ทำไมคนเกิดก่อนปี 2535 ควรได้รับวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี จริงหรือไม่คนเกิดก่อนปี 2535 เสี่ยงมะเร็งตับ 100 เท่า

ประเด็นสุขภาพที่สร้างความหวั่นวิตกและกังวลใจให้คนที่มีอายุ 33 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะกลุ่มคน Gen Y ต้องมาตกอยู่ในความเสี่ยงเป็นโรคร้ายแรงโดยไม่ทันได้ตั้งตัว จริงหรือไม่คนเกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 เสี่ยงมะเร็งตับ 100 เท่า คำตอบของคำถามนี้ เป็นความจริงเพียงครึ่งเดียว คนที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 เสี่ยงติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีได้มากกว่าคนที่เกิดปี พ.ศ. 2535 เป็นต้นมา ซึ่งอาจมีอาการรุนแรงบานปลายจนกลายเป็นโรคตับแข็งและมะเร็งตับ แต่ไม่ได้ตกอยู่ในความเสี่ยงสูงถึง 100 เท่าอย่างที่หลายคนตื่นตระหนก

สมาคมแพทย์ระบบทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย ระบุเอาไว้ชัดเจนว่า ความเสี่ยงของคนเกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 จะติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีได้นั้น อยู่ที่ 5-8% หรือ คิดเป็น 3-5 เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับความเสี่ยงของคนที่เกิดในปี พ.ศ. 2535 เป็นต้นมาจะติดเชื้อ ซึ่งมีเพียง 1.5% เท่านั้น หากตรวจสุขภาพของคนที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 ทุก 100 คน มีความเป็นไปได้ว่าจะพบคนที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีประมาณ 5-8 คน ถึงแม้จะเป็นจำนวนที่ไม่สูงมากนัก แต่ถือเป็นความเสี่ยงของคนเกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 ที่จะมองข้ามหรือวางใจไม่ได้อย่างเด็ดขาด เพราะยังคงมีโอกาสติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีเหมือนเดิม

สาเหตุที่ทำให้คนเกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 หรือกลุ่มคน Gen Y ขึ้นไป ตกอยู่ในความเสี่ยงติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีมากกว่า เพราะประเทศไทยเพิ่งเริ่มมีมาตรการฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีให้เด็กแรกเกิดในปี พ.ศ. 2535 เป็นปีแรก คนที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 จึงไม่เคยมีประวัติว่าได้รับวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีมาก่อน ทำให้ร่างกายไม่มีภูมิต้านทานไวรัสตับอักเสบบีจากวัคซีน

ผู้ที่เกิดก่อนปี พ.ศ. 2535 หากติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี มักไม่แสดงอาการป่วยที่ชัดเจน เชื้อสามารถแฝงตัวอยู่ในร่างกายได้นานหลายสิบปี หากไม่ได้รับการตรวจสุขภาพตับอย่างละเอียด ทำให้ไม่รู้ตัวด้วยว่าตนเองเป็นพาหะ และสามารถแพร่เชื้อต่อไปได้ผ่าน 3 ทางหลัก ได้แก่ ผ่านทางเพศสัมพันธ์โดยไม่สวมถุงยางอนามัย ผ่านทางเลือดและสารคัดหลั่งเข้าสู่ร่างกาย ผ่านการตั้งครรภ์จากแม่สู่ลูก

ความน่ากลัวของเชื้อไวรัสตับอักเสบบี คือ ช่วงเวลาที่เชื้อแฝงตัว เพราะเชื้อจะค่อย ๆ ทำลายเซลล์ตับอย่างช้า ๆ โดยผู้ติดเชื้อจะเริ่มมีอาการ เช่น ตัวเหลือง ตาเหลือง อ่อนเพลีย ปัสสาวะสีเข้ม จุกแน่นบริเวณใต้ชายโครงขวา ก็ต่อเมื่อระยะของการติดเชื้อได้ลุกลามเข้าสู่ภาวะร้ายแรงถึงขั้นเป็นตับแข็ง หรือ มะเร็งตับแล้ว ซึ่งโอกาสที่จะรักษาให้กลับมาหายเป็นปกติได้นั้นเหลือน้อยมาก

ขั้นตอนก่อนและระหว่างการฉีดวัคซีน

ก่อนเริ่มฉีดวัคซีน ควรทำการตรวจเลือดเพื่อขั้นตอนการฉีดวัคซีนเริ่มจาก การตรวจเลือดเพื่อหาการติดเชื้อ (HBsAg) และตรวจภูมิคุ้มกัน (anti-HBs) หากตรวจพบว่ามีการติดเชื้อ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินข้อบ่งชี้ของการเริ่มรักษา หากยังไม่ติดเชื้อและไม่มีภูมิคุ้มกัน  แนะนำให้ฉีดวัคซีนครบ 3 เข็ม

เข็มแรก : สามารถฉีดได้ทันที

เข็มที่สอง : ห่างจากเข็มแรก 1 เดือน

เข็มที่สาม : ห่างจากเข็มแรก 6 เดือน