ความสวยและงดงามของพระพักตร์ ของ "พระพุทธชินราช" หนึ่งในพระพุทธรูปที่สวยงามที่สุดของประเทศไทย

        สำหรับทางด้านของพระพุทธชินราช ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดพิษณุโลก ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีพระพุทธลักษณะงดงามที่สุดองค์หนึ่งของประเทศไทย โดยเฉพาะ “พระพักตร์” ที่มีความเป็นเอกลักษณ์และเปี่ยมด้วยพุทธศิลป์ จนกลายเป็นเสน่ห์สำคัญที่ผู้คนจดจำได้ทันทีเมื่อได้เฝ้ากราบสักครั้ง

        โดยที่พระพักตร์ของพระพุทธชินราชมีความโดดเด่นจากการผสมผสานศิลปะสุโขทัยตอนปลายเข้ากับศิลปะอยุธยาตอนต้นอย่างลงตัว รูปทรงพระพักตร์ค่อนข้างกลมเป็นรูปไข่ ต่างจากสุโขทัยยุคแรกที่มักยาวรีมากกว่า ความกลมมนนี้ให้ความรู้สึกอิ่มเอิบและสื่อถึงความสุขสงบแห่งการตรัสรู้ ขณะเดียวกันพระปรางหรือแก้มก็มีลักษณะอิ่มเอิบ ไม่ตอบซูบ ดูมีน้ำมีนวล ชวนให้สัมผัสถึงความเมตตาปราณีที่อ่อนโยน

        ส่วนพระขนงโก่งโค้งรับกับดวงพระเนตรคล้ายคันศร เพิ่มความสง่างามและความคมชัดของสีหน้า พระเนตรทอดลงต่ำในลักษณะกึ่งลืมกึ่งหลับอย่างผู้ตั้งมั่นในสมาธิ หางพระเนตรเรียวยาวทำให้พระพักตร์ดูละมุน สงบเยือกเย็น และชวนให้ผู้มองรู้สึกใจนิ่งตาม พระนาสิกโด่งงามเป็นสันตามแบบพุทธลักษณะ ขับให้ใบหน้าดูมีมิติอย่างพอดี ขณะที่พระโอษฐ์แย้มเล็กน้อยเป็น “ยิ้มละไม” อันเปี่ยมเมตตา รอยยิ้มเพียงนิดนั้นกลับทำให้ผู้มากราบไหว้เกิดความอบอุ่นและสบายใจอย่างบอกไม่ถูก อีกทั้งยังมีพระอุณาโลมปรากฏอยู่ระหว่างพระขนง เป็นนัยแห่งความเป็นมหาบุรุษตามคติพุทธศิลป์

        และนอกจากองค์ประกอบบนใบหน้าแล้ว รายละเอียดโดยรอบยังช่วยขับเน้นความงามของพระพักตร์ให้เด่นชัดยิ่งขึ้น พระเกตุมาลามีลักษณะเป็นเปลวเพลิงอ่อนช้อย สูงเพรียว สื่อถึงพระปัญญาธิคุณ และยังมีซุ้มเรือนแก้วประดับลายกนกและตัวมกรล้อมรอบ ทำให้องค์พระดูเปล่งประกาย มีมิติราวกับมีรัศมีแผ่ออกมา โอบอุ้มพระพักตร์ให้ยิ่งดูสง่างามและทรงพลังทางศรัทธา

        ด้วยเหตุนี้เองจึงมีเกร็ดความเชื่อที่เล่าต่อๆกันมาว่า พระพักตร์ของพระพุทธชินราชนั้นดู “มีชีวิต” เพราะไม่ว่าจะมองจากมุมใด หรืออยู่ในสภาพแสงที่ต่างกัน พระพักตร์ก็มักดูเหมือนแย้มพระโอษฐ์และทอดพระเนตรมายังผู้กราบไหว้อยู่เสมอ ชวนให้ผู้คนรู้สึกใกล้ชิด อบอุ่น และเกิดศรัทธาอย่างลึกซึ้งทุกครั้งที่ได้มาไหว้พระพุทธชินราชนั่นเองเด้อครับเด้อ