การสนับสนุนจาก ‘ครอบครัวทางใจ’ Support System คนที่ทำให้รู้สึกปลอดภัย ไม่โดดเดี่ยว ให้พึ่งพิงในยามที่ต้องการ

ครอบครัวทางใจ Support System คือ กลุ่มคนที่คอยสนับสนุนเรา คนเหล่านี้อาจเป็น ครอบครัว เพื่อน พี่ น้อง คนรัก เพื่อนร่วมงาน หรือ ใครก็ตามที่คอยรับฟัง เป็นที่พึ่งพา เคียงข้างกันในทุกช่วงเวลา เป็นคนที่หวังดี เคารพ ให้เกียรติเรา สามารถเชื่อใจ ไว้ใจได้ มองเห็นด้านดี ๆ ของเรา อยู่ด้วยแล้วทำให้รู้สึกดี และ ช่วยให้เราข้ามผ่านอุปสรรคต่าง ๆ ไปได้

Support System ครอบครัวทางใจ กลุ่มสนับสนุนหลัก ๆ มีอยู่ 4 ด้าน 

1.ด้านอารมณ์ (Emotional support) คนกลุ่มนี้มักจะเป็นคนครอบครัว เพื่อนสนิท คนรัก หรือ ใครสักคนที่เราต้องการเมื่อรู้สึกเบื่อ เศร้า เหงา เครียด ในเวลาที่จิตใจอ่อนไหว อาจกล่าวได้ว่าเป็นที่พึ่งทางใจ เป็นพื้นที่ปลอดภัย อยู่ด้วยแล้วสบายใจ

2.ด้านอุปกรณ์ (Instrument support) คนกลุ่มที่เรามักจะขอความช่วยเหลือในสิ่งที่จับต้องได้ เช่น ในเวลาที่ป่วย ต้องไปโรงพยาบาล สามารถให้เขาพาไปส่งโรงพยาบาลได้  

3.ด้านข้อมูล (Information support) คนกลุ่มนี้จะเป็นคนที่สนับสนุนและให้ข้อมูล เช่น เมื่อรู้สึกสงสัย ต้องตัดสินใจทำอะไร เขาสามารถให้ข้อมูลและคำปรึกษาได้เป็นอย่างดี จะช่วยให้เราผ่านช่วงเวลาแห่งความสับสน ตัดสินใจได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

4.ด้านการประเมิน (Appraisal Support)  คนที่คอยดึงให้เราเห็นคุณค่าของตัวเองอยู่เสมอ

งานวิจัยชิ้นหนึ่งในปี 2015 ของ ทาฮีเบฮ์ แฟสิฮี ฮารานดิ (Tayebeh Fasihi Harandi) นักวิจัยปริญญาเอกด้านสุขศึกษาและการส่งเสริมสุขภาพ พบว่า ‘กลุ่มสนับสนุนที่แข็งแรงจะส่งผลดีต่อสุขภาพจิตของคนเรา และ จะยิ่งเห็นผลได้ชัดในผู้หญิง ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย คนทำงาน นักเรียน’ พวกเขาได้กำหนดระดับความเครียดตั้งแต่ 1 – 10 จากน้อยไปมาก พบว่า ผู้ที่มีกลุ่มสนับสนุนที่แข็งแรงจะมีความเครียดเฉลี่ยอยู่ที่ระดับ 5 ส่วนผู้ที่ไม่ได้รับการสนับสนุนจากจะมีระดับความเครียดสูงกว่าอยู่ที่ 6.3 

เฮนรี เดวิด ทอโร (Henry David Thoreau) นักปรัชญาชาวอเมริกัน ตัดสินใจเข้าไปปลูกกระท่อมกลางป่าเพียงลำพัง เขาต้องการค้นหาว่าที่จริงแล้ว ‘สิ่งที่มนุษย์ต้องการคืออะไร’ แม้ว่าเขาจะอยู่อย่างสันโดษ แต่ในกระท่อมกลับมีเก้าอี้วางตั้งไว้ 3 ตัว หนึ่งในนั้นคือ เก้าอี้ที่เอาไว้ต้อนรับแขกผู้มาเยือน ทอโรทำให้เห็นว่า ‘ความสันโดษ’ นั้นไม่ได้หมายถึงการอยู่อย่าง ‘โดดเดี่ยว’

ทำไมชีวิตเราต้องมี ‘ครอบครัวทางใจ’ Support System 

ความเหงาส่งผลให้คนอายุสั้นลงได้ เนื่องจากทำให้เกิดความเจ็บปวดทางใจที่ส่งผลทางกาย ทำให้เกิดพฤติกรรมทำลายสุขภาพมากมาย เช่น หันไปกินจุกจิก สูบบุหรี่ ใช้ยาเสพติด เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อปลอบประโลมความรู้สึกเปล่าเปลี่ยวในใจ  

การมีกลุ่มผู้สนับสนุน หรือ ครอบครัวทางใจ สามารถส่งผลให้เราเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเกี่ยวกับสุขภาพได้ เมื่อคนเราโดดเดียวและต้องการที่พึ่ง แต่ไร้ซึ่งกลุ่มสนับสนุน สิ่งเหล่านั้นอาจกลายมาเป็นที่พึ่ง แต่ในทางตรงกันข้ามการมีกลุ่มสนับสนุนที่คอยให้คำแนะนำที่ดี จะทำให้เรามีความเสี่ยงที่จะหันไปใช้ตัวช่วยเหล่านี้ได้น้อยกว่า ยิ่งไปกว่าการสนับสนุนทางใจ ยังสามารถช่วยสนับสนุนเรื่องอื่น ๆ ในชีวิตได้ เช่น การทำงาน คอนเนกชั่น สามารถไหว้วาน เป็นที่ปรึกษาหารือ ขอความช่วยเหลือในเวลาที่ต้องการ มีเพื่อนคู่คิดที่ทำให้ก้าวผ่านอุปสรรคต่าง ๆ ปัญหาที่เคยใหญ่กลับเล็กลงเมื่อมีคนเคียงข้าง  

โอฮาระ เท็ทสุ พนักงานออฟฟิศที่ถูกไล่ออกจากบริษัท และ ทากุชิ ฮิโระ ฮิคิโคโมริที่ขังตัวเองอยู่ในห้องมานานเป็นปี สองคนที่สังคมมองว่าล้มเหลว บังเอิญมาพบกันที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่ง ทุกวัน เวลาเดิม จนมีโอกาสได้สนทนากัน จากคนแปลกหน้า กลายเป็นคนสนิท แม้ไม่รู้จักที่มา ที่ไปกันมากนัก แต่ทั้งสองกลับแบ่งปันบาดแผล เรื่องเจ็บปวด และ ปมในชีวิตต่อกันอย่างหมดเปลือก จนมิตรภาพเบ่งบาน  

เราสามารถสร้างความสัมพันธ์ ‘ครอบครัวทางใจ’ Support System ได้ เริ่มจากวิธีง่าย ๆ เช่น 

1.สานสัมพันธ์กับครอบครัวและเพื่อน หมั่นพูดคุย เสนอตัวช่วยเหลือเล็กน้อย หาทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกัน เพื่อให้ความสัมพันธ์แน่นแฟ้นขึ้น หากมองไม่เห็นเพื่อนในชีวิตจริง ลองหาเพื่อนทางออนไลน์ อาจเป็นหนึ่งวิธีที่ช่วยเยียวยาใจได้เช่นเดียวกัน 

2.มองหาคนที่สนใจเรื่องเดียวกัน เช่น ไปร่วมชมรม ไปสมัครเรียนคอร์สใหม่ ๆ หรือ การไปเข้ากลุ่มบำบัดกับคนที่เจอเรื่องเหมือนกันก็ช่วยได้เช่นกัน

3.รับสัตว์มาเลี้ยง กลุ่มสนับสนุนอาจเป็นได้มากกว่ามนุษย์ สัตว์เลี้ยงก็เป็นพื้นที่ปลอดภัยของคนได้ การที่เราได้เป็นฝ่ายช่วยเหลือ เป็นผู้สนับสนุนคนอื่น ก็มีผลดีพอ ๆ กับการที่เป็นฝ่ายรับด้วยเช่นกัน