เรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับนักรบอัศวินกับชุดเกราะอัศวิน

เวลาพูดถึง “อัศวิน” คนส่วนใหญ่ก็น่าจะนึกถึงผู้ชายใส่เกราะเหล็กเงาวับนั่งบนหลังม้า ดูเท่เหมือนหลุดออกมาจากหนังแฟนตาซีใช่ไหม? แต่จริง ๆ แล้วกว่าจะมาเป็นภาพแบบนั้น อัศวินผ่านการพัฒนาชุดเกราะและไลฟ์สไตล์ที่โหดเอาเรื่องอยู่เหมือนกันนะ จุดเริ่มต้นของพวกเขาย้อนกลับไปไกลถึงศตวรรษที่ 8 ในยุคที่ทหารม้าสวมเกราะเริ่มเป็นกำลังสำคัญของกองทัพยุโรป ซึ่งก็ได้รับอิทธิพลมาจากระบบกองทหารม้าในยุคโรมันนั่นเอง

ยุคแรก ๆ อัศวินไม่ได้แต่งตัวเว่อร์วังแบบที่เราเห็นกันในภาพยนตร์ พวกเขาใส่เสื้อผ้าเนื้อหนา ๆ แล้วคลุมด้วยเสื้อเกราะ “โซ่ถัก” หรือ chainmail ที่ทำจากห่วงเหล็กจิ๋ว ๆ นับพันคล้องต่อกันจนเป็นทรงเสื้อยาวถึงต้นขา พอใส่คู่กับหมวกเหล็กและเสื้อคลุมอีกชั้น จะว่าเท่ก็เท่ จะว่าร้อนก็ร้อน… และแน่นอนว่าโคตรหนัก

แต่คนโบราณนี่เก่งจริงนะ พวกเขาไม่หยุดพัฒนา ช่วงศตวรรษที่ 13 ก็เริ่มมีการเพิ่ม “แผ่นเหล็ก” เข้ามาป้องกันตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย จนถึงปลายศตวรรษที่ 14 เกราะแบบแผ่นก็กลายเป็นตัวเอกของชุดอัศวินแล้ว กลายเป็นภาพจำที่เราคุ้นเคย—เหล็กทั้งตัวตั้งแต่หัวจรดเท้า แต่ข้างในยังมีเกราะโซ่อยู่ด้วยนะ ไม่ใช่แค่แผ่นเหล็กเปล่า ๆ

ทีนี้ พอพูดถึงชุดเกราะ คราวนี้น้ำหนักมาเต็ม… 20 ถึง 25 กิโลกรัมเป็นอย่างต่ำ ลองแบกน้ำหนักเท่านี้แล้วขึ้นม้าไปออกรบดูสิ ทรมานระดับเข้ายิมแบบไม่พักกันเลยล่ะ และเพราะน้ำหนักนี่แหละ อัศวินจึงต้องมีผู้ติดตามประจำตัว ส่วนใหญ่เป็นเด็กหนุ่มที่เข้ามาฝึกเพื่อจะเป็นอัศวินในอนาคต หน้าที่หลักคือช่วยเหลือเจ้านายเรื่องทุกอย่าง ตั้งแต่ดูแลอุปกรณ์ไปจนถึงช่วยพยุงเวลาล้มจากม้า—เพราะถ้าหนักจนล้มไปแล้วลุกเองไม่ได้นี่คือเรื่องปกติมาก ไม่มีใครหัวเราะนะ เพราะพวกเขาเข้าใจกันดีว่าลุกเองแทบเป็นไปไม่ได้

แต่ยังไม่หมด… ชุดเกราะแผ่นนี่ป้องกันดีจริง แต่ก็สวมใส่ลำบากมาก ถ้าช่วงไหนมีศึกติดต่อหลายวัน อัศวินมักต้องใส่มันข้ามวันข้ามคืนจนกว่าจะจบศึก และนั่นหมายความว่า ถ้าต้องการขับถ่าย… ก็ต้องปล่อยไว้ในชุดเกราะนั่นแหละ โหดกว่าที่คิดมากใช่ไหม? พอถึงเวลาทำความสะอาด งานนี้ก็เป็นของผู้ติดตามน่าสงสารเหล่านั้นอีกเช่นกัน พวกเขาจะใช้ทรายขัดคราบทั้งหลายออก—คิดภาพแล้วก็ได้กลิ่นตามมาเลยทีเดียว

อย่างไรก็ตาม ไม่มีอะไรยั่งยืนตลอดไป แม้แต่ความเท่ของชุดเกราะเหล็กยุคกลาง พอเข้าสู่ต้นศตวรรษที่ 17 โลกก็เริ่มเปลี่ยนไป อาวุธปืนและปืนใหญ่ถูกใช้กันอย่างแพร่หลาย เกราะเหล็กหนัก ๆ ที่เคยป้องกันดาบและหอกได้ดี กลับไม่ช่วยอะไรเมื่อเจอกระสุน และความเงาวับของเกราะก็ทำให้อัศวินกลายเป็น “เป้า” ชั้นดีในสนามรบอีกต่างหาก สุดท้ายบทบาทของอัศวินก็ค่อย ๆ เลือนหายไปตามกาลเวลา เหลือไว้เพียงภาพลักษณ์สุดขลังในตำนาน วรรณกรรม และจินตนาการของผู้คนรุ่นหลังอย่างเรา

ฟังดูแล้วอัศวินไม่ได้มีชีวิตโก้หรูเท่าในหนังเลยเนอะ แต่ก็เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ ความทุ่มเท ความเจ็บตัว และความเป็นมนุษย์แบบสุด ๆ จนทำให้เรามองพวกเขาด้วยความเคารพและเข้าใจมากขึ้นอีกเยอะ