ใต้รอยยิ้มของนครวัด มีอะไรซ่อนอยู่?

รู้จักกัมพูชาให้ลึกกว่าที่เห็นในรีวิวท่องเที่ยว 

        กัมพูชาอาจดูเหมือนเป็นประเทศแห่งอารยธรรมโบราณ มีนครวัดเป็นสัญลักษณ์แห่งความรุ่งเรือง มีประเทศมหาอำนาจอย่างจีน เป็นผู้ลงทุนหลักในประเทศ แต่ในด้านความเจริญนั้น ยังมีความเสื่อมให้ได้เห็น มีเด็กจำนวนมากที่ไม่มีโอกาสทางการศึกษา กัมพูชาเป็นแหล่งธุรกิจคาสิโนที่เฟื่องฟูที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งประชาชนในประเทศส่วนใหญ่เข้าไม่ถึง แต่กลับเจาะตลาดเฉพาะกลุ่มนักพนันต่างชาติ โดยเฉพาะ จีน และ ไทย ธุรกิจคาสิโน เป็นธุรกิจที่สร้างรายได้หลักเข้าสู่ประเทศกัมพูชา เบื้องหลังมีการใช้คาสิโนบังหน้าเพื่อฟอกเงิน ค้าสินค้าผิดกฎหมาย และแม้แต่มีขบวนการค้ามนุษย์ และ ที่แย่ไปกว่านั้น เด็กและเยาวชนในบางพื้นที่ถูกผลักให้ทำงานในธุรกิจเทาๆ เหล่านี้

        ฮุน เซนเป็นนายกรัฐมนตรีมาเกือบ 40 ปี ตั้งแต่ปี 1985 จนถึงปี 2023 และส่งอำนาจต่อให้ลูกชาย ฮุน มาเนต หลายคนคงสงสัยว่า กัมพูชาเป็นประชาธิปไตยหรือเปล่า? ทำไมอำนาจถึงส่งต่อกันในครอบครัวเหมือนระบบเผด็จการ จริงๆ แล้ว กัมพูชาจัดให้มีการเลือกตั้งทั่วไปเป็นประจำทุก 5 ปี แต่การเลือกตั้งนั้น ไม่ได้เป็นประชาธิปไตยและเป็นธรรม เพราะพรรคฝ่ายค้านถูกขัดขวางหรือยุบ สื่อถูกควบคุม มีการซื้อเสียง ข่มขู่ หรือกดดันให้ประชาชนเลือกพรรคของรัฐบาล และ พรรค CPP ซึ่งมี ฮุน เซน เป็นหัวหน้าพรรค และ เขามีอำนาจเบ็ดเสร็จ ตั้งแต่สภา ศาล กองทัพ ไปจนถึงสื่อ เมื่อการเลือกตั้งปี 2023 มาถึง ฮุน เซน ลาออก และเสนอชื่อ ฮุน มาเนตเป็นนายก ซึ่งเขาได้เป็นทันที โดยที่ไม่ต้องมีคู่แข่ง กัมพูชาไม่ใช่ประเทศคอมมิวนิสต์โดยระบบ แต่มีลักษณะของระบอบอำนาจนิยมแบบพรรคเดียว สามารถใช้คำว่า รัฐอำนาจนิยมกึ่งประชาธิปไตย หรือ เผด็จการเลือกตั้ง

        อเมริกาและสหภาพยุโรป คว่ำบาตรกัมพูชาในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เหตุเพราะกัมพูชาละเมิดสิทธิมนุษยชน จำกัดเสรีภาพ และ ทำลายประชาธิปไตยอย่างต่อเนื่อง สินค้าหลักที่กัมพูชาส่งออกคือ สิ่งทอ เสื้อผ้า รองเท้า และ น้ำตาล แต่ถูกสหภาพยุโรป ตัดสิทธิพิเศษทางการค้า ส่งผลให้แรงงานกัมพูชานับแสนคน ถูกเลิกจ้างงาน นอกจากนี้ นักลงทุนต่างชาติ โดยเฉพาะจากฝั่งตะวันตก ลังเล ที่จะลงทุนในระยะยาว พร้อมกับกดดันให้บริษัทยักษ์ใหญ่ย้ายฐานการผลิตออกจากกัมพูชา มาตรการคว่ำบาตรกัมพูชามีผลกระทบภายในประเทศทั้งทางเศรษฐกิจ ชื่อเสียง และการเมือง ซึ่งเหตุผลหลักคือ กดดันให้รัฐบาลกัมพูชาปฏิรูปสิทธิมนุษยชนและระบบประชาธิปไตย

        เศรษฐกิจภายในประเทศกัมพูชาขับเคลื่อนด้วยธุรกิจสีเทา ซึ่งมีผู้ลงทุนหลักเป็น ชาวจีน ดูเหมือนว่ากัมพูชากำลังเดินหน้าในเส้นทางแห่งการพัฒนา แต่เบื้องหลังของธุรกิจเหล่านี้ กลับเป็นคราบน้ำตาของประชาชน ที่ถูกกดขี่ทางด้านประชาธิปไตย และ ผลประโยชน์ของรายได้ ตกเป็นของผู้นำประเทศแต่เพียงผู้เดียว ไม่มีการพัฒนาคุณภาพประชากรอย่างจริงจัง ทุกสิ่งทุกอย่างอยู่ที่ผู้นำเป็นผู้ควบคุม ความจริงแล้ว กัมพูชา ควรจะหันมาใส่ใจพลเมืองของตนเอง เพราะบ้านเมืองจะพัฒนาได้ ก็มาจากมันสมองของคนในชาติ ร่วมมือกัน ไม่ใช่สร้างความเดือดร้อนวุ่นวายกับประเทศเพื่อนบ้าน และ ขอคะแนนเมตตาสงสารจากประชาคมโลก ซึ่งจัดได้ว่า การกระทำเช่นนี้ กัมพูชาเป็นไวรัสต่ออาเซียนอย่างแท้จริง