สมอง สามารถทำนายอนาคตได้

งานวิจัยด้านประสาทวิทยา เผยว่า สมองมีความสามารถพิเศษในการ “คาดการณ์อนาคต” (predictive processing) ก่อนเหตุการณ์จะเกิดขึ้นจริงในระดับมิลลิวินาที พลังการทำนายนี้ ช่วยให้มนุษย์สามารถปรับตัว ตัดสินใจ และตอบสนองต่อสถานการณ์ต่าง ๆ ได้รวดเร็วกว่าที่เรารับรู้

นักวิจัยจาก Max Planck Institute for Empirical Aesthetics และ Ernst Strüngmann Institute for Neuroscience ร่วมกับเครือข่ายระหว่างประเทศ ได้ศึกษากระบวนการ “predictive processing” ของสมอง พบว่า สมองสร้าง “แบบจำลองภายใน” จากข้อมูลประสาทสัมผัสและประสบการณ์ในอดีต เพื่อคาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

งานวิจัยหนึ่งจาก University College London พบว่า ฮิปโปแคมปัสส่งสัญญาณไปยังคอร์เทกซ์ทางสายตา (Visual Cortex) เพื่อ “คาดการณ์” สิ่งที่กำลังจะเห็น เป็นหลักฐานว่าหน่วยความจำไม่ใช่แค่เก็บอดีต แต่ยังมีบทบาทในคาดการณ์อนาคตด้วย   

งาน “The Predictive Nature of Spontaneous Brain Activity Across Cognitive, Motor and Sensory Domains” โดย A. Dimakou และคณะ (2025) ระบุว่า สมองทำงานเหมือน “เครื่องทำนาย” (prediction machine) ที่คาดการณ์ผลลัพธ์ทั้งในด้านความรู้ ความคิด และการกระทำ ภายในวงจรประสาทหลายระดับ   

สัญชาตญาณ การตัดสินใจ หรือ “ลางสังหรณ์” บอกเราว่าบางสิ่งกำลังจะเกิดขึ้น นักประสาทวิทยาเชื่อว่านี่คือผลของกระบวนการทำนายในสมอง (predictive coding) ที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ โดยสมองจำลองสถานการณ์จากประสบการณ์เดิมเพื่อคาดการณ์สิ่งที่จะตามมา อธิบายได้ว่า ทำไมบางคนจึง “ตอบสนองได้ไว” ในเหตุการณ์เสี่ยง อย่างเช่น การเบรกกะทันหัน หรือการหลบสิ่งของที่ตกลงมา เพราะสมองได้คาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้วโดยที่เรายังไม่รู้ตัว