พูดคนเดียว ปกติหรือปัญหาทางจิต แปลกไหม หากจะใช้คุยกับตัวเอง

การพูดคนเดียวจะส่งผลดีต่อสุขภาพ เมื่อพูดในสิ่งที่เป็นประโยชน์ ให้กำลังใจตัวเอง แต่หากพูดในสิ่งที่บั่นทอนจิตใจ อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตตามมา และ การพูดคนเดียวในบางครั้งอาจเป็นสัญญาณของโรคทางจิตได้ พูดคนเดียวไม่ได้ผิดปกติเสมอไป ถ้าการพูดคนเดียว เป็นการพูดกับตัวเองในเชิงบวก เช่น การพูดเพื่อทบทวนความคิด หรือ คำพูด ที่ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ

ในทางตรงข้าม การพูดคนเดียวด้วยคำพูดที่บั่นทอนความรู้สึก เช่น “ฉันทำไม่ได้แน่ ทุกคนต้องผิดหวังในตัวฉัน” จะทำให้เกิดความเครียด ความมั่นใจในตัวเองลดลง เชื่อว่าตัวเองไม่มีความสามารถ ไม่ดีพอ ซึ่งในระยะยาวอาจส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง นำไปสู่โรคซึมเศร้าได้

คนที่ชอบพูดคนเดียวบางคนอาจเข้าข่ายความผิดปกติทางจิต โดยอาจเป็นผลจากอาการหลอน (Hallucinations) สังเกตได้จากผู้ป่วยจะเห็นภาพ หรือ ได้ยินเสียง ที่ไม่ได้เกิดขึ้นในความเป็นจริง ทำให้มีอาการพูดคนเดียวในลักษณะที่พูดขึ้นมาลอย ๆ เหมือนพูดคุยกับคนอื่นมากกว่าพูดเพื่อทบทวนความคิดของตัวเอง อาการหลอนอาจเกิดจากโรคทางจิต หรือ พฤติกรรมไม่ดีบางประการ เช่น โรคจิตเภท สมองเสื่อม โรคเครียดหลังผ่านเหตุการณ์ร้ายแรง (PTSD) โรคไบโพลาร์ การพักผ่อนไม่เพียงพอ การใช้ยา และ สารเสพติด

การพูดคนเดียวในเชิงบวก ส่งผลดีอย่างไร

1.เพิ่มสมาธิให้จดจ่อกับสิ่งที่ทำ เช่น การท่องรายการสิ่งของที่ต้องซื้อจะช่วยย้ำไม่ให้หลงลืม ช่วยให้จดจ่อสิ่งนั้นและค้นหาของได้ดีขึ้น

2.ช่วยในการคิดและตัดสินใจ การพูดกับตัวเองเป็นการทบทวนความคิดในสมอง ช่วยให้คิดแก้ไขปัญหาได้ดีขึ้น 

3.สร้างกำลังใจ เช่น การพูดว่า “ฉันทำได้” หรือ “ฉันทำได้ดีแล้วนะ” จะช่วยสร้างความมั่นใจ โดยงานวิจัยพบว่าการฝึกให้นักกีฬาพูดกับตัวเอง จะช่วยลดความวิตกกังวล เพิ่มความเชื่อมั่นในตัวเอง และ เพิ่มสมรรถภาพในการแข่งขันให้ดีขึ้น

4.ลดความเครียด การพูดคนเดียวในเชิงบวกเป็นการทบทวนความคิด ปรับอารมณ์ที่ขุ่นมัวให้ดีขึ้น ช่วยเพิ่มความรู้สึกดีต่อตัวเอง จึงอาจช่วยบรรเทาความเครียดให้ลดลง

5.สร้างเสริมสุขภาพ ลดความเสี่ยงของโรคต่าง ๆ เช่น ลดอาการเจ็บปวดจากโรค ช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันและความจำดีขึ้น ลดความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด ช่วยให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้น

วิธีที่จะช่วยให้เราคุยกับตัวเองได้ดียิ่งขึ้น และ เกิดประโยชน์

1.ต้องอ่อนโยนกับตัวเอง การพูดคุยกับตัวเองมีผลต่อความเชื่อ มุมมอง ความมั่นใจ หากใช้คำพูดกับตัวเองในแง่ลบ “คนอย่างฉันมันไม่เห็นมีอะไรดีเลย ทำอะไรก็ผิดไปหมด” ผลลัพธ์ที่จะเกิดกับความรู้สึกและจิตใจ มีแนวโน้มเป็นแง่ลบ การเลือกใช้คำพูดกลาง ๆ หรือ คำพูดในแง่บวก เช่น “ครั้งนี้ฉันทำเต็มที่แล้ว ได้ผลเท่านี้ แต่ฉันได้บทเรียนที่น่าสนใจเพิ่มขึ้นเยอะเหมือนกัน ฉันจะฝึกฝนและหาโอกาสแก้ตัวใหม่” การใช้คำพูดในแง่บวก ไม่ใช่การหลอกตัวเอง แต่เป็นการมองสถานการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างเข้าใจข้อเท็จจริง ด้วยมุมมองที่จะเป็นพลังหนุนให้เราเปิดรับ พร้อมเรียนรู้ทั้งจากความสำเร็จ หรือ ความล้มเหลวที่เกิดขึ้น เพื่อให้เกิดการเติบโต

2.เปลี่ยนสรรพนามแทนตัวเอง เมื่อพูดคนเดียวในเรื่องที่ชวนให้เครียด ปกติแล้วคนมักพูดว่า “ทำไมฉันเครียดจังเลย” หรือ “ฉันจะทำอย่างไรดี” ซึ่งอาจทำให้รู้สึกกดดันและวิตกกังวล ให้ลองเปลี่ยนเป็น “เธอเครียดเรื่องอะไร” อาจช่วยสร้างระยะห่างทางจิตใจและลดความเครียดลงได้

3.คุยให้ตัวเองได้ยินเสียงตัวเอง การพูดออกมาให้ตัวเองได้ยินเสียง มีส่วนช่วยจัดการภาวะอารมณ์ด้านลบ เช่น เครียด กลัว ตื่นเต้น ตกใจ การเปล่งเสียงพูดออกมา จะช่วยระบายความเจ็บปวด หรือ อัดอั้น เมื่อพูดออกมาสมองจะรับรู้ จดจ่อกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น เกิดกระบวนการสร้างความสมดุลให้ตัวเอง มีการทดลองที่แสดงให้เห็นว่า เราสามารถหาของได้เร็วขึ้น เมื่อตะโกนชื่อสิ่งนั้น ๆ ไปด้วย เช่น ตะโกนหากุญแจก็จะเจอได้ไวยิ่งขึ้น เพราะเมื่อพูดออกมา สมองของจะเห็นภาพสิ่งนั้นในหัว และ โฟกัสจดจ่อ สอดส่ายสายตาในการหามากขึ้น (แต่ต้องเป็นสิ่งของที่เคยเห็นมาก่อนเท่านั้น) นอกจากนี้ การออกเสียงคุยกับตัวเอง ยังสามารถทำให้เราเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น เสมือนเราได้เป็นคนที่กำลังสื่อสาร และ คนที่กำลังรับสารและสื่อสาร ภายในตัว

4.รับฟังตัวเอง เป็นผู้พูดแล้วต้องอย่าลืมเป็นผู้ฟังที่ดีให้ตัวเอง เพราะการฟังเสียงตัวเอง เป็นส่วนสำคัญในการเท่าทัน ตระหนักรู้ตัวเอง (Self-awareness) การฟังแบบที่ได้ยินเสียงตัวเองจริง ๆ หมายถึง การฟังทั้งเนื้อหา น้ำเสียง ฟังด้วยหัวใจ เพื่อรับรู้ถึงอารมณ์ความรู้สึก เมื่อความรู้สึกไม่ว่าจะเป็นด้านบวกหรือลบ เมื่อได้รับการยอมรับแล้ว เราจะชัดเจนในตัวเองมากขึ้น เกิดความมั่นใจในตัวเอง มีแนวโน้มจะสามารถสื่อสารความต้องการที่แท้จริงได้ชัดขึ้น