ทำไมใช้คอมพิวเตอร์หรือมือถือไปนาน ๆ แล้วตาเริ่มแห้ง แฉะ เหมือนมีอะไรเคลือบอยู่?

ทำไมใช้คอมพิวเตอร์หรือมือถือไปนาน ๆ แล้วตาเริ่มแห้ง แฉะ เหมือนมีอะไรเคลือบอยู่?

คุณอาจกำลังเผชิญกับ “ภาวะตาแห้งจากการใช้หน้าจอ” หรือที่เรียกกันว่า Digital Eye Strain ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อดวงตาถูกใช้งานหนักเกินไป โดยเฉพาะในรูปแบบที่ไม่ได้พักสายตาเลย จนต่อมน้ำตาทำงานผิดปกติหรือระเหยเร็วขึ้น

แม้ว่าจะเรียกว่า “ตาแห้ง” แต่หลายคนกลับรู้สึก “ตาแฉะ” เหมือนมีน้ำตามากผิดปกติ ซึ่งจริง ๆ แล้วเป็น “น้ำตาเทียมจากร่างกาย” ที่ถูกหลั่งออกมาเพราะดวงตาเริ่มแห้งเกินระดับปกติ

สาเหตุที่ทำให้ดวงตาแฉะและล้า เมื่อใช้หน้าจอนาน ๆ

• กระพริบตาน้อยลงโดยไม่รู้ตัว โดยเฉลี่ยคนเรากระพริบตาประมาณ 15-20 ครั้ง/นาที แต่เมื่อจ้องหน้าจอจะลดเหลือเพียง 5-7 ครั้ง/นาที ทำให้น้ำตาไม่กระจายทั่วดวงตา

• แสงจากหน้าจอทำให้ระเหยน้ำตาเร็วขึ้น โดยเฉพาะในที่มีแสงน้อยและจอมีแสงจ้า

• เพ่งสายตานานโดยไม่พัก กล้ามเนื้อตาทำงานหนักเกินไป ทำให้เกิดความเมื่อยล้า

• ท่าทางในการมองจอไม่ถูกต้อง เช่น จอมอนิเตอร์สูงหรือต่ำเกินไปจนทำให้ต้องเบิกตาหรือก้มหน้าตลอด

อาการที่ควรระวัง ถ้าเป็นบ่อย ๆ ไม่ใช่แค่ตาแฉะธรรมดา

• แสบตา เคืองตาเหมือนมีฝุ่น

• ตามัว มองไม่ชัดในบางช่วง

• น้ำตาไหลมากเวลาอยู่ในที่ลมหรือแอร์

• ปวดหัวข้างเดียวหรือบริเวณขมับ

• ตึงคอ บ่า ไหล่จากการนั่งผิดท่า

หากละเลยอาการเหล่านี้ อาจส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงาน การนอน และสุขภาพจิตในระยะยาว

วิธีดูแลและป้องกันอย่างตรงจุด

• กฎ 20-20-20 ทุก 20 นาที ให้มองออกไปไกล 20 ฟุต (ประมาณ 6 เมตร) เป็นเวลา 20 วินาที เพื่อลดภาระกล้ามเนื้อตา

• กระพริบตาบ่อย ๆ อย่างมีสติ ฝึกให้ตัวเองกระพริบตาบ่อยขึ้น โดยเฉพาะตอนจ้องหน้าจอ

• ใช้น้ำตาเทียมหรือเจลหล่อลื่น (ที่ไม่มีสารกันบูด) เพื่อช่วยรักษาความชุ่มชื้น

• จัดแสงหน้าจอให้เหมาะสม ปรับให้แสงไม่จ้าหรือมืดเกินไป และใช้โหมดถนอมสายตา

• วางตำแหน่งจอให้ต่ำกว่าระดับสายตาเล็กน้อย เพื่อให้ตาไม่ต้องเบิกกว้างตลอดเวลา

• พักสายตาแบบจริงจัง ไม่ใช่แค่เลื่อนมือถือมาเล่นต่อ ให้ปิดหน้าจอทั้งหมด แล้วเดินออกไปมองต้นไม้ สีเขียว ๆ

ถ้าทำทุกอย่างแล้วตายังแฉะอยู่?

อาจต้องพิจารณาปรึกษาจักษุแพทย์ เพราะอาจมีปัจจัยแฝง เช่น ภาวะเปลือกตาอักเสบ ต่อมน้ำตามีปัญหา หรือแพ้แสงบางประเภท รวมถึงอาจเป็นผลจากยาบางชนิด เช่น ยาแก้แพ้ ยาลดน้ำมูก หรือยากล่อมประสาท ที่ส่งผลให้ตาแห้งโดยไม่รู้ตัว