โรคแพนิค (Panic) ภาวะตื่นตระหนก อาการเป็นอย่างไร? วิธีรับมืออย่างไรให้ถูกต้อง

 

โรคแพนิค (Panic Disorder) หรือ โรคตื่นตระหนก เป็นโรควิตกกังวลประเภทหนึ่งที่เกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติ (Automatic Nervous System) ทำงานผิดปกติ โดยระบบประสาทเป็นระบบที่ควบคุมการทำงานของร่างกายหลายส่วน ทำให้เกิดอาการหลายอย่างร่วมกัน คือ ภาวะตื่นตระหนก วิตกกังวล หรือความกลัว ที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันเหมือนโดนจู่โจมทั้งที่ไม่ได้เผชิญกับเหตุการณ์หรือสถานการณ์ที่อันตรายใด ๆ อาการรุนแรงจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 3-10 นาที เกิดขึ้นเป็นพัก ๆ อาจนานถึงหนึ่งชั่วโมง ผู้ป่วยจะมีความรู้สึกกลัว ตื่นตระหนกเป็นอย่างมาก ไม่กล้าออกไปไหน หมกมุ่นเรื่องสุขภาพ จนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน

 

 

อาการของโรคแพนิค

• หัวใจเต้นแรงใจเต้นเร็ว สั่นเหมือนตีกลอง

 

• เจ็บบริเวณหน้าอก แน่นหน้าอก

 

• หายใจติดขัด หายใจไม่อิ่ม หายใจหอบ หายใจถี่

 

• รู้สึกมึนงง โคลงเคลง วิงเวียนคล้ายจะเป็นลม

 

• รู้สึกชา หรือซ่า ตามปลายมือ ปลายเท้า ตัวชา ควบคุมตัวเองไม่ได้

 

• ตัวร้อนวูบวาบ หรือตัวสั่น มือสั่น เท้าสั่น

 

 

• เหงื่อออกมากเหงื่อแตก

 

• อ่อนเพลีย

 

• คลื่นไส้ หรือ ปั่นป่วนในท้อง

 

• ความรู้สึกเหมือนตกอยู่ในความฝัน มีการรับรู้บิดเบือนไป

 

• หวาดกลัว รู้สึกกลัวไปหมดทุกอย่างความกลัวอย่างท่วมท้น ร่วมกับความรู้สึกสังหรณ์ว่ามีบางอย่างที่น่ากลัวเกิดขึ้นกับตัวเองและเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ กลัวว่าจะตาย กลัวว่าจะควบคุมตนเองไม่ได้ เหมือนจะเป็นบ้า หรือแสดงอาการบางอย่างที่น่าอายออกไป

 

 

ปัจจัยเสี่ยงที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดโรคแพนิค

• อาจเกิดจากสมองส่วนควบคุมความกลัวที่เรียกว่า “อะมิกดาลา” (Amygdala) ทำงานผิดปกติ

 

• กรรมพันธุ์ คนที่มีญาติหรือประวัติครอบครัวเป็นโรคแพนิค มีแนวโน้มเป็นได้มากกว่าคนทั่วไป

 

• การใช้สารเสพติด

 

 

• ความผิดปกติของฮอร์โมน อาจทำให้สารเคมีในสมองเสียสมดุลได้

 

• มีประสบการณ์ เคยผ่านเหตุการณ์เลวร้ายในชีวิต

 

• พฤติกรรมต่าง ๆ ที่เป็นตัวกระตุ้น อย่างเช่น ทำงานกับคอมพิวเตอร์และมือถือนาน ๆ เผชิญความกดดัน อยู่ในสภาวะที่เร่งรีบ เครียดวิตกกังวล ไม่ออกกำลังกาย พักผ่อนน้อย

 

• เครียดสะสมเกิดจากการใช้ชีวิตอย่างจริงจัง เคร่งเครียด อยู่ในสภาวะกดดันเป็นประจำ

 

 

การรักษา

• การรับประทานยาเพื่อปรับสมดุลของสารเคมีในสมองที่ผิดปกติหรือ การตรวจเลือดหาสาเหตุที่เกิดทางด้านร่างกาย จะต้องมีการรักษาทางจิตใจควบคู่ไปด้วย ปรับแนวคิดและพฤติกรรมของผู้ป่วย รวมถึงคนรอบข้าง คนใกล้ชิด ควรทำความเข้าใจกับโรคนี้และให้กำลังใจผู้ป่วย

 

• การฝึกการหายใจเพื่อควบคุมสติ สามารถช่วยลดความเครียดความวิตกกังวล เป็นสิ่งที่ผู้ป่วยสามารถทำได้ด้วยตนเอง

 

• อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตอย่างมีความสุขผ่อนคลายจากความเครียด รับประทาน พักผ่อนให้เพียงพอและเป็นเวลา 

 

• หลีกเลี่ยงการใช้ชีวิตประจำวันด้วยความเร่งรีบ และการใช้เวลาอยู่กับหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือมากเกินไป

 

 

วิธีรับมือให้ถูกต้อง

• โรคนี้ไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต เหมือนที่ผู้ป่วยมักกลัว ควรไปพบแพทย์เพื่อการตรวจวินิจฉัยและรักษา

 

• ไม่ควรบรรเทาอาการด้วยการเสพสุรา หรือใช้ยานอนหลับ เพราะอาการรุนแรงขึ้นเมื่อหยุดเสพ

 

• ลดหรืองด กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลังหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ประเภทโคล่าทุกชนิด

 

• ออกกำลังกายตามสมควร ตามความสามารถ

 

• เมื่อมีอาการต่าง ๆ ทุเลาลงแล้ว ควรออกไปเผชิญกับสถานการณ์ที่เคยหวาดกลัวและลองทำกิจกรรมที่เคยหลีกเลี่ยงโดยเริ่มทีละน้อยแต่สม่ำเสมอ

 

• ฝึกเทคนิคการผ่อนคลาย เพื่อลดระดับของความตึงเครียด