พูดไม่ออก มันติดอยู่ที่ปาก อาการรู้คำแต่นึกไม่ออก ปรากฎการณ์ปลายลิ้น tip-of-the-tongue
ปรากฎการณ์ปลายลิ้น เป็นภาวะทางจิตวิทยาที่สัมพันธ์กับกลไกการทำงานของระบบความจำ และกลไกการดึงข้อมูลออกมาจากสมอง
เดโบราห์ เอ็ม. เบิร์ก และเอน แมกเคย์ นักจิตวิทยา ได้อธิบายแนวคิดว่า เกิดจากการที่สมองไม่สามารถเชื่อมโยงความหมาย และเสียงของคำที่ต้องการได้ อาจเกิดจากการที่เราไม่ได้ยินหรือพูดคำนั้นเป็นเวลานาน ต่อให้ชื่อนั้นฝังอยู่ในความจำระยะยาวก็ไม่สามารถดึงความจำออกมาได้ทั้งหมด โดยสิ่งที่นึกออกจะมาเป็นพยางค์ หรือตัวอักษรบางตัวเท่านั้น อย่างเช่น พยัญชนะตัวแรก คำที่ลงท้าย หรือคำที่ใกล้เคียง
ปรากฏการณ์ "ปลายลิ้น" tip-of-the-tongue คือ คุ้นๆ เหมือนจะนึกออก แต่นึกไม่ออก บอกไม่ถูก การที่เรากำลังนึกถึงชื่อของอะไรสักอย่าง แต่ไม่สามารถเรียกออกมาได้ เหมือนกับสิ่ง ๆ นั้นติดอยู่ที่ปลายลิ้น ไม่ยอมหลุดออกจากปากมานั่นเอง
ปรากฏการณ์นี้มักจะเกิดขึ้นกับคำเฉพาะ มากกว่า คำสามัญทั่วไป อย่างเช่น ชื่อคน ชื่อสถานที่ แน่นอนว่าชื่อเหล่านี้เรารู้จักดี แต่บางเวลาอาจดึงนำออกมาใช้ไม่ได้นั่นเอง และมักจะไปนึกออกในช่วงเวลาอื่นที่ไม่ได้นึกถึงคำนั้น ๆ
สาเหตุ
- คำที่ไม่ได้ใช้บ่อย การที่ไม่ได้พูดถึงคำนั้นบ่อย ๆ ทำให้หลงลืมได้ แต่ถ้าหากลืมบ่อย ๆ ถึงขั้นส่งผลต่อการใช้ชีวิต อาจต้องไปปรึกษาแพทย์
- อารมณ์ความเครียดในสมอง ทำให้ต้องใช้เวลาคิดคำนวณ เมื่ออยู่ในภาวะเครียด ในระยะสั้น อาจเป็นแค่การหลงลืม แต่หากเครียดสะสม อาจกระทบต่อสมอง และทำให้มีอาการหลงลืมนั้นแย่ลง
- ความเหนื่อยล้า ความล้าส่งผลต่อสมอง ทำให้นึกคำได้ยากขึ้น ใครทำงานจ้องจอนาน ๆ ควรพักยืดเส้นยืดสาย พักสายตา เพื่อให้สมองได้รีเฟรชตัวเอง
- อายุที่มากขึ้น ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะเป็นโรคสมองเสื่อมได้ ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจไม่ได้มีแค่การหลงลืมเท่านั้น มีอาการอื่น ๆ อย่างเช่น ลืมเรื่องง่าย ๆ อย่าง วัน เดือน ปี สถานที่ที่เพิ่งไปมา บุคลิกภาพเปลี่ยน อย่าง การพูดไม่ได้ใจความ บางครั้งพูดติด ๆ ขัด ๆ หรือพูดซ้ำ ๆ การตัดสินใจแย่ลง การตัดสินใจไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ไม่มีสมาธิ กระวนกระวาย ย้ำคิดย้ำทำ
เทคนิคช่วยในการนึกคำ ลดอาการ Tip of the Tongue
- ขยับท่าทางหรือกำมือ ช่วยกระตุ้นส่วนต่าง ๆ ของสมอง มีการทดลอง ว่า การใบ้ด้วยท่าทางหรือขยับมือในขณะพูด ช่วยให้นึกคำออกมาได้มากกว่า ในขณะที่กลุ่มที่ทดสอบโดยไม่ให้ขยับมือนึกออกได้น้อยมาก วิธีที่ดีที่สุด คือ การออกกำลังกาย เพื่อให้ร่างกายและสมองได้รับออกซิเจน การทำกิจกรรมผ่อนคลายเพื่อลดความเครียด อย่างเช่น การร้องเพลง การเต้นรำ
- ค้นหาหรือถามใครสักคนที่น่าจะรู้คำที่ต้องการจะพูด ในระหว่างนั้น ไม่ควรทำกิจกรรมอะไรหลาย ๆ อย่างพร้อมกัน จนสมองรับไม่ไหว
- การใช้คำพูดที่ใกล้เคียง จะช่วยให้นึกคำที่ต้องการได้ เมื่อกังวลว่าจะลืมอีก ควรจดบันทึก จะทำให้สมองจดจำได้มากขึ้น
- พยายามอธิบายออกมาดัง ๆ กระตุ้นเครือข่ายของสมอง ช่วยในการฝึกคำ พยายามที่จะฝึกพูด และนำเสนอคำนั้นบ่อย ๆ
- ลองหากิจกรรมเล่นเพื่อฝึกสมองไปด้วย อย่างเช่น หมากรุก คอร์สเวิร์ด เพื่อฝึกให้ได้ใช้ความคิด
ธนาคารสัญชาติไทย ที่ทำกำไรได้มากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง
ทำไมคุณไม่ควรใส่เกลือ เมื่อเริ่มเคี่ยวกระดูก?
เมืองโบราณลึกลับในตำนาน ที่อยู่ในเขตพื้นที่ของประเทศกัมพูชา
"กินสี่ถ้วย" มรดกหวานล้ำจากแผ่นดินพระร่วง ธรรมเนียมมงคลที่เชื่อมสองตระกูลเป็นหนึ่งเดียว
แรงงานเขมร 30 คน แฉ เขมรประสบกับปัญหาเศรษฐกิจสุดย่ำแย่ประชาชนไม่มีงาน ราคาสินค้าแพง ยอมทิ้งบ้านเกิดเข้ามาหางานในประเทศไทย สุดท้ายเจ้าหน้าที่รวบตัวดำเนินคดีตามกฎหมาย
ชาวโซเชียล ไทย ฮือฮา เต้ มงคลกิตติ์ นำเสนอ 5 นโยบายหลักที่ประเทศไทยต้องจารึกไว้ในประวัติศาสตร์การเมือง
มัดรวมเลขเด่น 3 เจ้าแม่ดัง! เจ๊นุ๊ก-เจ๊ฟองเบียร์-แม่น้ำหนึ่ง ลุ้นโชคงวด 17 ม.ค. 69
นักสกีอังกฤษวัย 50 ปีถูกหิมะฝังลึก 2.5 เมตร เสียชีวิต ขณะกู้ภัย 50 นายค้นหานานหลายชั่วโมง หลังเกิดเหตุมีผู้เสียชีวิตรวม 6 คนในพื้นที่เสี่ยงสูง.
ส่องเลขเด็ด "อนุทิน" บุกถ้ำเสือกระบี่! พิชิตบันได 1,260 ขั้น ลุยฐานเสียงภาคใต้ครั้งแรก
เมื่อ "ออเจ้า" กลายเป็น "นายเอก" งานนี้มีคำตอบ!
เบื้องหลัง "ซูชิแซลมอน" จากเมนูที่คนญี่ปุ่นปฏิเสธ สู่ความสำเร็จระดับโลกด้วยฝีมือชายนอร์เวย์
อึ้ง! ฝรั่งยกให้เน็ตไทยแรงที่สุดในโลก เผยเน็ตในอเมริกา-ยุโรป ตกอับ
ธนาคารสัญชาติไทย ที่ทำกำไรได้มากที่สุดเป็นอันดับหนึ่ง
อึ้ง! ฝรั่งยกให้เน็ตไทยแรงที่สุดในโลก เผยเน็ตในอเมริกา-ยุโรป ตกอับ
ปรับแผนใหม่ให้เข้ากับตัวเอง
วิธีสร้างสุขให้ตนเอง สร้างอารมณ์ดี ดูแลสุขภาพจิต ชีวิตมีสุข
สีผ้าปูที่นอนตามวันเกิด เรียกทรัพย์ ปี 2569 ผ้าปูที่นอนสีไหนช่วยเสริมดวงสุขภาพ หลับสบาย และ โชคดี สำหรับคนเกิดวันพุธกลางคืน - วันเสาร์





