ภาวะอารมณ์ท่วมท้น (Emotional Flooding หรือ Overwhelmed) ผิดใจนิดเดียว แต่โมโห จนคุมตัวเองไม่ได้

ภาวะ Overwhelmed คือ การมีความเครียด ความกดดันจากที่ทำงานหนักมาก ๆ จนความรู้สึกนี้มันท่วมท้นอยู่ภายในใจ

Emotional Flooding ถูกอธิบายโดยนักจิตวิทยาชื่อดัง จอห์น กอตแมน (John Gottman) ซึ่งศึกษาเรื่องความสัมพันธ์ระยะยาวอย่างลึกซึ้ง พบว่า เวลาที่คนเราเกิดความขัดแย้งรุนแรงจนรู้สึกท่วมท้นด้วยอารมณ์ อย่างเช่น ความกลัว ความโกรธ หรือความวิตกกังวล ร่างกายจะเข้าสู่โหมด ‘สู้หรือหนี’ (fight-or-flight response) โดยอัตโนมัติ นำไปสู่การหลั่งฮอร์โมนความเครียด อย่างเช่น คอร์ติซอล (Cortisol) และอะดรีนาลีน (Adrenaline) ทำให้หัวใจเต้นแรง หายใจเร็ว กล้ามเนื้อเกร็ง และสมองไม่สามารถคิดอย่างมีเหตุผลได้ตามปกติ 

ผลลัพธ์ คือ คนคนนั้นอาจเริ่มตะโกน ตอบโต้ด้วยถ้อยคำรุนแรง หรือเลือกปิดตัว ไม่พูดอะไรเลย ซึ่งล้วนเป็นพฤติกรรมการสื่อสารเชิงป้องกัน (Defensive Communication) ที่ส่งผลเสียต่อความสัมพันธ์ในระยะยาว

สาเหตุที่ทำให้เกิด Emotional Flooding หรือ Overwhelmed

• ความเครียดจากงาน เกิดความรู้สึกกดดัน เกิดความรู้สึกอึดอัดใจ มีงานทำจนล้นมือ ต้องมาแบกรับภาระอันหนักอึ้ง

• ปัญหาทางการเงิน

• ความเหนื่อยล้าทางจิตใจ ทางร่างกาย และอารมณ์

• บาดแผลทางอารมณ์ในอดีตที่ยังฝังใจ อาจถูกกระตุ้นขึ้นมา เมื่อพฤติกรรมของคนใกล้ตัวไปสะกิดความทรงจำที่เจ็บปวดโดยไม่รู้ตัว

วิธีจัดการกับตัวเองเมื่อเกิด Emotional Flooding หรือ Overwhelmed

1.สังเกตสัญญาณทั้งทางร่างกาย และทางจิตใจ

• สัญญาณทางร่างกาย อย่างเช่น หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่ ตัวร้อน

• สัญญาณทางจิตใจ อย่างเช่น รู้สึกท่วมท้น สับสน หรือหมดหนทาง

2.เมื่อรู้ตัวแล้ว ให้หยุดพักบทสนทนาโดยไม่ใช้คำพูดประชดหรือปิดประตูการสื่อสาร อย่างเช่น

• อาจพูดว่า “เรารู้สึกไม่ไหวแล้ว ขอพักก่อนนะ เดี๋ยวกลับมาคุยใหม่อีก 20 นาทีได้ไหม”

ในช่วงเวลาพักควรนานพอที่ร่างกายได้หลั่งสารสื่อประสาทที่ช่วยสงบระบบประสาท อย่างเช่น Norepinephrine และใช้ช่วงเวลานั้นดูแลตัวเองอย่างจริงจัง หลีกเลี่ยงการคิดวนซ้ำถึงบทสนทนาเมื่อครู่ หรือวางแผนว่าจะสวนกลับด้วยคำพูดอะไร เพราะนั่นจะยิ่งกระตุ้นฮอร์โมนความเครียด 

3.วิธีที่ช่วยได้จริง คือ การฝึกหายใจลึกๆ คลายกล้ามเนื้อ ฟังเพลงเบา ๆ เดินเล่น หรือสังเกตความรู้สึกในร่างกายและเสียงรอบตัวอย่างมีสติ จะช่วยให้สมองกลับมาทำงานอย่างสมดุล และเปิดทางให้กลับไปสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ได้อีกครั้ง

4.หากใครพบว่าตัวเองตกอยู่ในภาวะอารมณ์ท่วมท้นเป็นประจำ หรือมีความขัดแย้งที่เรื้อรังในความสัมพันธ์ การขอคำปรึกษาจากนักจิตวิทยา หรือนักบำบัดความสัมพันธ์ เป็นทางเลือกที่ควรพิจารณา เพราะผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยให้เรียนรู้วิธีสื่อสาร และจัดการความรู้สึกได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น