ร้านยายแก้วปี้หล้าป๊ก: ฮ้านคัวย่อยเล่าขานวิถีแม่สะเรียงบนถนนแหล่งพาณิชย์

ในย่านถนนแหล่งพาณิชย์ของอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ยังมีเฮือนแปหลังหนึ่งที่ไม่เพียงแต่เป็นบ้านไม้โบราณ หากแต่เป็น ‘ฮ้านคัวย่อย’ หรือร้านขายของจิปาถะที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนเมืองเหนืออย่างแท้จริง — ร้านนี้รู้จักกันในนาม “ร้านยายแก้วปี้หล้าป๊ก”

ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๑ ร้านเล็ก ๆ แห่งนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของชาวบ้านในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นการซื้อของใช้ ของกิน หรือแม้แต่เป็นที่พูดคุยแลกเปลี่ยนข่าวสารของแม่อุ้ยพ่ออุ้ย ด้วยความที่สินค้าที่วางขายล้วนแต่มีเรื่องเล่าและกลิ่นอายของยุคเก่า เช่น กระบวยน้ำกินจากกะลามะพร้าว น้ำทุ้งจากไม้ไผ่สานทาด้วยครั่ง ถังน้ำสังกะสี ตะเกียงน้ำมันที่ยังใช้กระป๋องนม — สิ่งเหล่านี้อาจดูแปลกตาสำหรับเด็กรุ่นใหม่ แต่ล้วนคือความทรงจำของคนรุ่นก่อน

หนึ่งในไฮไลต์ที่ไม่อาจละสายตา คือ ก๋วยถ่าน ที่เคยมีทั้งขนาดใหญ่ กลาง และเล็ก ซึ่งภายในบรรจุถ่านไว้โดยรองด้วยใบต๋องตึงแห้ง เพื่อกันถ่านร่วง – เครื่องมือที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นหัวใจของการหุงหาอาหารก่อนที่แก๊สและไฟฟ้าจะเข้ามาแทนที่

ในร้านยังมีของพื้นบ้านมากมาย เช่น หอมขาวหอมแดง (หอมเตียม หอมบั่ว), เชือก, บุหรี่ยาคื่น, หมากแห้ง และของใช้ประจำวันอีกหลากหลาย สิ่งเหล่านี้คือหลักฐานชีวิตเรียบง่ายแต่ลึกซึ้งของชาวแม่สะเรียง และแน่นอนว่า “ฮ้านคัวย่อย” แบบนี้จะขาดไม่ได้เลยหากไม่มี แม่อุ้ย เป็นเจ้าของร้าน – หญิงสูงวัยผู้เป็นดั่งผู้รักษาวัฒนธรรมและความทรงจำของชุมชนไว้ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา

ร้านยายแก้วปี้หล้าป๊ก จึงไม่ใช่แค่ร้านขายของเก่า แต่มันคือ “พิพิธภัณฑ์มีชีวิต” ที่ยังมีลมหายใจ พร้อมเปิดรับผู้ที่อยากย้อนเวลากลับไปหาวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมที่อบอุ่นและเรียบง่ายในแม่สะเรียงอย่างแท้จริง.