ย้อนรอย “รัชกาลที่ 6” ณ ออกซฟอร์ด ศึกษาอะไรบ้างก่อนเสด็จนิวัติสยาม เตรียมครองแผ่นดิน

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งของคุณ ปดิวลดา บวรศักดิ์ ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันเสาร์ที่ 20 ธันวาคม พุทธศักราช 2568 อ่านแล้วเกิดความรู้สึกทั้งชื่นชม ศรัทธา และตระหนักถึงพระปรีชาสามารถของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น

บทความดังกล่าวกล่าวถึงช่วงเวลาสำคัญในพระราชประวัติ ก่อนที่พระองค์จะเสด็จนิวัติสยามเป็นการถาวร นั่นคือการเสด็จไปทรงศึกษาต่อ ณ วิทยาลัยไครสต์เชิร์ช มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ระหว่างพุทธศักราช 2442–2444 รวมระยะเวลา 5 ภาคเรียน เพื่อทรงเตรียมพระองค์สำหรับภารกิจอันยิ่งใหญ่ในการครองราชย์ในอนาคต

ข้อมูลที่นำมาเผยแพร่ครั้งนี้ อ้างอิงจากนิทรรศการ “พระผู้มาก่อนกาล” ซึ่งจัดขึ้นเพื่อรำลึกวาระ 100 ปีสวรรคต รัชกาลที่ 6 ณ อาคารศิลปวัฒนธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสำนักบริหารศิลปวัฒนธรรม จุฬาฯ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า การศึกษาของพระองค์ ณ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดนั้น แตกต่างจากนิสิตทั่วไปอย่างชัดเจน

เนื่องด้วยพระราชภารกิจและเวลาที่จำกัด พระองค์จึงทรงเลือกวิชาที่จะทรงศึกษาด้วยพระองค์เอง โดยมหาวิทยาลัยได้จัดพระอาจารย์มาถวายพระอักษรสัปดาห์ละประมาณ 9 ชั่วโมง ส่วนการศึกษาที่เหลือ พระองค์ทรงค้นคว้าและศึกษาเพิ่มเติมด้วยพระองค์เองอย่างจริงจัง

วิชาหลักที่ทรงศึกษา ได้แก่

ภาษาฝรั่งเศส

พงศาวดารการปกครองและกฎหมายของประเทศอังกฤษ

เหตุการณ์การขบถฝรั่งเศส

ประวัติศาสตร์อินเดีย

โดยมีตารางเรียนในภาคปลาย (เมษายน–มิถุนายน) ปรากฏเป็นหลักฐานสำคัญ อาทิ

วันจันทร์ ทรงฟังบรรยายเรื่องประวัติศาสตร์การปกครองอังกฤษ

วันอังคารและวันพุธ ทรงศึกษาภาษาฝรั่งเศส และประวัติศาสตร์อินเดีย

วันศุกร์ ทรงรับฟังการบรรยายด้านการเมืองการปกครอง

วันพฤหัสบดีและวันเสาร์ ทรงศึกษาโดยลำพัง ตามแนวทางที่ครูถวายพระอักษรไว้

นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลระบุว่า ขณะทรงศึกษา ณ ออกซฟอร์ด พระองค์ยังทรงศึกษาวิชาอื่น ๆ อีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับ การเมือง การปกครอง และการบริหารประเทศ อาทิ

ประวัติศาสตร์รัฐธรรมนูญ

กฎหมาย

เศรษฐศาสตร์การเมือง

ภาษาบาลีและสันสกฤต

ประวัติศาสตร์สงครามเพนนินซูลา

ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า การเสด็จไปศึกษาต่อของรัชกาลที่ 6 มิใช่เพื่อเกียรติยศส่วนพระองค์ หากแต่เป็นการเตรียมพระปรีชาสามารถอย่างรอบด้าน เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินสยามในวันข้างหน้า

อ่านแล้วทำให้ผู้เขียนอดคิดไม่ได้ว่า พระมหากษัตริย์พระองค์นี้ ทรงเป็น “กษัตริย์นักปัญญา” อย่างแท้จริง ทรงวางรากฐานความคิด ความรู้ และวิสัยทัศน์ ผ่านการศึกษาอย่างเป็นระบบ ก่อนจะนำมาประยุกต์ใช้ในการปกครองประเทศในยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านของโลก

เป็นอีกหนึ่งบทเรียนทางประวัติศาสตร์ ที่คนไทยในวันนี้ควรได้อ่าน ได้รู้ และได้ซาบซึ้ง
ว่า ผู้นำประเทศที่แท้จริง ต้องเริ่มจากการเรียนรู้ให้ลึกซึ้ง ก่อนจะนำพาชาติไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคง