เชื่อหรือไม่ว่า โลกของเราทั้งใบเคยถูกแช่แข็ง จนมีสภาพเหมือนลูกบอลหิมะ (Snowball Earth) มาแล้วถึงสองครั้ง

ลองจินตนาการถึงโลกใบเขียวที่เราอาศัยอยู่นี้ กลายเป็นลูกบอลน้ำแข็งขนาดยักษ์ที่ลอยเคว้งคว้างอยู่ในอวกาศสิครับ เหตุการณ์ที่ฟังดูเหมือนในนิยายวิทยาศาสตร์เรื่องนี้ เคยเกิดขึ้นจริงบนโลกของเรามาแล้วถึงสองครั้ง!

นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า เมื่อหลายร้อยล้านปีก่อน โลกของเราเคยถูกปกคลุมไปด้วยน้ำแข็งหนา จนกลายเป็นสภาวะที่เรียกว่า “โลกหิมะยักษ์” หรือ “Snowball Earth” โดยเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงยุคน้ำแข็งที่เรียกว่า “ไครโอจีเนียน” (Cryogenian period) ซึ่งแบ่งออกเป็นสองช่วงใหญ่ ๆ ได้แก่ ช่วงแรกเมื่อราว 716 ล้านปีก่อน และช่วงที่สองเมื่อราว 635 ล้านปีก่อน

อะไรทำให้โลกกลายเป็นลูกบอลน้ำแข็ง?

สาเหตุที่ทำให้โลกกลายเป็นลูกบอลน้ำแข็งนั้น นักวิทยาศาสตร์ยังคงศึกษาค้นคว้ากันอยู่ แต่มีทฤษฎีที่น่าสนใจหลายทฤษฎี เช่น การเปลี่ยนแปลงของปริมาณก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศ การเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำในมหาสมุทร หรือการระเบิดของภูเขาไฟขนาดใหญ่ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อสภาพภูมิอากาศของโลกอย่างมาก

หลักฐานที่ยืนยัน

หลักฐานสำคัญที่บ่งชี้ว่าโลกเคยเป็นลูกบอลน้ำแข็งก็คือ “หินนิรสถาน” (drop stone) ซึ่งเป็นก้อนกรวดที่เกิดจากการพัดพาของธารน้ำแข็ง นักธรณีวิทยาพบหินชนิดนี้กระจายอยู่ทั่วโลก แม้กระทั่งในบริเวณที่เคยเป็นทะเลเขตร้อน แสดงให้เห็นว่าในอดีตธารน้ำแข็งเคยแผ่ขยายตัวครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลก

ชีวิตบนโลกหิมะยักษ์

เมื่อโลกกลายเป็นลูกบอลน้ำแข็ง สิ่งมีชีวิตบนโลกต้องเผชิญกับสภาวะที่เลวร้ายอย่างยิ่ง อุณหภูมิที่ลดต่ำลงอย่างรุนแรง ทำให้สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ แต่ถึงกระนั้นก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ก็ยังค้นพบหลักฐานที่บ่งชี้ว่ามีสิ่งมีชีวิตบางชนิดสามารถปรับตัวและอยู่รอดได้ในสภาวะที่เลวร้ายเช่นนี้

ทำไมต้องสนใจโลกหิมะยักษ์?

การศึกษาเกี่ยวกับโลกหิมะยักษ์ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเข้าใจประวัติศาสตร์ของโลกได้ดียิ่งขึ้น แต่ยังช่วยให้เราสามารถทำนายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอนาคตได้อีกด้วย นอกจากนี้ การศึกษาเรื่องโลกหิมะยักษ์ยังเป็นแรงบันดาลใจให้นักวิทยาศาสตร์หลายคนในการค้นหาสิ่งมีชีวิตนอกโลกอีกด้วย