ชนเผ่าบูตอน ในอินโดนีเซีย กับความลึกลับของดวงตาสีฟ้าที่หาได้ยาก

ในโลกของเรายังคงมีเรื่องราวน่าทึ่งที่วิทยาศาสตร์ยังคงต้องศึกษาค้นคว้า หนึ่งในนั้นคือเรื่องราวของ "ชนเผ่าบูตอน (Buton)"

ชนเผ่าพื้นเมืองที่อาศัยอยู่บนเกาะบูตอน ในจังหวัดสุลาเวสีตะวันออกเฉียงใต้ (Southeast Sulawesi) ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งได้รับความสนใจจากนักวิชาการและผู้คนทั่วโลกจากคุณลักษณะทางพันธุกรรมที่โดดเด่นของบางกลุ่มในชุมชนคือการมี “ดวงตาสีฟ้า”

อันสวยงามราวอัญมณี ซึ่งหาได้ยากอย่างยิ่งในกลุ่มประชากรเชื้อสายเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ภาวะพันธุกรรม Waardenburg Syndrome คืออะไร?

ภาวะดังกล่าวเรียกว่า “Waardenburg Syndrome” เป็นความผิดปกติทางพันธุกรรมที่สามารถส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสีดวงตา สีผิว เส้นผม และในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาการได้ยิน โดยมีอัตราการเกิดประมาณ 1 ใน 42,000 คนทั่วโลก ภาวะนี้เกิดจากความผิดปกติของยีนที่มีบทบาทในการพัฒนาเซลล์เมลาโนไซต์ (Melanocytes) ซึ่งเป็นเซลล์ที่ควบคุมการสร้างเม็ดสีในร่างกาย

โดยทั่วไปแล้ว สมาชิกของชนเผ่าบูตอนจะมีดวงตาสีดำหรือน้ำตาลเข้มเช่นเดียวกับชาวเอเชียส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม ได้มีการค้นพบว่ามีกลุ่มย่อยภายในชุมชนที่มีลักษณะดวงตาสีฟ้าอันเกิดจากภาวะ Waardenburg Syndrome และพบว่ามีอัตราสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ลักษณะนี้ปรากฏให้เห็นบ่อยครั้งในกลุ่มประชากรของชนเผ่านี้

ลักษณะดวงตาสีฟ้าของสมาชิกบางคนในชนเผ่าบูตอน ไม่ได้เป็นผลจากการผสมข้ามเชื้อชาติหรือการใส่คอนแทคเลนส์ตามที่บางคนอาจเข้าใจในเบื้องต้น แต่เป็นผลมาจากพันธุกรรมโดยตรง โดยผู้ที่เป็นพาหะหรือมีอาการของ Waardenburg Syndrome บางรายยังอาจพบลักษณะอื่นร่วมด้วย เช่น ผมขาวแซมตั้งแต่เยาว์วัย จุดด่างขาวบนผิวหนัง หรือการสูญเสียการได้ยินบางส่วน

ชนเผ่าบูตอนเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีประวัติยาวนานกว่า 300 ปี บางส่วนมีการตั้งถิ่นฐานอย่างเงียบสงบและไม่ถูกรบกวนจากโลกภายนอก ทำให้พวกเขายังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิม ภาษา และประเพณีไว้ได้อย่างเหนียวแน่น การมีอยู่ของยีนลักษณะเฉพาะนี้ อาจเป็นผลจากการผสมพันธุ์ภายในกลุ่มตระกูลเดียวกันเป็นเวลานาน หรืออาจมีร่องรอยของการสืบเชื้อสายจากบรรพบุรุษต่างถิ่นในอดีตที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน

แม้ว่าดวงตาสีฟ้าในชนเผ่าบูตอนจะสร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับนักท่องเที่ยวและช่างภาพจากทั่วโลก แต่อย่างไรก็ตาม นักวิชาการด้านพันธุกรรมและมานุษยวิทยาต่างให้ความสำคัญกับการศึกษาภาวะนี้ในเชิงวิทยาศาสตร์ เพื่อเข้าใจถึงที่มาของการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม รวมถึงเป็นการเคารพในความหลากหลายทางพันธุกรรมและวัฒนธรรมของมนุษยชาติ