ผีอำ โดนผีหลอก หรือแค่ความผิดปกติของกล้ามเนื้อ

 

อาการผีอำ หรือทางการแพทย์เรียกว่า Sleep Paralysis เป็นภาวะที่ร่างกายสูญเสียการทำงานของกล้ามเนื้อ มักจะเกิดขึ้นในขณะหลับไปได้ไม่นาน หรือในช่วงที่เพิ่งตื่นนอน สถาบันการการนอนหลับแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Sleep Medicine) พบว่า คนส่วนใหญ่จะมีอาการผีอำครั้งแรก เมื่ออายุระหว่าง 14-17  ปี และคนจำนวนร้อยละ 40-50 ของประชากรโลกจะมีอาการผีอำ

 

 

อาการผีอำเป็นอย่างไร

• รู้สึกเหมือนร่างกายเป็นอัมพาตทั้งตัวแบบเฉียบพลัน

 

• รู้สึกหมดแรง ไม่สามารถขยับแขนขาได้ พูดไม่ได้

 

• หายใจลำบาก รู้สึกเหมือนมีคนมาทับ ซึ่งมักจะเป็นในสภาพครึ่งหลับครึ่งตื่น

 

• บางคนอาจฝันร้าย เห็นภาพหลอน ในระหว่างก่อน หรือหลังนอนหลับ แต่เป็นอาการที่หาได้ยาก อาจเกิดขึ้นได้เฉพาะกับบางคนเท่านั้น

 

• ได้ยินเสียงปริศนา

 

• รู้สึกกลัว

 

 

โดยอาการเหล่านี้จะมาแบบชั่วครั้งชั่วคราว แต่ละครั้งที่เป็นจะกินเวลาไม่นาน สามารถหายไปเองได้ หรืออาการจะหายไปเมื่อมีคนอื่นมาสะกิด ขณะที่มีอาการผีอำ อาจจะรู้สึกตัวอยู่ตลอด แม้ว่าจะไม่สามารถขยับตัวได้ก็ตาม และสามารถจดจำเหตุการณ์เหล่านั้นได้ แม้ว่าอาการเหล่านั้นจะผ่านไปแล้ว

 

 

เมื่อตื่นขึ้นจากอาการผีอำได้ จะเกิดอาการตื่นกลัวจนตัวสั่น เหงื่อออกมาก รู้สึกไม่ปลอดภัย เพราะรู้สึกเหมือนตัวเองเพิ่งฟื้นจากความตาย ในหลักวิทยาศาสตร์สามารถอธิบายอาการนี้ว่าเป็น ภาวะที่ร่างกายเข้าสู่ห้วงการหลับทั้ง ๆ ที่ยังตื่นอยู่ หรือโรคลมหลับ (Narcolepsy) คือ ร่างกายจะเข้าสู่สภาวะการหลับ แต่จิตสำนึกยังคงตื่นอยู่ ทำให้รู้สึกขยับตัวไม่ได้เหมือนคนเป็นอัมพาต ผู้ที่ไม่เป็นโรคลมหลับสามารถเกิดอาการ ผีอำ ได้เช่นกัน แม้อาการนี้จะไม่เป็นอันตราย แต่ก็อาจสร้างความตื่นตระหนกให้แก่ผู้ที่เจอปัญหานี้ได้ 

 

 

ลักษณะของการนอนหลับ แบ่งได้เป็น 2 ลักษณะ ดังนี้

1.ลักษณะหลับไม่สนิท (REM) เป็นภาวะที่สมองยังคงทำงานอยู่ ตอบสนองต่อสิ่งเร้า หรือที่เรียกว่ากึ่งหลับกึ่งตื่น ซึ่งในลักษณะนี้มักจะเกิดภาวะผีอำได้

 

2.หลับลึก หรือหลับสนิท (NREM) สมองตอบสนองต่อสิ่งเร้าช้าลงทำให้ร่างกายผ่อนคลาย และพักผ่อนได้เต็มที่

การนอนหลับจะวนเวียนอยู่ในสองลักษณะนี้ ซึ่งปกติแล้วจะไม่สามารถแยกความฝันกับความจริงออกจากกันได้ จึงทำให้เกิดจินตนาการซ้อนกับความจริง เมื่อเกิดอาการผีอำขึ้น คนจึงจินตนาการเป็นภาพลวงตาของภูตผีปีศาจทั้ง ๆ ที่ไม่มีวิญญาณมาหลอกหลอนจริง ๆ 

 

 

สาเหตุของการเกิดอาการผีอำ

อาการผีอำสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย มักเกิดจากปัญหาเกี่ยวกับการนอน อย่างเช่น นอนน้อย นอนไม่หลับ เวลานอนที่เปลี่ยนแปลงไป ท่านอนหงาย การที่มีตารางการนอนที่ผิดปกติ หรือเวลาในการนอนไม่ตรงกัน อย่างเช่น ต้องทำงานเป็นกะ มีอาการเจ็ตแล็ก (Jet Lack)  และกลุ่มที่เสี่ยงต่อการเกิดอาการนี้เป็นพิเศษ คือ ผู้ที่มีโรคต่าง ๆ เหล่านี้

• โรคนอนไม่หลับ (Insomnia)

 

• โรคลมหลับ (Narcolepsy)

 

• โรควิตกกังวล (Anxiety Disorder)

 

• ภาวะซึมเศร้า (Major Depression)

 

• โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder)

 

• ผู้ที่มีสภาวะป่วยทางจิตใจหลังเจอเหตุการณ์รุนแรง (Post-Traumatic Stress Disorder หรือ PTSD)

 

นอกจากนี้ยังสามารถเกิดได้จาก อาการตะคริวในเวลานอน มีภาวะทางจิต อย่างเช่น มีอาการเครียด และเกิดจากการใช้ยาบางชนิด หรือสารเสพติด 

 

 

การป้องกัน และการรักษา

• นอนหลับให้เพียงพอ นอนตรงเวลา ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการนอนโดยต้องนอนให้ครบ 6-8 ชั่วโมง

 

• ปรับสถานที่ในการนอนให้สงบ เหมาะกับการนอน เพื่อให้การนอนสบาย และลดอาการผิดปกติระหว่างการนอนหลับ จัดห้องให้มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก ใช้ที่ปิดตา หรือผ้าม่านทึบ เพื่อป้องกันแสงสว่างจากภายนอกรบกวนเวลานอน

 

• ไม่ควรใช้ยานอนหลับมากเกินไป เพราะอาจเกิดผลข้างเคียง

 

• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่ก่อนนอน

 

• หากมีอาการเหนื่อยให้รีบเข้านอน

 

• ผ่อนคลายตนเองก่อนเข้านอน อย่างเช่น ฟังเพลง อ่านหนังสือ

 

• เปลี่ยนท่านอน ให้นอนตะแคง หรือ นอนคว่ำ แทนการนอนหงาย

 

• ออกกำลังเป็นประจำ แต่ไม่ควรออกกำลังกายก่อนนอน

 

อาการผีอำเป็นอาการที่ดูไม่รุนแรง เนื่องจากเป็นสัญญาณบ่งบอกทางอ้อมว่าร่างกายต้องการการพักผ่อนที่ดีกว่าเดิม เมื่อมีอาการผีอำ จึงควรปรับพฤติกรรมการนอนถือเป็นทางออกที่ดีที่สุด แต่ถ้าหากอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการผีอำเป็นประจำควรเข้าพบแพทย์ เพื่อรับคำแนะนำ หรือรับการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องต่อไป