พาราเซตามอล ยาสามัญ ที่อาจทำให้สาหัส

            คุณเคยบ่นปวดหัวแล้วถูกเพื่อนไล่ให้ไปกินปลาร้าไหม ผมเคย ก็ได้แต่งงว่ามันไม่น่าจะใช่นะ เลยถามกลับไปว่าปลาร้าอะไร มันยิ้มและตอบว่า ปลาร้าเซตามอน สื่งที่ทำได้ดีที่สุดตอนนั้นคือถอนหายใจ วันนี้ขอพูดเรื่องยาขนิดนี้ซักหน่อยเผื่อคุณลืมรายละเอียดของมันบางข้อไปแล้ว พาราเซตามอล คือ ยาสามัญประจำบ้านประเภทบรรเทาปวดลดไข้ ดังนั้น แทบทุกบ้านจึงต้องมีในตู้ยาเพื่อใช้สำหรับบรรเทาอาการป่วย และยังเป็นยาที่หาซื้อได้ง่ายทั่วไปทั้งที่ร้านขายยาและร้านสะดวกซื้อ ด้วยเหตุนี้จึงทำให้หลายคนมองข้ามอันตรายของยาชนิดนี้ จนทำให้ละเลยข้อควรระวังและความเหมาะสมในการใช้ยา ในระยะยาวบางรายได้ตรวจสุขภาพและพบว่ามีการใช้ยามากเกินขนาด เกิดเป็นผลข้างเคียงต่อตับและโรคร้ายแรงในอนาคต โดยปัญหานี้ทำให้หลายหน่วยงานเล็งเห็นความสำคัญของการใช้ยาพาราเซตามอลอย่างถูกต้อง ยาพาราเซตามอลสามารถใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดในระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง และมีคุณสมบัติในการช่วยลดไข้ โดยยามีฤทธิ์ในการยับยั้งสารเคมีบางชนิดในสมอง ซึ่งเชื่อมโยงกับอาการปวดและทำให้เกิดกลไกการลดอุณหภูมิในร่างกาย เป็นผลทำให้อาการปวดได้รับการบรรเทาและไข้ลดลง ควรใช้ยาด้วยปริมาณที่ถูกต้องและเหมาะสม เนื่องจากในระยะยาวอาจส่งผลข้างเคียงต่อตับ เนื่องจากเป็นยาที่ใช้ลดอาการปวดและลดไข้ที่ได้รับการยอมรับ ทำให้หลายคนนิยมบริโภคเมื่อมีอาการปวดบริเวณต่าง ๆ และเมื่อเกิดอาการเป็นไข้ โดยไม่ทราบถึงอันตรายของยาชนิดนี้ที่จะส่งผลต่อการทำงานของตับหากมีการใช้เกินความเหมาะสม บางรายเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันและนำไปสู่การเสียชีวิต ปริมาณที่เหมาะสม คือปริมาณยา 10-15 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม สามารถรับประทานยาได้ทั้งก่อนและหลังอาหาร ไม่ควรรับประทานควบคู่กับการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ รวมถึงผู้ที่เป็นโรคตับหรือโรคตับเรื้อรัง หากไม่มีอาการปวดหรือเป็นไข้ไม่ควรทานยาล่วงหน้า ผลข้างเคียงจากการใช้ยาพาราเซตามอลที่ส่งผลต่อตับโดยตรง อาจนำไปสู่โรคร้ายแรงและยากต่อการรักษา มาดูการทำงานของยาพาราเซตามอล ในกรณีที่เรากินแก้ปวด เริ่มต้นที่ทุกครั้งที่เรามีอาการปวด ร่างกายจะหลั่งพรอสตาแกลนดิน (Prostaglandin) สารเคมีชนิดหนึ่งที่ทำให้ร่างกายรู้สึกเจ็บปวดขึ้นมา เพื่อเตือนให้รู้ว่าส่วนนั้น ๆ เกิดความผิดปกติขึ้น เมื่อเรารับประทานยาพาราเซตามอล ตัวยาก็จะถูกดูดซึมผ่านทางเดินอาหาร เข้าสู่กระแสเลือดและไหลวนไปทั่วร่างกายทันที และเมื่อเจอสารพรอสตาแกลนดินไม่ว่าตรงจุดไหน ก็จะออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของสารตัวนี้ ทำให้อาการปวดทุเลาลงไปนั่นเอง