เจาะลึก 10 ความลับสุดอึ้งของดวงจันทร์ ที่คุณอาจไม่เคยรู้!

        สวัสดีค่ะทุกคน! วันนี้ ขออาสาพาทุกคนไปเปิดโลกแห่งความลับของดวงจันทร์ ที่เพื่อน ๆ อาจจะยังไม่เคยรู้มาก่อน! เตรียมตัวให้พร้อม เพราะเรื่องราวที่เราจะไปสำรวจกันในวันนี้ รับรองว่าน่าทึ่งและน่าสนใจไม่แพ้การผจญภัยในอวกาศเลยล่ะค่ะ ถ้าพร้อมแล้ว ไปดูกันเลยกับ 10 ความลับของดวงจันทร์ที่คุณอาจจะยังไม่รู้!

1. ดวงจันทร์ก็มี "แผ่นดินไหว" เหมือนกันนะ! (Moonquakes)

        หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่าดวงจันทร์เองก็มีปรากฏการณ์แผ่นดินไหวเหมือนโลกของเราเลยค่ะ แต่เราจะเรียกมันว่า "Moonquakes" หรือ แผ่นดินไหวดวงจันทร์ ซึ่งสาเหตุของการเกิด Moonquakes นั้นแตกต่างจากแผ่นดินไหวบนโลกที่เกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก แต่ Moonquakes ส่วนใหญ่เกิดจากแรงดึงดูดของโลกที่กระทำต่อดวงจันทร์ ทำให้เกิดความเครียดภายในดวงจันทร์ และปลดปล่อยออกมาเป็นแรงสั่นสะเทือน นอกจากนี้ยังมี Moonquakes ที่เกิดจากอุกกาบาตพุ่งชนดวงจันทร์ หรือเกิดจากอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วบนพื้นผิวดวงจันทร์อีกด้วยค่ะ

2. ดวงจันทร์กำลัง "หดตัว" เล็กลงเรื่อย ๆ!

        นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าดวงจันทร์ไม่ได้เป็นแค่ก้อนหินที่ตายแล้ว แต่มันยังคงมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาอยู่ค่ะ โดยดวงจันทร์กำลัง "หดตัว" ลงอย่างช้า ๆ มาหลายล้านปีแล้ว ซึ่งการหดตัวนี้ทำให้เกิด "รอยย่น" หรือ "หน้าผา" ขนาดเล็ก ๆ จำนวนมากบนพื้นผิวดวงจันทร์ คล้าย ๆ กับผิวของลูกเกดที่เหี่ยวลงยังไงยังงั้นเลย! การหดตัวนี้เกิดจากการเย็นตัวลงของแกนกลางดวงจันทร์ ทำให้ปริมาตรของดวงจันทร์ลดลงนั่นเองค่ะ

3. ดวงจันทร์มี "ชั้นบรรยากาศ" ที่เบาบางมาก! (Exosphere)

        ถึงแม้ว่าเราจะบอกว่าดวงจันทร์ไม่มีชั้นบรรยากาศ แต่จริง ๆ แล้วดวงจันทร์มีชั้นบรรยากาศที่เบาบางมาก ๆ ที่เราเรียกว่า "Exosphere" ค่ะ ซึ่ง Exosphere นี้เบาบางกว่าชั้นบรรยากาศของโลกเราหลายล้านเท่า! Exosphere ของดวงจันทร์นั้นประกอบไปด้วยก๊าซต่าง ๆ เช่น ฮีเลียม นีออน อาร์กอน และก๊าซอื่น ๆ อีกเล็กน้อย ซึ่งก๊าซเหล่านี้มาจากแหล่งต่าง ๆ เช่น การระเหิดของพื้นผิวดวงจันทร์, ลมสุริยะ, และอุกกาบาตขนาดเล็กที่พุ่งชนดวงจันทร์

4. บนดวงจันทร์มี "น้ำแข็ง" ซ่อนอยู่! (Water Ice)

        ฟังไม่ผิดค่ะ! บนดวงจันทร์มี "น้ำแข็ง" ซ่อนอยู่จริง ๆ! แต่น้ำแข็งเหล่านี้ไม่ได้อยู่บนพื้นผิวดวงจันทร์ที่เราเห็นกันทั่วไปนะคะ พวกมันซ่อนตัวอยู่ใน "หลุมอุกกาบาต" บริเวณขั้วดวงจันทร์ ซึ่งเป็นบริเวณที่แสงอาทิตย์ส่องเข้าไปไม่ถึง ทำให้มีอุณหภูมิต่ำมาก และน้ำแข็งสามารถคงตัวอยู่ได้เป็นเวลานาน นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าน้ำแข็งเหล่านี้อาจจะเป็นแหล่งทรัพยากรน้ำที่สำคัญสำหรับภารกิจสำรวจดวงจันทร์ในอนาคตค่ะ

5. ดวงจันทร์อาจจะเกิดจาก "การชนครั้งใหญ่" กับโลก! (Giant-impact hypothesis)

        ทฤษฎีที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดเกี่ยวกับการกำเนิดของดวงจันทร์ก็คือ "ทฤษฎีการชนครั้งใหญ่" ค่ะ ทฤษฎีนี้บอกว่าเมื่อประมาณ 4.5 พันล้านปีก่อน ในช่วงต้นกำเนิดของระบบสุริยะ โลกของเราเคยถูกวัตถุขนาดใหญ่เท่าดาวอังคาร ชื่อว่า "Theia" พุ่งชนอย่างรุนแรง การชนครั้งนี้ทำให้เศษหินและฝุ่นจำนวนมหาศาลกระเด็นออกมาจากทั้งโลกและ Theia แล้วรวมตัวกันก่อกำเนิดเป็นดวงจันทร์ในที่สุด

6. ดวงจันทร์กำลัง "เคลื่อนที่ห่าง" จากโลกไปเรื่อย ๆ!

        เป็นเรื่องน่าทึ่งที่ดวงจันทร์ไม่ได้อยู่กับที่ แต่กำลัง "เคลื่อนที่ห่าง" จากโลกของเราไปเรื่อย ๆ อย่างช้า ๆ ในอัตราประมาณ 3.8 เซนติเมตรต่อปี หรือประมาณ 1.5 นิ้วต่อปี สาเหตุของการเคลื่อนที่ห่างนี้เกิดจากแรงน้ำขึ้นน้ำลงที่ดวงจันทร์กระทำต่อโลก ซึ่งถ่ายโอนโมเมนตัมเชิงมุมให้กับดวงจันทร์ ทำให้ดวงจันทร์ค่อย ๆ เคลื่อนที่ออกไปในวงโคจรที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ

7. ดวงจันทร์ไม่ได้กลมดิ๊ก!

        หลายคนอาจจะคิดว่าดวงจันทร์เป็นทรงกลมสมบูรณ์แบบ แต่จริง ๆ แล้วดวงจันทร์ไม่ได้กลมดิ๊กอย่างที่เราคิดค่ะ รูปร่างของดวงจันทร์ออกจะ "รี" เล็กน้อย คล้าย ๆ กับลูกรักบี้ หรือลูกมะนาวมากกว่าที่จะเป็นทรงกลมสมบูรณ์แบบ ซึ่งรูปร่างที่ไม่สมมาตรนี้เกิดจากแรงดึงดูดของโลกที่กระทำต่อดวงจันทร์มาอย่างยาวนาน

8. ด้าน "ใกล้" กับด้าน "ไกล" ของดวงจันทร์ไม่เหมือนกัน!

        ถ้าเราเคยสังเกตดวงจันทร์ เราจะเห็นว่าดวงจันทร์มีด้านที่เรามองเห็นจากโลกอยู่ด้านเดียวเสมอ เราเรียกด้านนี้ว่า "ด้านใกล้" (Near side) และด้านที่เราไม่เคยเห็นจากโลกเลย เราเรียกว่า "ด้านไกล" (Far side) ที่น่าทึ่งก็คือ ด้านใกล้และด้านไกลของดวงจันทร์นั้นมีลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน ด้านใกล้ส่วนใหญ่เป็นที่ราบเรียบที่เราเรียกว่า "ทะเลจันทร์" (Maria) ซึ่งเกิดจากลาวาภูเขาไฟที่ไหลออกมาในอดีต ส่วนด้านไกลส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงและหลุมอุกกาบาตจำนวนมาก

9. แรงดึงดูดของดวงจันทร์มีผลต่อ "น้ำขึ้นน้ำลง" บนโลก!

        ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าดวงจันทร์มีอิทธิพลต่อชีวิตบนโลกของเราอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งปรากฏการณ์ "น้ำขึ้นน้ำลง" บนโลก แรงดึงดูดของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้น้ำทะเลบนโลกเกิดการขึ้นและลงเป็นประจำทุกวัน โดยดวงจันทร์มีอิทธิพลต่อน้ำขึ้นน้ำลงมากกว่าดวงอาทิตย์ถึงสองเท่า เพราะดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมากกว่าดวงอาทิตย์นั่นเองค่ะ

10. ดวงจันทร์ไม่มี "สนามแม่เหล็ก" ทั่วโลก!

        โลกของเรามีสนามแม่เหล็กขนาดใหญ่ที่ปกป้องเราจากอนุภาคอันตรายจากดวงอาทิตย์ แต่ดวงจันทร์กลับไม่มีสนามแม่เหล็กทั่วโลกแบบนั้นค่ะ อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าดวงจันทร์มี "สนามแม่เหล็กเฉพาะที่" (Localized magnetic field) อยู่ในบริเวณหินเปลือกดวงจันทร์บางแห่ง ซึ่งสนามแม่เหล็กเหล่านี้อ่อนแอกว่าสนามแม่เหล็กโลกมาก และเชื่อกันว่าเป็นซากสนามแม่เหล็กดึกดำบรรพ์ที่เคยมีอยู่บนดวงจันทร์ในอดีต

        เป็นยังไงกันบ้างคะ กับ 10 ความลับของดวงจันทร์ที่นำมาฝากกันวันนี้? หวังว่าเพื่อน ๆ จะได้รู้จักดวงจันทร์ของเรามากขึ้น และรู้สึกทึ่งในความมหัศจรรย์ของวัตถุท้องฟ้าที่อยู่ใกล้โลกเรามากที่สุดดวงนี้มากยิ่งขึ้นนะคะ! ถ้าชอบบทความนี้ อย่าลืมกดไลก์ กดแชร์ เป็นกำลังใจให้กันด้วยนะคะ แล้วพบกันใหม่ในบทความหน้าค่ะ! 😊