เปิดรายชื่อ จังหวัดในไทยที่ไม่มีศาลหลักเมือง
หากลองนึกถึงศูนย์รวมจิตใจของชาวเมืองในแต่ละจังหวัด "ศาลหลักเมือง" มักจะเป็นชื่อแรกๆ ที่หลายคนนึกถึงในฐานะสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองตามธรรมเนียมโบราณ แต่ความจริงที่น่าประหลาดใจคือ ในประเทศไทยยังมีอีกอย่างน้อย 6 จังหวัดที่ไม่มี "เสาหลักเมือง" หรือศาลหลักเมืองอย่างเป็นทางการตามแบบแผนมาตรฐาน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงรากเหง้าทางประวัติศาสตร์และการจัดลำดับชั้นการปกครองที่แตกต่างกันในอดีต
เจาะลึก 6 จังหวัดที่ไม่มีเสาหลักเมือง: เมื่อศรัทธาท้องถิ่นอยู่เหนือแบบแผน
ข้อมูลจากกรมศิลปากรและบันทึกทางประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า การตั้งศาลหลักเมืองในสมัยก่อนนั้นมีความเชื่อมโยงกับ "ลำดับชั้นของเมือง" และเหตุการณ์บ้านเมืองในช่วงเวลานั้นๆ โดยมีจังหวัดที่น่าสนใจดังนี้
-
จังหวัดชลบุรี: เป็นจังหวัดที่ไม่มีเสาหลักเมืองชัดเจนที่สุด เนื่องจากในอดีตมีสถานะเป็น "เมืองชั้นจัตวา" ซึ่งตามธรรมเนียมจะไม่มีเสาหลักเมืองหรือพระราชทานพระราชแสงอาญาสิทธิ์ แม้ปัจจุบันจะมี "ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง" บริเวณซอยฑีฆามารค แต่ทางโบราณคดีระบุว่าเป็น "ศาลเจ้าพ่อ" ไม่ใช่ศาลหลักเมืองตามคติส่วนกลาง จนกระทั่งปี 2550 สมเด็จพระสังฆราชฯ ได้ประทานชื่อศาลแห่งนี้ว่า “สิริมหามงคลชลบุรี”
-
จังหวัดอุตรดิตถ์: ในอดีตได้ย้ายศูนย์กลางจากเมืองพิชัยมาตั้งที่ตำบลท่าอิฐ (ตัวเมืองปัจจุบัน) ในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยไม่ได้สร้างศาลหลักเมืองใหม่ ชาวเมืองจึงยึดถืออนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหักเป็นศูนย์รวมจิตใจหลัก (ปัจจุบันอยู่ระหว่างการก่อสร้างศาลหลักเมืองอย่างเป็นทางการ)
-
จังหวัดบึงกาฬ: ในฐานะจังหวัดน้องใหม่ที่แยกตัวออกมา จึงยังไม่มีการตั้งศาลหลักเมืองตามแบบแผน กรมศิลปากร โดยชาวบ้านส่วนใหญ่จะกราบไหว้ "ศาลเจ้าแม่สองนาง" เป็นหลักชัยของเมืองแทน
-
จังหวัดสกลนคร: แม้จะเป็นเมืองเก่าแก่แต่ยังไม่มีศาลหลักเมืองเป็นทางการ ชาวสกลนครจะให้ความเคารพ "ศาลเจ้าพ่อมเหสักข์" ใกล้กับวัดพระธาตุเชิงชุมวรวิหาร ในฐานะหลักเมืองโดยปริยาย
-
จังหวัดชัยภูมิ: ชาวเมืองปัจจุบันจะรวมใจกันไปกราบไหว้ "ศาลเจ้าพ่อพระยาแล" (พระยาภักดีชุมพล) เจ้าเมืองคนแรกแทนการมีศาลหลักเมืองกลางจังหวัด
-
จังหวัดหนองบัวลำภู: แต่เดิมยึดถือ "ศาลพระวอและพระตา" ผู้สร้างเมืองเป็นหลักชัย และเพิ่งมีมติสร้างศาลหลักเมืองอย่างเป็นทางการเมื่อปี 2568 ที่ผ่านมา
บทสรุปของปรากฏการณ์นี้แสดงให้เห็นว่า การไม่มี "เสาหลักเมือง" ตามรูปแบบราชการ ไม่ได้ทำให้ความศรัทธาของคนในท้องถิ่นลดน้อยลงไป แต่กลับเป็นเครื่องยืนยันถึงความเข้มแข็งของประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่มีต่อบุคคลสำคัญหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำถิ่นที่หยั่งรากลึกมาอย่างยาวนาน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและสร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับชาวเมืองได้อย่างสมบูรณ์ไม่ต่างจากเสาหลักเมืองในจังหวัดอื่นๆ
#ศาลหลักเมือง #ประวัติศาสตร์ไทย #เกร็ดความรู้ #ชลบุรี #อุตรดิตถ์ #บึงกาฬ #สกลนคร #ชัยภูมิ #หนองบัวลำภู
เขียนโดย ดร กิฟท์นางมารพยากรณ์
เพื่อให้ผู้อ่านได้รับทั้งความรู้ แรงบันดาลใจ และแนวทางการใช้ชีวิตที่เท่าทันโลก
7 ข้อผิดพลาดในการใช้แอร์ที่ทำให้ค่าไฟสูงกว่าที่ควร
สายเชีย วงศ์วิโรจน์ ชี้แจงเอง ไม่ใช่เจ้าของหาดทรายขาว
จังหวัดที่มีมหาวิทยาลัยราชภัฏมากที่สุด
10นามสกุลที่นำมาใช้จากชื่ออำเภอมากที่สุด
ประเทศที่นอนน้อยที่สุด
ชุมชนคนไทยในเมืองนอก ที่มีขนาดใหญ่และมีคนไทยอยู่มากที่สุด
ทำไมคนเกาหลี-ญี่ปุ่น-จีน แทบไม่มีกลิ่นตัว คำตอบอยู่ที่ยีน ABCC11
😁 ชวนเข้ามาดูเคล็ดลับในครัวง่าย ๆ ที่คนส่วนน้อยรู้ ซึ่งมีประโยชน์อย่างเหลือเชื่อ 😉
จังหวัดที่ยืนหนึ่งเรื่อง "บุญบั้งไฟ"
ปลาที่พบได้ในจังหวัดพิษณุโลก เพียงแห่งเดียวเท่านั้นบนโลกใบนี้
จังหวัดของไทยที่แห้งแล้งที่สุด มีปริมาณฝนตกต่อปีน้อยที่สุดในประเทศ
หลังแต่งงานผู้หญิงไทยส่วนใหญ่อยากใช้คำนำหน้า นางหรือนางสาว
"เต้ย พงศกร" โบกธงชาติไทยคว้าเหรียญมาราธอนระดับโลก
จังหวัดที่มีมหาวิทยาลัยราชภัฏมากที่สุด
จังหวัดที่ยืนหนึ่งเรื่อง "บุญบั้งไฟ"
จังหวัดหนึ่งเดียวในภาคอีสาน ที่มีอำเภอน้อยที่สุดเพียง 6 อำเภอ





