ศึกชิงขั้วโลกเดือด! เมื่อ "กรีนแลนด์" กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่สหรัฐฯ ใช้ต้าน จีน-รัสเซีย จนยุโรปนั่งไม่ติด

ศึกชิงขั้วโลกเดือด! เมื่อ "กรีนแลนด์" กลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่สหรัฐฯ ใช้ต้าน จีน-รัสเซีย จนยุโรปนั่งไม่ติด

​สวัสดีครับเพื่อนๆ สมาชิก วันนี้อยากชวนมาคุยเรื่องภูมิรัฐศาสตร์ที่กำลังร้อนระอุขึ้นเรื่อยๆ ในดินแดนที่หนาวเหน็บที่สุดแห่งหนึ่งของโลก นั่นคือ "อาร์กติก" หรือขั้วโลกเหนือครับ

​หลายคนอาจจะเคยได้ยินข่าวเมื่อ数ปีก่อนที่อดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เคยเปรยๆ ว่าอยากจะ "ซื้อ" เกาะกรีนแลนด์ จนกลายเป็นเรื่องฮือฮา (และบางคนก็มองเป็นเรื่องตลก) ในตอนนั้น แต่ถ้าเราดูสถานการณ์ปัจจุบัน ต้องบอกว่าวิสัยทัศน์เกี่ยวกับความสำคัญของกรีนแลนด์นั้นไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เลยครับ

​วันนี้ผมรวบรวมข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับบทบาทของกรีนแลนด์ในเกมอำนาจโลกใหม่ ระหว่าง สหรัฐฯ, รัสเซีย, จีน และท่าทีของยุโรป มาเล่าให้ฟังครับ

​1. ทำไมต้อง "กรีนแลนด์"? สมรภูมิใหม่แห่งอาร์กติก

​ในขณะที่น้ำแข็งขั้วโลกกำลังละลาย สิ่งที่โผล่ขึ้นมาไม่ใช่แค่แผ่นดิน แต่คือ "โอกาส" และ "ภัยคุกคาม" ใหม่ๆ ครับ

• ​ภัยคุกคามจากจีนและรัสเซีย: สหรัฐฯ มองเห็นความเคลื่อนไหวที่เพิ่มขึ้นของทั้งจีนและรัสเซียในภูมิภาคอาร์กติก ทั้งในแง่การทหารและการแสวงหาทรัพยากร การที่น้ำแข็งละลายเปิดเส้นทางเดินเรือใหม่ ทำให้ภูมิภาคนี้มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์อย่างมาก
• ​แนวคิด "Golden Dome": เพื่อป้องกันภัยคุกคามเหล่านี้ โดยเฉพาะภัยคุกคามจากขีปนาวุธข้ามทวีปที่จะพุ่งเป้ามายังอเมริกาเหนือ สหรัฐฯ จึงมีแนวคิดในการพัฒนาสิ่งที่เรียกว่า "Golden Dome" (โดมทองคำ) เพื่อเป็นเกราะป้องกันขีปนาวุธ และกรีนแลนด์คือจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดในการตั้งฐานทัพส่วนหน้า

  

​2. ไม่ต้องซื้อ ก็ตั้งฐานทัพได้: ข้อตกลงปี 1951

​ประเด็นสำคัญที่ผู้เชี่ยวชาญหลายคนชี้ให้เห็นคือ สหรัฐฯ "ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของ" กรีนแลนด์เพื่อให้แผนการ Golden Dome มีประสิทธิภาพครับ

​ทำไม? เพราะสหรัฐฯ มี "ข้อตกลงปี 1951" (1951 Agreement) ที่ทำร่วมกับเดนมาร์ก (ซึ่งดูแลกรีนแลนด์) อยู่แล้ว ข้อตกลงนี้ให้อำนาจสหรัฐฯ ในการสร้างและใช้งานสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการป้องกันประเทศบนเกาะแห่งนี้ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

​3. "Pituffik Space Base" ตาและหูของอเมริกาในขั้วโลก

​หลักฐานความสำคัญของกรีนแลนด์ที่ชัดเจนที่สุดคือการมีอยู่ของฐานทัพสหรัฐฯ ที่นั่นครับ

​เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา (ตามข่าวต้นฉบับ) เจ.ดี. แวนซ์ (JD Vance) ซึ่งปัจจุบันเป็นว่าที่รองประธานาธิบดีของสหรัฐฯ ได้เดินทางไปเยือน "Pituffik Space Base" (ฐานทัพอวกาศพิตุฟฟิก) ในกรีนแลนด์ด้วยตัวเอง

• ​ภารกิจของฐานทัพ: Pituffik ไม่ใช่แค่ฐานทัพธรรมดา แต่เป็นหัวใจสำคัญของภารกิจด้านอวกาศของกองทัพสหรัฐฯ ภารกิจหลักคือ:
  • ​การแจ้งเตือนขีปนาวุธ (Missile warning)
  • ​การเฝ้าระวังทางอวกาศ (Space surveillance)
  • ​การควบคุมและสั่งการดาวเทียม (Satellite command and control missions)

​(ภาพประกอบจากข่าว: โดมเรดาร์ขนาดใหญ่ที่ตั้งตระหง่านท่ามกลางหิมะ คือเครื่องมือสำคัญในการตรวจจับภัยคุกคามที่อาจพุ่งข้ามขั้วโลกมายังสหรัฐฯ)

​4. ยุโรปนั่งไม่ติด: ผลกระทบต่อ "ค่านิยมร่วม" และดีลการค้า

​การขยับตัวของสหรัฐฯ ในกรีนแลนด์ โดยเฉพาะท่าทีที่แข็งกร้าวในยุคของทรัมป์ ไม่ได้ทำให้ทุกคนแฮปปี้ครับ โดยเฉพาะพันธมิตรในยุโรป

• ​ความกังวลของ EU: ทางฝั่งยุโรปมองว่าท่าทีคุกคามของทรัมป์เกี่ยวกับกรีนแลนด์นั้น เป็นการ "ทำลายค่านิยมร่วมและวิถีชีวิต" ของพันธมิตรตะวันตก
• ​ดีลการค้าเป็นตัวประกัน: ความขัดแย้งนี้รุนแรงถึงขั้นส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ Manfred Weber ผู้นำกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดในรัฐสภายุโรป เคยออกมากล่าวถึงขั้นว่า การอนุมัติ "ข้อตกลงการค้าระหว่างสหรัฐฯ-สหภาพยุโรป" (US-EU trade deal) อาจจะเป็นไปไม่ได้ในระยะนี้ หากทรัมป์ยังคงมีท่าทีข่มขู่เกี่ยวกับกรีนแลนด์อยู่

​สรุป: มากกว่าแค่น้ำแข็ง คือเกมอำนาจโลก

​เรื่องราวของกรีนแลนด์ในตอนนี้ จึงไม่ใช่แค่เรื่องของเกาะน้ำแข็งที่ห่างไกล แต่มันคือจุดตัดของความมั่นคงระดับโลก

• ​สหรัฐฯ: ต้องการใช้เป็นโล่ป้องกันประเทศจากจีนและรัสเซีย
• ​จีน/รัสเซีย: พยายามขยายอิทธิพลในพื้นที่ขั้วโลกที่กำลังเปิดกว้าง
• ​ยุโรป: กังวลเรื่องอธิปไตยและผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

​น่าจับตาดูต่อไปครับว่า ในอนาคตเมื่อการแข่งขันในอาร์กติกเข้มข้นขึ้น กรีนแลนด์จะเผชิญกับแรงกดดันจากมหาอำนาจเหล่านี้อย่างไร และ "Golden Dome" ของสหรัฐฯ จะถูกท้าทายมากน้อยแค่ไหน

​เพื่อนๆ คิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้? คิดว่าการที่สหรัฐฯ ไปตั้งฐานทัพใหญ่โตในกรีนแลนด์จะช่วยป้องกันภัยได้จริง หรือจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดความขัดแย้งในขั้วโลกเหนือมากขึ้นกันแน่ครับ? มาแชร์ความคิดเห็นกัน!