ทึ่งทั่วโลก : "โบโรบูดูร์" ศาสนสถานของศาสนาพุทธนิกายมหายานที่ใหญ่ที่สุดในโลก

รู้ไหม…ถ้าพูดถึงสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ยิ่งใหญ่ระดับโลก ชื่อของ โบโรบูดูร์ หรือที่คนไทยชอบเรียกว่า บุโรพุทโธ นี่ต้องติดอันดับต้น ๆ เลย วัดนี้อยู่ที่เกาะชวาภาคกลางของอินโดนีเซีย และไม่ใช่วัดธรรมดา ๆ ด้วยนะ แต่มันคือพุทธสถานนิกายมหายานที่ใหญ่ที่สุดในโลก แบบใหญ่จริง ไม่ได้พูดเล่น

วัดนี้ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ประมาณพันกว่าปีก่อน ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8–9 ตอนนั้นพุทธศาสนาในชวากำลังรุ่งเรืองสุด ๆ คนที่สร้างก็คือราชวงศ์ไศเลนทร์ ลองคิดภาพตามดูนะ ยุคนั้นยังไม่มีเครน ไม่มีรถขุด ไม่มีอะไรทันสมัย แต่กลับสร้างสิ่งปลูกสร้างขนาดมหึมา แถมยังแฝงปรัชญาทางพุทธศาสนาไว้ทุกอณู มันไม่ธรรมดาจริง ๆ

แต่เรื่องมันก็มีช่วงดราม่าเหมือนกัน เพราะหลังจากรุ่งเรืองอยู่ได้ไม่กี่ร้อยปี โบโรบูดูร์ก็ถูกทิ้งร้าง เงียบหายไปเฉย ๆ ถูกเถ้าภูเขาไฟ ป่าไม้ และกาลเวลาค่อย ๆ กลืนกินเข้าไป เชื่อกันว่าคนย้ายเมือง ย้ายศูนย์กลางอำนาจ แถมภูเขาไฟเมราปีก็ระเบิดบ่อย เลยไม่มีใครอยู่แถวนี้อีก

วัดทั้งวัดเลยเหมือนหลับใหลอยู่กลางป่านานหลายร้อยปี จนกระทั่งปี ค.ศ. 1814 มีคนไปเจอเข้า คน ๆ นั้นคือ เซอร์โทมัส แรฟเฟิลส์ ผู้ว่าการอังกฤษในยุคนั้น พอขุดขึ้นมาเท่านั้นแหละ โลกก็เหมือนเจอสมบัติล้ำค่าที่หายไปนาน

สิ่งที่โบโรบูดูร์เจ๋งมาก ไม่ใช่แค่ความใหญ่ แต่คือแนวคิดการสร้าง วัดนี้ไม่ได้สร้างมั่ว ๆ นะ เขาออกแบบตามหลักจักรวาลของพุทธศาสนา เหมือนจำลองเส้นทางชีวิตของคนเรา ตั้งแต่ยังจมอยู่กับกิเลส ไปจนถึงการหลุดพ้น

เริ่มจากชั้นล่างสุดที่เรียกว่า กามธาตุ ตรงนี้เล่าเรื่องความอยาก ความยึดติด กรรมดีกรรมชั่ว นรกสวรรค์ อะไรประมาณนั้น ถึงตอนนี้ส่วนใหญ่จะถูกปิดไว้แล้ว แต่ก็ถือเป็นรากฐานของทั้งหมด

พอเดินขึ้นมา จะเข้าสู่ รูปธาตุ ตรงนี้แหละที่คนเดินแล้วว้าว เพราะมีระเบียงยาว ๆ ให้เดินวน พร้อมภาพสลักเต็มไปหมด เล่าเรื่องพุทธประวัติ ชาดกต่าง ๆ ดูไปเหมือนอ่านหนังสือที่แกะสลักลงบนหิน เป็นช่วงที่เหมือนมนุษย์เริ่มปล่อยวาง แต่ยังไม่หมดซะทีเดียว

แล้วพอขึ้นไปถึงด้านบนสุด บรรยากาศจะเปลี่ยนเลย จะโล่ง เงียบ สงบมาก นี่คือ อรูปธาตุ มีเจดีย์ทรงระฆังคว่ำเรียงอยู่เป็นสิบ ๆ องค์ รวมทั้งหมด 72 องค์ ข้างในมีพระพุทธรูป และตรงกลางเป็นเจดีย์ใหญ่ที่สุด เหมือนสื่อว่าตรงนี้แหละ คือการวางทุกอย่างลงจริง ๆ

รู้ไหม ทั้งวัดนี้มีภาพสลักหินมากกว่า 2,600 แผ่นนะ แล้วหินทั้งหมดก็เป็นหินภูเขาไฟกว่า 2 ล้านก้อน ที่น่าทึ่งคือเขาไม่ใช้ปูนเลยสักนิด อาศัยการตัดหินให้เข้าล็อกกันล้วน ๆ ฟังแล้วก็อดทึ่งไม่ได้ว่าคนสมัยก่อนคิดได้ยังไง

สุดท้าย โบโรบูดูร์ก็ได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ช่วงปี 1970 กว่า ๆ แล้วก็ได้ขึ้นเป็นมรดกโลกของยูเนสโกในปี 1991 ตั้งแต่นั้นมาก็กลายเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยเฉพาะวันวิสาขบูชา จะมีชาวพุทธจากทั่วโลกมารวมตัวกัน บรรยากาศขลังมาก

เอาจริง ๆ โบโรบูดูร์ไม่ใช่แค่วัด แต่เหมือนบทเรียนชีวิตที่สร้างจากหิน ใครได้ไปเดินจากล่างขึ้นบน จะรู้สึกเหมือนได้เดินตามเส้นทางใจของตัวเองไปพร้อม ๆ กันเลยครับ 🙏