"1 ชั่วยาม" ในซีรีส์จีน คือกี่โมงกันแน่?

เจาะเวลาหาอดีต: "1 ชั่วยาม" ในซีรีส์จีน คือกี่โมงกันแน่?

เวลาดูซีรีส์จีนโบราณ เรามักได้ยินตัวละครนัดหมายกันเป็น "ยามจื่อ" หรือบอกว่าเหลือเวลาอีกแค่ "1 ก้านธูป" คำถามที่ค้างคาใจใครหลายคนคือ ระบบเวลาเหล่านี้คำนวณอย่างไรเมื่อเทียบกับนาฬิกาในปัจจุบัน วันนี้เราจะพาย้อนรอยไปทำความเข้าใจภูมิปัญญาการนับเวลาของชาวจีนโบราณที่สืบทอดกันมานับพันปี

ระบบการนับเวลาแบบจีนโบราณ

ชาวจีนแบ่ง 1 วัน (24 ชั่วโมง) ออกเป็น 12 ชั่วยาม (สือเฉิน) โดยที่ 1 ชั่วยาม จะเท่ากับ 2 ชั่วโมง ของเวลาสากล ซึ่งแต่ละชั่วยามจะถูกเรียกตามชื่อ 12 นักสัตว์ เพื่อสะท้อนถึงวงจรชีวิตและสมดุลของจักรวาล:

ยามจื่อ (หนู): 23:00 – 01:00 น. (จุดเริ่มต้นของวันใหม่)

ยามโฉ่ว (วัว): 01:00 – 03:00 น.

ยามอิน (เสือ): 03:00 – 05:00 น.

ยามเมา (กระต่าย): 05:00 – 07:00 น.

ยามเฉิน (มังกร): 07:00 – 09:00 น.

ยามซื่อ (งู): 09:00 – 11:00 น.

ยามอู่ (ม้า): 11:00 – 13:00 น. (ช่วงเที่ยงวัน)

ยามเว่ย (แพะ): 13:00 – 15:00 น.

ยามเซิน (ลิง): 15:00 – 17:00 น.

ยามโหย่ว (ไก่): 17:00 – 19:00 น.

ยามซวี (หมา): 19:00 – 21:00 น.

ยามไฮ่ (หมู): 21:00 – 23:00 น.

หน่วยย่อยและเครื่องมือวัดเวลาอื่นๆ

หากต้องการความแม่นยำมากกว่าชั่วยาม ชาวจีนยังมีหน่วยย่อยที่เรียกว่า "เค่อ" โดย 1 เค่อ เท่ากับ 15 นาที ดังนั้นใน 1 ชั่วยาม จึงประกอบด้วย 8 เค่อ ส่วนการวัดเวลาด้วย "ก้านธูป" นั้น แม้ในซีรีส์จะให้ความรู้สึกว่าเท่ากับ 1 ชั่วโมง แต่ในความเป็นจริงจะขึ้นอยู่กับขนาดและความหนาของธูป โดยประมาณจะอยู่ที่ 30-60 นาที นอกจากนี้ยังมีนวัตกรรม "นาฬิกาน้ำ (โล่หู)" ที่ใช้ระดับการหยดของน้ำมาเป็นตัวกำหนดเวลาสำหรับพิธีกรรมสำคัญ

การนับเวลาแบบชั่วยามไม่ใช่แค่การบอกเวลา แต่เป็นศิลปะที่ผสมผสานดาราศาสตร์และวิถีชีวิตเข้าด้วยกันอย่างลงตัว แม้ในปัจจุบันเราจะใช้นาฬิกาแบบสากลแล้ว แต่ระบบ 12 ชั่วยามยังคงมีชีวิตอยู่ในวัฒนธรรมและการรับชมสื่อย้อนยุค ช่วยให้เราเข้าใจความหมายแฝงที่ซ่อนอยู่ในการนัดหมายหรือการตัดสินใจของตัวละครได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

#ชั่วยาม #เวลาจีนโบราณ #เกร็ดความรู้ #12นักสัตว์