“มันแค่หินปูน...มั้ง?” บทเรียนจากรอยยิ้มที่เกือบพัง

“มันแค่หินปูน...มั้ง?”  บทเรียนจากรอยยิ้มที่เกือบพัง

เรื่องมันเริ่มจากพี่สาวคนโตของเรา ผู้หญิงที่ทั้งชีวิตไม่เคยมีฟันผุแม้แต่ซี่เดียว
พี่คนนี้แหละที่เคยล้อผมตอนเด็ก ๆ ว่า "กินขนมเยอะเดี๋ยวฟันผุ เดี๋ยวต้องกรอฟัน"
เธอเป็นคนรักษาความสะอาดมาก เป็นสายดูแลตัวเองทุกระเบียบนิ้ว แต่มาตกม้าตายกับสิ่งหนึ่งที่ไม่เคยใส่ใจ...

หินปูน

ตอนนั้นพี่เริ่มบ่นว่า "ทำไมแปรงฟันแล้วเลือดออกทุกวัน"
เธอคิดว่าแปรงมันแข็งไป เลยเปลี่ยนไปใช้แปรงเด็ก
ผ่านไปอีกอาทิตย์ เหงือกเริ่มบวม แดง และรู้สึกเหมือนฟันหน้าล่างขยับนิด ๆ ตอนเคี้ยว
จนนัดหมอฟันที่คลินิกเอกชนใกล้บ้าน

เรานั่งรออยู่หน้าห้อง พอพี่เดินออกมา สีหน้าไม่ใช่คนที่เพิ่งไปขูดหินปูนธรรมดา ๆ
เธอหยิบกระจกมือถือขึ้นมาแล้วพูดเบา ๆ ว่า
“ทำไมไม่เคยรู้ว่าหินปูนมันน่ากลัวขนาดนี้วะ...”

หินปูนมันคืออะไร แล้วมันมาจากไหน?

หลายคนยังเข้าใจผิดว่าหินปูนเกิดจากการกินของแข็ง หรือกินปูนเข้าไป—อย่างที่พี่ผมเองก็เคยคิด
ความจริงคือ มันมาจาก น้ำลายเรานี่เอง
น้ำลายมีแร่ธาตุพวกแคลเซียมและฟอสเฟตอยู่ ซึ่งมันจะไปจับตัวกับคราบจุลินทรีย์ที่เรียกว่า “พลัค”
พลัค (plaque) นี่แหละ คือสิ่งที่เกิดขึ้นทันทีหลังเรากินข้าวหรือขนม
มันเป็นฟิล์มใส ๆ เหนียว ๆ ที่เราแปรงออกได้ง่าย ถ้าแปรงทัน

แต่ถ้าไม่ทัน—แค่ 2-3 วัน มันจะกลายร่างเป็นหินปูน
และขอบอกเลยว่า หินปูนไม่ใช่เรื่องผิว ๆ เหมือนฝุ่นที่เช็ดออก

มันเกาะแน่น และ “กัดกินเหงือก” แบบที่คุณไม่รู้ตัว

สิ่งที่หินปูนทำกับพี่ฉัน

หลังจากหมอขูดเสร็จ หมอบอกว่า “หินปูนลงลึกมาก กินเข้าไปใต้เหงือกจนกระดูกรองรับฟันเริ่มบาง”
แปลว่าฟันยังไม่โยก แต่ถ้าไม่รีบดูแล มีสิทธิโยกจนต้องถอน

คิดดูนะครับ—ฟันดี ๆ ไม่มีรอยผุสักจุด แต่ต้องถอนออกเพราะ “ขี้เกียจขูดหินปูน”

สิ่งที่ทำให้ผมตกใจคือ พี่ฉันแปรงฟันวันละสองครั้งนะ ใช้ไหมขัดฟันบ้างเป็นบางวันด้วย
แต่เธอ “ไม่เคยขูดหินปูนเลยในรอบ 6 ปี”

สาเหตุที่ทำให้บางคนเจอหินปูนหนักกว่าคนอื่น

หมอฟันเล่าให้ฟังว่า หินปูนไม่ใช่สิ่งที่เกิดเท่ากันในทุกคน

• บางคนมี น้ำลายที่มีแร่ธาตุสูง

• บางคนมี ต่อมน้ำลายอยู่ตรงตำแหน่งเสี่ยง เช่น ฟันหน้าล่าง

• และที่หนักสุดคือคนที่ไม่เคยใช้ไหมขัดฟันเลย—มันจะสะสมตรงซอกฟันที่แปรงเข้าไม่ถึง

ที่สำคัญคือ “หินปูนไม่ทำให้เจ็บในตอนแรก”
คุณจะไม่รู้เลยว่ามันอยู่ในปาก จนกระทั่งเหงือกเริ่มร่น ฟันเริ่มขยับ
หรือแปรงฟันแล้วมีเลือดปนทุกครั้ง

ทำไมเราควรรีบขูดหินปูน ก่อนจะต้องถอนฟัน

หินปูนไม่ใช่แค่คราบแข็ง ๆ ที่ทำให้ฟันดูเหลือง
มันคือแหล่งเพาะพันธุ์แบคทีเรียที่ทำให้เหงือกอักเสบเรื้อรัง
มันสร้างกลิ่นปากโดยที่เราคิดว่า “ปากเราก็สะอาดดีนี่”
มันผลักเหงือกให้ถอยจนฟันไม่มีอะไรยึด—สุดท้ายก็ร่วงไปทั้งที่ไม่เคยผุ

หลังจากวันนั้น พี่ผมกลายเป็นคนไปหาหมอฟันทุก 6 เดือน และซื้อไหมขัดฟันมาติดกระเป๋า
ทุกวันนี้เธอยังพูดว่า “ดีนะที่ไปตอนยังทัน ไม่งั้นฟันหน้าคงหลุดไปแล้ว”

หลายคนยังคิดว่าไปหาหมอฟันตอนปวดฟันก็พอ
แต่ความจริงคือ “โรคเหงือก” จากหินปูนมักไม่ปวดเลย—จนกระทั่งมันสาย
พอถึงตอนนั้น แม้แต่หมอเก่งแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้

หินปูนไม่ใช่ปัญหาของคนขี้เกียจเท่านั้น
แต่เป็นเรื่องของคนที่ “คิดว่าตัวเองดูแลฟันดีอยู่แล้ว”
เพราะหินปูน...มันไม่บอกคุณก่อนว่ามันมา

วันนี้คุณอาจจะแค่รู้สึกเสียว ๆ ตรงฟันล่าง
แต่หากปล่อยไว้ อีกปีสองปีข้างหน้า อาจกลายเป็นรูโหว่ระหว่างฟันกับเหงือก
และเชื่อผมเถอะครับ—ไม่มีใครอยากเคี้ยวข้าวด้วยฟันปลอมตั้งแต่อายุยังไม่ถึง 40

ไปขูดหินปูนเถอะครับ ก่อนมันจะขูดสุขภาพของคุณเสียเอง