อาการปัสสาวะเล็ด ปัสสาวะเล็ดในผู้หญิง เรื่องไม่เล็กสำหรับผู้หญิง

“ปัสสาวะเล็ด” หรือ “อาการช้ำรั่ว” (Urinary Incontinence) เป็นภาวะที่ทำให้เกิดอาการปัสสาวะเล็ดที่เกิดได้กับทุกเพศ เริ่มจากวัยทำงานไปจนถึงเริ่มเข้าวัยทอง เกิดจากความผิดปกติของระบบประสาท หรือ กล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะ ท่อปัสสาวะ และความอ่อนแอของอุ้งเชิงกราน และในบางกรณีก็เกิดจากนิ่ว หรือเนื้องอกในทางเดินปัสสาวะได้

ปัสสาวะเล็ดในผู้หญิงเกิดจากอะไร

• เกิดจากกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อต่าง ๆ รวมทั้งเส้นเอ็นที่พยุงอวัยวะในอุ้งเชิงกรานของผู้หญิงอ่อนแอลง หรือเกิดภาวะหย่อนยานของผนังช่องคลอดด้านหน้า ทำให้ไม่สามารถพยุงท่อปัสสาวะไม่ให้มีการหย่อนตัวได้ ในขณะที่ ไอ จาม หรือออกกำลังกาย จะมีการเพิ่มแรงดันในช่องท้อง ส่งผลให้ท่อปัสสาวะ และหูรูดท่อปัสสาวะที่หย่อนตัว ไม่สามารถปิดกั้นแรงดันปัสสาวะที่ถูกส่งผ่านแรงดันมาจากในกระเพาะปัสสาวะได้ จึงทำให้เกิดอาการปัสสาวะเล็ดออกมา

• อายุที่มากขึ้น  มีส่วนทำให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานกระเพาะปัสสาวะ เกิดความเปลี่ยนแปลงและบรรจุน้ำปัสสาวะได้น้อยลง

• ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน  ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนได้น้อยลง ซึ่งฮอร์โมนนี้จะช่วยให้เยื่อบุในกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะมีความแข็งแรง และเมื่อผลิตฮอร์โมนนี้น้อยลงจึงทำให้เนื้อเยื่อดังกล่าวเสื่อมสภาพ

• การคลอดบุตร  โดยเฉพาะจำนวนของการคลอดบุตร จะส่งผลทำให้กล้ามเนื้อที่ควบคุมกระเพาะปัสสาวะอ่อนแอลง จนทำให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหย่อน

• ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก (คนอ้วน) หรือ โรคอ้วน  เพราะไขมันส่วนเกิน จะเข้าไปกดทับบริเวณท้องน้อย เพิ่มแรงกดทับลงบนกระเพาะปัสสาวะ ทำให้มีการบีบตัวส่งผลให้น้ำปัสสาวะไหลเล็ดออกมาได้

วิธีรักษาเมื่อปัสสาวะเล็ด

• หัดปัสสาวะให้เป็นนิสัย  หัดควบคุมการถ่ายปัสสาวะไม่ให้บ่อยเกินไป ซึ่งปกติคือปัสสาวะทุก 3-4 ชั่วโมง หรือวันละ 4-8 ครั้ง หากมากกว่านี้ถือว่ามากเกินไป

• บริหารอุ้งเชิงกรานให้แข็งแรง  ด้วยการขมิบกล้ามเนื้อบริเวณนี้ (รอบช่องคลอด) อย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ อย่างเช่น ขมิบค้างไว้ 5 วินาที และค่อย ๆ ขยับเป็น 15 วินาที ในรายที่เป็นไม่รุนแรงน่าจะสามารถช่วยให้จำนวนครั้งในการเล็ดค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ

• ดื่มน้ำให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 แก้ว  เพราะหากดื่มน้ำน้อยเกินไป ทำให้ปัสสาวะเข้มข้นและทำให้เกิดการระคายเคืองที่กระเพาะปัสสาวะได้ ควรงดเว้นเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน แอลกอฮอล์ น้ำอัดลม เพราะจะยิ่งระคายเคืองและกระตุ้นให้เกิดปวดปัสสาวะบ่อยขึ้นได้

• ลดน้ำหนัก  เพราะในบางรายที่มีน้ำหนักตัวมากเกินไป เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปัสสาวะเล็ดได้

• รักษาด้วยการกินยาหรือหากรุนแรงแพทย์อาจพิจารณาให้รับการผ่าตัด ซึ่งส่วนมากจะผ่าตัดที่บริเวณท่อปัสสาวะ

• การใช้เลเซอร์กระชับช่องคลอด  นวัตกรรมที่ถูกออกแบบเพื่อฟื้นฟูช่องคลอดให้กระชับ เพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและเนื้อเยื้อในช่องคลอด ทำให้ท่อปัสสาวะที่มีปัญหากลับมาใช้งานได้ตามปกติ ลดอาการปัสสาวะเล็ด