มารู้จัก ว้าแดง จากเจ้าพ่อยาบ้า สู่เจ้าพ่อเหมืองแร่ ที่รวยที่สุด

สวัสดีชาว rollwithus กันทุกคน ถ้าพูดถึง ว้าแดง หลายคนอาจนึกถึงกลุ่มกองกำลังลึกลับกลางป่าเขา แต่ความจริงคือกลุ่มนี้ไม่ธรรมดาเลย เพราะนี่คือหนึ่งในกองกำลังชาติพันธุ์ที่ รวยและแข็งแกร่งที่สุด ในเมียนมาร์ ที

จุดเริ่มต้นของชนเผ่าว้ามาจากกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ตามแนวภูเขาสูงแถวชายแดนเมียนมาร์–จีน–ไทย เดิมทีก็ใช้ชีวิตอยู่กับป่าเขา แต่พอช่วงหลังสงครามกลางเมืองจีน กองกำลัง ก๊กมินตั๋ง ถอยเข้ามาในพม่า ก็เอาการปลูกฝิ่นเข้ามาด้วย

กลายเป็นจุดตั้งต้นของ สามเหลี่ยมทองคำ และแน่นอนว่ามีทั้งเงิน ทั้งอาวุธ ไหลเข้าสู่พื้นที่ว้าแบบเต็มระบบ ว้าแดงก็เลยเริ่มมีกำลังติดอาวุธตั้งแต่นั้น

พอถึงปี 1989 พรรคคอมมิวนิสต์พม่าล่มสลาย เกิดสุญญากาศอำนาจ ผู้นำว้าหลายคนรวมตัวกันตั้ง รัฐว้า และกองทัพ UWSA ขึ้นมาแบบจริงจัง แถมได้รับแรงหนุนจากจีนแบบเงียบ ๆ  

หลังจากนั้นก็ทำข้อตกลงหยุดยิงกับรัฐบาลทหารพม่า กลายเป็นรัฐซ้อนรัฐ มีอิสระปกครองตัวเองแทบสมบูรณ์ ใช้ภาษาจีน ใช้เงินหยวน มีกองทัพเป็นของตัวเอง ปัจจุบันทหารประจำการหลักสองถึงสามหมื่นนาย ยังไม่รวมกำลังสำรองอีกนับหมื่นคน อาวุธก็ทันสมัยเหมือนยกคลังจีนมาไว้กลางป่า

ช่วงแรก ๆ รายได้หลักของว้าแดงมาจากฝิ่น พอโลกเริ่มกดดันหนักเข้า ก็เปลี่ยนเกมไปเล่นใหญ่ด้วยเมทแอมเฟตามีน เต็มรูปแบบ ทั้ง ยาบ้า และ ยาไอซ์ 

ทำเงินมหาศาลจนสหรัฐฯขึ้นบัญชีเป็นองค์กรค้ายารายใหญ่ แถมเครือข่ายของแกนนำระดับสูงก็ถูกมองว่าเป็นหนึ่งในเครือข่ายค้ายาที่ใหญ่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เงินจากยาเลยกลายเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่เลี้ยงทั้งกองทัพและรัฐว้ามาโดยตลอด

แต่ช่วงหลังว้าแดงก็ เปลี่ยนลุค จากเจ้าพ่อยาไปเป็นเจ้าพ่อเหมืองแร่ โดยเฉพาะแร่หายาก ดีบุก ทองคำ แมงกานีส ซึ่งจีนต้องการหนักมากจนทุ่มทุนให้แบบไม่ลังเล

ถึงขั้นทำให้รัฐว้ากลายเป็นแหล่งผลิตดีบุกอันดับต้น ๆ ของโลก ภาพลักษณ์ก็ดูถูกกฎหมายขึ้น แต่เบื้องหลังนี่สิของจริง เพราะการทำเหมืองใช้สารเคมีแรง ๆ แบบไม่สนใคร ไซยาไนด์ แอมโมเนียม อะไรที่ละลายแร่ได้ก็เทหมด

แล้วผลกระทบก็ไม่ได้หยุดอยู่แค่ฝั่งเมียนมาร์ น้ำเสียจากเหมืองไหลลงแม่น้ำกก แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ซึ่งมันก็ไหลเข้าประเทศไทยตรง ๆ

ตรวจเจอทั้งสารหนู ตะกั่ว ปรอท เกินมาตรฐานหลายสิบเท่า บางจุดสารหนูพุ่งไปถึง 49 เท่า ปลาเริ่มตาย เกษตรกรใช้น้ำไม่ได้ คนในพื้นที่เริ่มเจอปัญหาผิวหนัง ระบบประสาท หัวใจ ไปจนถึงมะเร็ง

ล่าสุดประเมินกันว่ามีคนไทยได้รับผลกระทบแล้วมากกว่า 1.2 ล้านคน ในเชียงรายกับเชียงใหม่ ฟังแล้วไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลย

ปัญหาคือแหล่งต้นเหตุมันอยู่นอกราชอาณาเขตไทย และอยู่ในพื้นที่ที่ว้าแดงคุมอยู่แบบเบ็ดเสร็จ จะเข้าไปจัดการตรง ๆ ก็ไม่ง่าย

เพราะจีนก็มีส่วนได้ส่วนเสียในเหมืองพวกนี้เต็ม ๆ แม้ในประเทศตัวเองจะคุมสิ่งแวดล้อมเข้ม แต่พอไปอยู่นอกประเทศกลายเป็นอีกเรื่อง ไทยทำได้แค่แจ้งเตือนประชาชน ตรวจวัดคุณภาพน้ำ และพยายามเจรจาผ่านรัฐบาลเมียนมาร์กับจีน ซึ่งพูดกันตรง ๆ มันก็หนัก และช้า แบบที่ชาวบ้านปลายน้ำต้องรับกรรมไปก่อนทุกวัน

 สรุป ว้าแดงไม่ใช่แค่กองกำลังติดอาวุธธรรมดาแล้ว แต่คือรัฐเงาที่มีทั้งกองทัพ เงิน อุตสาหกรรม และอิทธิพลข้ามพรมแดนเต็มรูปแบบ จากเจ้าพ่อยาเสพติด สู่เจ้าพ่อเหมืองแร่ และผลสะเทือนก็ไม่ได้หยุดอยู่แค่ฝั่งเขา แต่มันไหลมาตามสายน้ำถึงบ้านเราเงียบ ๆ แบบที่หลายคนยังไม่ทันรู้ตัวด้วยซ้ำ