เมื่อคนดีไม่รู้กาลเทศะ!

สวัสดีครับ ขอนำบทความดีๆ มาแบ่งปันกันนะครับ

 

เมื่อคนดีไม่รู้กาลเทศะ!

เกริ่นนำ เคยสงสัยไหมว่า

เหตุใดคนดีบางคนทำดีแล้วก้าวหน้า

ทั้งยังได้รับคำชมเชยจากเจ้านาย เพื่อนร่วมงาน

แต่กลับมีคนดีจำนวนไม่น้อย

ได้รับผลลัพธ์ตรงกันข้าม

นอกจากไม่ก้าวหน้าแล้วยังต้องลำบากอีก

ครั้งหนึ่งจื่อก้งถามอาจารย์ขงจื๊อว่า

เฉินหลิงกง ผู้ครองแคว้นเฉิน ทรงมั่วโลกีย์

แม้กระทั่งในท้องพระโรง

อำมาตย์เซี่ยเหยี่ยออกหน้าทูลทัดทานอย่างหนัก

สร้างความไม่พอใจให้กับเฉินหลิงกงอย่างมาก

สุดท้ายจึงถูกลงโทษประหาร

ความตายของเซียเหยีย

มีสภาพไม่ต่างกับท่านปีกาน

(ยอดขุนนางในตำนาน)

ที่ทูลทัดทานทรราชโจ้วหวาง

จนต้องถูกประหารอย่างทารุณ

เช่นนั้นแล้วเราควรยกย่องเซี่ยเหยี่ย

เช่นเดียวกับปี่กานหรือไม่

ขงจื๊อได้ฟังก็ส่ายหน้าแล้วอธิบายว่า

จื่อก้งเอ๋ยจงดูความสัมพันธ์ของปีก้านกับโจ้วหวาง

ปีก้านคืออาของโจ้วหวาง

การที่อาห้ามปรามหลาน

ย่อมเป็นเรื่องอันสมควร

ในแง่ฐานะปีก้านคือราชครู

ราชครูทัดทานกษัตริย์ย่อมเป็นหน้าที่

มาวิเคราะห์ในเรื่องสถานการณ์

ประเด็นปีก้านทัดทานโจว้หวางอย่างสุดชีวิต

คือเรื่องการคงอยู่หรือดับสูญของราชวงศ์

การกระทำของปีก้าน

จึงเหมาะสมด้วยคุณธรรม จริยธรรมกาลเทศะ

ส่วนเซี่ยเหยี่ยไม่ได้มีความสัมพันธ์ทางสายเลือด

สถานะคืออำมาตย์กับผู้ครองแคว้น

เซี่ยเหยี่ยในฐานะอำมาตย์

ได้ทำหน้าที่ทัดทานอย่างเต็มที่

ย่อมเป็นเรื่องเหมาะสม

แต่ไม่น่ายกย่องเท่าปีกาน

“ราชสำนักเสื่อมโทรมก็ยังอาลัย

ลำพังตัวเขาคนเดียวจะเปลี่ยนแปลงสิ่งใดได้

สุดท้ายก็เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง

เพราะไม่รู้กาลเทศะ

สุดท้ายก็ต้องตายเปล่าอย่างน่าเสียดาย”

จื่อก้งจึงถามว่าเมื่อพบเจ้านายไร้จริยธรรม

เราต้องลาออกสถานเดียวหรอ

ขงจื๊อจึงกล่าวว่า

“ในคัมภีร์ซือจิงกล่าวไว้ว่า

อยู่ในยุคแห่งความวุ่นวาย

ใจคนโหดเหี้ยมอำมหิต

ก็ไม่จำเป็นต้องแสดงจุดยืน

และความเป็นตัวของตนเองจนเกินไป

อาจารย์อธิบายเช่นนี้เจ้าคงกระจ่างแล้วสินะ”

 

คุณผู้อ่านครับเรื่องราวในตอนนี้

ทำให้เราเข้าใจมุมมองของขงจื๊อมากขึ้นว่า

ตุณธรรมเป็นสิ่งสำคัญ

แต่การรู้กาลเทศะก็เป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้

ในยุคนี้มีคนดีจำนวนไม่น้อยไม่ก้าวหน้าเท่าที่ควร

เพราะพวกเขามองข้ามเรื่องกาลเทศะ

อาศัยแต่คุณธรรมเป็นหลัก

โดยไม่มีกาลเทศะเข้ามาประกอบ

จึงไม่แปลกที่พวกเขาจะไปล้ำเส้นเจ้านาย

หรือล้ำเส้นเพื่อนร่วมงานโดยไม่รู้ตัว

ทำให้เจ้านายไม่ชอบหน้า

อีกทั้งยังทำให้เพื่อนร่วมงานอึดอัดใจ

สุดท้ายจึงนำไปสู่สภาวะ “ทำดีแล้วไม่ได้ดี”

ฉะนั้นการมีคุณธรรมเป็นเรื่องดี

แต่ต้องมีกาลเทศะมาประกอบ

ถึงจะทำดีแล้วได้ดีหรือทำดีแล้วก้าวหน้า

 

ขอบคุณที่เข้ามาอ่านนะครับ แล้วพบกันกระทู้หน้าครับ