พิธีเสี่ยงทายไข่ ประเพณีของชาวภูไทสำหรับศพที่ตายโหง (บ้านกุดหว้า)

  เมื่อเขยเดินนำหน้าไปถึงป่าช้า

มีจอบนั้นแลกบ่าถุงห้อยไข่ 

เมื่อเดินได้เข้าไปพอประมาณ ทำพิธีโยนไข่กันเพื่อเสี่ยงทาย 

โยนนั้นโยนได้ไม่จำกัด แล้วแต่ว่าไข่นั้นจะแตกหักตรงส่วนไหน 

ไข่ดิบ ไข่ไก่สีขาวเราเตรียมไป แตกตรงไหนเริ่มลงจอบขุดหลุมกัน 

   สิ่งที่หากว่าเรานั้นไม่เชื่อก็ไม่ควรที่จะลบหลู่เด็ดขาด ในพิธีกรรมนี้ เรานั้นรู้จักและเห็นกับตาตอนที่พ่อของเรานั้นเสียชีวิต จริงแล้วในการไปป่าช้าหรือที่บ้านนั้นตะเรียกว่าหนองขี้หมาจอก นั่นคือสถานที่ที่นำคนที่ตายไปฝังที่ป่า 

    ป่าที่ว่านั้นไม่ได้ทุกศพ แต่ว่าจะนำไปเฉพาะศพของคนที่ตายโหง ตายโดยการไหลตายอุบัติเหตุ ตายไม่ได้ป่วยทั้งหมดเลยในป่านี้จะมีการแป่งการตายออกไปเพื่อที่จะฝัง มีป่าโซนของเด็กตัวเล็ก โซนคนแก่  โซนอุบัติเหตุรถชน โซนของไหลตาย เพื่อให้ได้อยู่ในส่วนของใครของเรา เวลาเข้าไปนั้นจะได้นำไปได้ถูก 

   การเดินไปฝังนั้นจะไม่มีพระอย่างแน่นอน มีเพียงผู้ชายและครอบครัวของผู้เสียชีวิต จะไม่ค่อยมีผู้หญิงไปมากนัก เพราะว่าจะมีการทำบุญบ้านและเตรียมอาหาร หญิงเลยไม่ค่อยมาชายจะเป็นคนนำศพไปตกฟาก 

  พอไปถึงป่า เขยที่นำหน้าจะท่องคาถาและโยนไข่ไปด้านหน้า เพื่อที่จะเสี่ยงทายว่า ศพของผู้ตายนั้นต้องการที่จะฝังอยู่ตรงไหน คือเลือกได้เลย โยนไปแตกตรงไหนก็จะช่วยกันขุดในบริเวณนั้นแน่นอน เหมือนตรงนี้คือ โยนแล้วสองรอบยังไม่แตก เขยทราเสี่ยงทายก็จะเดินไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะแตก 

   เมื่อแตกแล้วก็จะนำจอบที่อตรียมมานั้นขัดลงเป็นคนแรก และขุดรอบ ต่อจากนั้นชายทั้งหมดก็จะช่วยกันในการขุด ขุดสดๆ เลย ไม่มีการมาขุดไว้ก่อนพอเรานั้นดูใช้เวลามากกว่าสองชั่วโมง จะต้องขุดลึกประมาณ เมตรครึ่งเลย หรือสองเมตรจะดีแต่จะใช้เวลา ใช้จอบคนขัดแล้วก็ช่วยกันตักดินขึ้นมา 

   เราจะสังเกตได้เลยว่าทุกครั้งที่มีการเสี่ยงทายนั้นขุดลงไปจะไม่เจอในส่วนของรากไม้เลย ไม่มีกิ่งไม้ให้ขุดยาก ขุดลงไปสบาย อีกอย่างคือไม่มีคนอื่นด้วยเลย หากว่าเรานั้นโยนไปตรงส่วนของโคนไม้ ก็ไม่แตก นี่คือสิ่งที่แปลก แต่ว่าไม่ต้องการคำถามทำตามที่พ่อแม่ของเรานั้นทำมา 

   ในการโยนไข่นั้นหากว่าไม่แตก ก็จะต้องหยิบขึ้นมาเพื่อที่จะทำใหม่อีกหลายๆ รอบบางคนนั้นโยนจนเหนื่อยแต่พอเขยนั้นเดินมากำลังจะนั่งพัก ไข่หลุดลงพื้นแตก ทั้งที่ผ่านมานั้นโยนมากกว่าสิบครั้ง จากนั้นทำการขุดเลย ส่วนมากแล้วการที่ไปป่าช้านั้น จะต้องไปมากกว่าสิบคน ไปกันน้อยตื่นเต้น 

   ปัจจุบ้นป่าช้าไม่ได้น่ากลัวเหมือนกับแต่ก่อน เวลาเข้าไปป่าส่วนมากนั้นเราจะไม่ค่อยมีควายวัวให้เห็นเลย เราจะต้องเห็นในหลากหลายอย่าง ในส่วนของศพนั้นหากว่าเสร็จแล้วจะใช้ในการหย่อนลงไปในหลุม การเตรียมในการไปตกป่าจะต้องมีอุปกรณ์ให้ครบถ้วน เพื่อที่ว่าจะไม่ต้องรอวิ่งกลับไปเอาที่บ้าน 

    การทำงานอะไรก็ตามเราทำด้วยความตั้งใจ เหมือนการที่เรานั้นจัดสิ่งสุดท้ายให้กับคนที่อยู่นั้นก็จะต้องสู้ต่อไป  ประเพณีความเชื่อนั้ยตามติดเสมอกับตัวของเราไปตลอด หากว่าเรานั้นนึกถึงภาพเหล่านั้นจะกลับมาหาเรา 

   การโยนไข่เพื่อเสี่ยงทายเลือกที่ที่เรานั้นจะอยู่ตลอดไปนั้นไม่ยากเราเลือกเอง เพราะไข่นั้นได้ทำเสี่ยงตามรายชื่อแล้ว  ตื่นเต้นแต่ว่าไม่ค่อยสนุกเราจะทำอะไรเราจะต้องมองรอบๆ ในป่าลึกสามารถที่จะมีสัตว์ร้ายได้เช่นกัน  

  เขยประจำตระกูล ทำหน้าที่ขุดและถากถางหญ้าออก เราจะปลูกตันอะไรครับ จอบที่ใส่ไปต้องวนเขยแต่ละคนไปเรื่อย เพื่อสร้างในส่วนของความสะอาด ที่บ้านกุดหว้านั้นจะไม่มีการไปขุดศพอีกรอบแน่นอน คือฝังแล้วก็จบ ทำบุญนั้นต้องห้าปีขึ้นค่อยจะเล่นได้