมากขึ้น

คำถามที่หลายคนสงสัย

แพ้ยาสลบเกิดขึ้นได้กับทุกคนไหม

ไม่ใช่ ภาวะนี้มักเกี่ยวข้องกับ พันธุกรรม

หากมีญาติแพ้ยาสลบ ต้องหลีกเลี่ยงการผ่าตัดไหม

ไม่จำเป็น เพียงแจ้งแพทย์ล่วงหน้า
แพทย์สามารถเลือก ยาสลบชนิดอื่นที่ปลอดภัยกว่า

โรงพยาบาลมีวิธีรับมือหรือไม่

โรงพยาบาลที่ได้มาตรฐานจะมี

• ระบบเฝ้าระวัง

• ทีมวิสัญญีแพทย์

• และยา Dantrolene สำหรับรักษา