พูดไม่ออก มันติดอยู่ที่ปาก อาการรู้คำแต่นึกไม่ออก ปรากฎการณ์ปลายลิ้น tip-of-the-tongue
ปรากฎการณ์ปลายลิ้น เป็นภาวะทางจิตวิทยาที่สัมพันธ์กับกลไกการทำงานของระบบความจำ และกลไกการดึงข้อมูลออกมาจากสมอง
เดโบราห์ เอ็ม. เบิร์ก และเอน แมกเคย์ นักจิตวิทยา ได้อธิบายแนวคิดว่า เกิดจากการที่สมองไม่สามารถเชื่อมโยงความหมาย และเสียงของคำที่ต้องการได้ อาจเกิดจากการที่เราไม่ได้ยินหรือพูดคำนั้นเป็นเวลานาน ต่อให้ชื่อนั้นฝังอยู่ในความจำระยะยาวก็ไม่สามารถดึงความจำออกมาได้ทั้งหมด โดยสิ่งที่นึกออกจะมาเป็นพยางค์ หรือตัวอักษรบางตัวเท่านั้น อย่างเช่น พยัญชนะตัวแรก คำที่ลงท้าย หรือคำที่ใกล้เคียง
ปรากฏการณ์ "ปลายลิ้น" tip-of-the-tongue คือ คุ้นๆ เหมือนจะนึกออก แต่นึกไม่ออก บอกไม่ถูก การที่เรากำลังนึกถึงชื่อของอะไรสักอย่าง แต่ไม่สามารถเรียกออกมาได้ เหมือนกับสิ่ง ๆ นั้นติดอยู่ที่ปลายลิ้น ไม่ยอมหลุดออกจากปากมานั่นเอง
ปรากฏการณ์นี้มักจะเกิดขึ้นกับคำเฉพาะ มากกว่า คำสามัญทั่วไป อย่างเช่น ชื่อคน ชื่อสถานที่ แน่นอนว่าชื่อเหล่านี้เรารู้จักดี แต่บางเวลาอาจดึงนำออกมาใช้ไม่ได้นั่นเอง และมักจะไปนึกออกในช่วงเวลาอื่นที่ไม่ได้นึกถึงคำนั้น ๆ
สาเหตุ
- คำที่ไม่ได้ใช้บ่อย การที่ไม่ได้พูดถึงคำนั้นบ่อย ๆ ทำให้หลงลืมได้ แต่ถ้าหากลืมบ่อย ๆ ถึงขั้นส่งผลต่อการใช้ชีวิต อาจต้องไปปรึกษาแพทย์
- อารมณ์ความเครียดในสมอง ทำให้ต้องใช้เวลาคิดคำนวณ เมื่ออยู่ในภาวะเครียด ในระยะสั้น อาจเป็นแค่การหลงลืม แต่หากเครียดสะสม อาจกระทบต่อสมอง และทำให้มีอาการหลงลืมนั้นแย่ลง
- ความเหนื่อยล้า ความล้าส่งผลต่อสมอง ทำให้นึกคำได้ยากขึ้น ใครทำงานจ้องจอนาน ๆ ควรพักยืดเส้นยืดสาย พักสายตา เพื่อให้สมองได้รีเฟรชตัวเอง
- อายุที่มากขึ้น ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะเป็นโรคสมองเสื่อมได้ ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจไม่ได้มีแค่การหลงลืมเท่านั้น มีอาการอื่น ๆ อย่างเช่น ลืมเรื่องง่าย ๆ อย่าง วัน เดือน ปี สถานที่ที่เพิ่งไปมา บุคลิกภาพเปลี่ยน อย่าง การพูดไม่ได้ใจความ บางครั้งพูดติด ๆ ขัด ๆ หรือพูดซ้ำ ๆ การตัดสินใจแย่ลง การตัดสินใจไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ไม่มีสมาธิ กระวนกระวาย ย้ำคิดย้ำทำ
เทคนิคช่วยในการนึกคำ ลดอาการ Tip of the Tongue
- ขยับท่าทางหรือกำมือ ช่วยกระตุ้นส่วนต่าง ๆ ของสมอง มีการทดลอง ว่า การใบ้ด้วยท่าทางหรือขยับมือในขณะพูด ช่วยให้นึกคำออกมาได้มากกว่า ในขณะที่กลุ่มที่ทดสอบโดยไม่ให้ขยับมือนึกออกได้น้อยมาก วิธีที่ดีที่สุด คือ การออกกำลังกาย เพื่อให้ร่างกายและสมองได้รับออกซิเจน การทำกิจกรรมผ่อนคลายเพื่อลดความเครียด อย่างเช่น การร้องเพลง การเต้นรำ
- ค้นหาหรือถามใครสักคนที่น่าจะรู้คำที่ต้องการจะพูด ในระหว่างนั้น ไม่ควรทำกิจกรรมอะไรหลาย ๆ อย่างพร้อมกัน จนสมองรับไม่ไหว
- การใช้คำพูดที่ใกล้เคียง จะช่วยให้นึกคำที่ต้องการได้ เมื่อกังวลว่าจะลืมอีก ควรจดบันทึก จะทำให้สมองจดจำได้มากขึ้น
- พยายามอธิบายออกมาดัง ๆ กระตุ้นเครือข่ายของสมอง ช่วยในการฝึกคำ พยายามที่จะฝึกพูด และนำเสนอคำนั้นบ่อย ๆ
- ลองหากิจกรรมเล่นเพื่อฝึกสมองไปด้วย อย่างเช่น หมากรุก คอร์สเวิร์ด เพื่อฝึกให้ได้ใช้ความคิด
ประธานสมาคม ตามไปตำหนินักกีฬา ถึงกับร้องไห้โฮ ในซีเกมส์ครั้งที่ 33
สื่อกัมพูชารายงาน ทหารไทยเสียชีวิตรวม 5,000 คน บาดเจ็บกว่า 10,000 ราย โดยเฉพาะช่วง 2 วันที่ผ่านมา ทหารเขมรสังหารไทยไปหลายพันคน พร้อมตรวจยึดรถถังของไทยได้ประมาณ 50 คัน
ประธานกรรมการสิทธิฯ เขมร เย้ยกองทัพไทย ต้องพึ่งเครื่องบินรบ ถ้าไม่มี F-16 ก็ไม่ใช่คู่ต่อสู้เขมร
สื่อมาเลย์ แฉยับ ทหารเขมรทิ้งขีปนาวุธให้ไทยยึดฟรี เพราะใช้ไม่เป็น ขายขี้หน้าทั้งประเทศ
สถานทูตไทยทั่วโลก เปิด "สมรภูมิโซเชียล" ขย้ำ ฮุน เซน
"โหนกระแส" อีกแล้ว! ทำเอาชาวเน็ตระส่ำ..แห่ตามหาวาร์ป "ผู้ช่วยโฆษกทัพเรือ" กันให้วุ่น
เน็ตไทยตั้งคำถามแรง! 4 ยักษ์ใหญ่น้ำมันปฏิเสธส่งออกเขมร แล้วใครคือคนส่งกันแน่? เสียงสังคมพุ่งเป้า “รัฐบาลรู้เห็นเป็นใจ?”
วิเคราะห์หวย AI น่าจะออกรางวัลงวด 16 ธันวาคม 2568
สิ่งของที่ไม่ควรใส่ ไม่ควรซัก ในเครื่องซักผ้า
อวสานตั๋วผี "ขายรถจำนำทอง" กว้านซื้อบัตรคอนเสิร์ต เจ๊งเหยียบ 1 ล้าน
เขมรเผย "เราเตรียมความพร้อมรับมือ การปิดกั้นจากไทยไว้ล่วงหน้าแล้ว"
แฉเรือทุนไทยขายน้ำมันให้เขมร อดีต สว ประกาศ เตือน ทัพเรือสั่ง 'จมเรือ' ได้ทันที เพราะประกาศกฎอัยการศึก
ประธานกรรมการสิทธิฯ เขมร เย้ยกองทัพไทย ต้องพึ่งเครื่องบินรบ ถ้าไม่มี F-16 ก็ไม่ใช่คู่ต่อสู้เขมร
จีนเผย อาวุธหนัก ที่กัมพูชาใช้ เป็นของเก่า
เน็ตไทยตั้งคำถามแรง! 4 ยักษ์ใหญ่น้ำมันปฏิเสธส่งออกเขมร แล้วใครคือคนส่งกันแน่? เสียงสังคมพุ่งเป้า “รัฐบาลรู้เห็นเป็นใจ?”
ย้อนวันวานไอดอลยุค 80s “คาวาอิ นาโอโกะ” เยือนไทยช่วงปีใหม่ 2525 เสน่ห์ญี่ปุ่นที่แฟนไทยยังไม่ลืม
เมืองชนบทแห่งหนึ่งสร้างละครสั้นที่โด่งดังไปทั่วโลกออนไลน์ มียอดวิวมากกว่า 200 ล้านครั้ง
แก่อย่างไรให้มีคุณภาพ การเตรียมพร้อมปรับตัวเมื่อเข้าสู่ช่วงสูงวัย เพื่อชีวิตที่เป็นสุข
สัญญาณที่บอกว่าเก่งขึ้นกว่าที่คิด
แนะนำวิธีควบคุมอารมณ์โกรธอย่างมีสติ ใช้เทคนิคควบคุมอารมณ์ เพื่อรักษาสมดุลของสุขภาพจิต





