บทความวิจัย ดร.ศิรวัฒน์ ครองบุญ เรื่อง พุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

พุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน

ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

THE BUDDHIST INTEGRATION FOR SUSTINABLE COMMUNITY

ENVIRONMENT ADMINISTRATION OF LOCAL ADMINISTRATIVE

ORGANIZATIONS IN RAYONG PROVINCE

นายศิรวัฒน์ ครองบุญ*  รศ.ดร.สมาน งามสนิท^**  ดร.ประเสริฐ ธิลาว^***

Mr. Sirawat Krongbun^* Assoc. Prof. Dr. Sman Ngamsnit^**   Dr.Prasert Thilao^***

บทคัดย่อ

            งานวิจัยฉบับนี้ วัตถุประสงค์ของการวิจัย ดังนี้ 1) เพื่อศึกษายุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง และ 3) เพื่อนำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

            ระเบียบวิธีวิจัยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหาร พนักงาน พนักงานจ้าง จำนวน 361 คน สุ่มตัวอย่างแบบง่าย จากประชากร 3,676 คน เครื่องมือเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.956 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (In-depth interview) จำนวน 18 รูป/คน เลือกแบบเจาะจงจากผู้เชี่ยวชาญ เครื่องมือในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่มีโครงสร้าง เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบตัวต่อตัว และตรวจสอบข้อมูลจากผู้มีส่วนร่วมในการสนทนากลุ่มเฉพาะ (Focus Group Discussion) จำนวน 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลจากทั้งสองขั้นตอนโดยการพรรณนาความ 

            ผลการวิจัย พบว่า

1. ยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง โดยภาพรวม พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทั้ง 3 ด้าน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เรียงจากมากไปหาน้อย คือ อันดับหนึ่ง ด้านเป็นประโยชน์ต่อชุมชน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.98) อันดับสอง ด้านมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) อันดับสาม คือ ด้านสามารถนำไปปฏิบัติได้ มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.86) ตามลำดับ
2. ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ได้แก่ ปัจจัยการบริหารงานตามหลักวงจรแห่งความสำเร็จ (PDCA) โดยรวม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.05) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการวางแผน (Plan) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.09) คือ มีการวางแผนพัฒนาพื้นที่ชุมชน โดยคำนึงถึงพื้นที่อนุรักษ์ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ตามหลักศาสนา ด้านการดำเนินงาน (Do) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.26) คือ มีการดำเนินงานตามโครงการปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติและป่าชายเลน ด้านการตรวจสอบผลการดำเนินงาน (Check) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.09) คือ มีการใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการจัดการสิ่งแวดล้อม และด้านการทบทวนปรับปรุงและแก้ไขพัฒนา (Act) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.09) มีการบ่งชี้สาเหตุแห่งความสำเร็จและความล้มเหลวด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน
3. พุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง มีการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนภายใต้ยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และควบคุมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การบริหารงานตามหลักจักร 4 การบริหารงานตามหลักทฤษฎีวงจรแห่งความสำเร็จ Plan-Do-Check-Act (PDCA) และการบริหารงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 โดยมีดัชนีชีวิตของคนในชุมชน    เป็นเครื่องบ่งชี้ ประกอบด้วย 1) การให้บริการสาธารณะ มีการกำหนดนโยบาย และนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ รักษาระบบและสร้างวัฒนธรรมการมีส่วนร่วม ใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมอย่างเหมาะสม เกิดความสมดุลต่อระบบนิเวศ ด้วยมาตรการทางกฎหมาย กล่าวคือ มีการดำเนินโครงการศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยรวมแบบครบวงจร 2) การทำงานแบบบูรณาการ มีการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน พัฒนาองค์ความรู้ และสร้างกลไกในการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน 3) ความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม มีการยึดมั่นในจรรยาบรรณวิชาชีพ ค่านิยม ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดีไม่ทุจริตคอรัปชั่น เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคม มีการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิผล มีความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้ และ 4) ความรับผิดชอบต่อสังคม คือ การตั้งอยู่ในคุณธรรมจริยธรรม ประมวลจริยธรรมของข้าราชการส่วนท้องถิ่น ค่านิยมหลักสำหรับราชการ ยึดหลักความรับผิดชอบร่วมกับระบบการบริหารโดยให้ความสำคัญกับการสร้างการมีส่วนร่วมของภาคชุมชน และมีการประเมินการจัดการผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐานสากล     เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนให้ดีขึ้น

 คำสำคัญ : พุทธบูรณาการ, การจัดการ, สิ่งแวดล้อมชุมชน, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

 

ABSTRACT

           Objectives of this research were, 1) to study strategic conservation, restoration and sustainable environmental management of communities in local administrative organizations in Rayong province, 2) To study factors affecting sustainable environmental management of communities in local administrative organization in Rayong Province and 3) to propose Buddhism integration for sustainable environmental management of communities in local administrative organizations in Rayong province.

            Methodology was the mixed methods between qualitative and quantitative research. Quantitative research collected data from 361 samples by simple random sampling method from population of 3,676 people using Taro Yamane’s formula using questionnaires with reliability coefficient value of 0.956  and data were analyzed by descriptive statistics, frequency, percentage, average, standard deviation. Qualitative research collected data from 18 key informants purposefully selected from experts with in-depth-interview form by face-to-face- interviewing and from 9 participants in focus group discussion and analyzed data from the two steps be descriptive interpretation.

            Findings were as follows:

1. The strategic conservation, restoration and sustainable environment management of the local administrative organization in Rayong province, by overall was found that the respondents' opinions were at high level (=3.92) 3 aspects of environment management were at high level; benefits to community was at high level (=3.98), clear objectives were at high level (=3.92) and  the management was applicable was also at high (=3.86) respectively.
2. The factors that affected the sustainable environment management of communities at local administrative organization in Rayong province were the factors of successful circles of PDCA (Plan, Do, Check, Act) what were at high level (=4.05); Plan was at high level (=4.09), planning for developing areas in the communities, keeping in mind the sacred places in religions, Do was at high level (=4.26), there were forestation in honor of the King and mangrove forest plantation. Check was at high level (=4.09), using economical tools to check and improve environment. Act was at high level (=4.09), there were indicators of success and failure of community environment management.
3. The Buddhism integration for sustainable community environment management of local administrative organizations in Rayong province indicated that the sustainable environment management of communities in local administrative organizations in Rayong Province was carried out under the participatory strategies of conservation, protection and control of using the natural resources and environment. Management according to Chak 4, four wheeled Management and Deming’s Successful Circle: Plan-Do-Check-Act (PDCA) and administration according to Sanghakavuttu 4, using life of people in communities as indicators, consisted of; 1) Public Service. There was policy formulation and policy implementation by keeping the system and participatory culture creation, appropriate use of environment, keeping environmental balance system by enforcing laws and there was complete circle of waste disposal, 2) Working Integration; cooperation from all parties concerned, body of knowledge creation and community garbage disposal system invention, 3) Transparency and Participation; abiding by career ethics, value, good example setting, dishonest and corruption free, encouraging participation from all parties concerned, effective laws enforcement with transparency and check, 4) Social Responsibility; abiding by the local officer’s ethical morality, values, joint responsibility, weighing the importance on community participation, universal impact evaluation in order to better the quality of life in the communities.  

 

Keywords: Buddhism integration, Administration, urban environment, local administrative organization

 

1. บทนำ

            ในยุคโลกาภิวัตน์ซึ่งมีความเจริญก้าวหน้าทั้งทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้มนุษย์และสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม (The Committee on the environment life and technology subjects, 2553 : 93) สิ่งที่มนุษย์ได้รับจากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ก็ล้วนแต่เป็นสิ่งดีงาม สร้างสรรค์ อำนวยความสะดวกสบาย เพราะเป็นการนำเอาวิทยาศาสตร์และความรู้ที่ได้จากการวบรวมมาประยุกต์ใช้ตามความประสงค์ของมนุษย์ เพื่อแก้ปัญหา และเพิ่มความสบายในการดำเนินชีวิต ซึ่งเกี่ยวข้องกับปัจจัยด้านความเหมาะสม ค่านิยม วัฒนธรรมทางสังคม สิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องชี้นำทางในการพัฒนาเทคโนโลยี มนุษย์เป็นผู้ประสานความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างสิ่งแวดล้อมกับเทคโนโลยี เมื่อมีการใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสมหรือในทางที่ผิด ทำให้สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมลง มนุษย์ต้องแก้ไขควบคุมการใช้เทคโนโลยี ในขณะเดียวกัน ก็ต้องพัฒนาเทคโนโลยีขึ้นมาแก้ไขสภาพแวดล้อมที่เสื่อมโทรมลง ให้กลับสภาพเดิม และมีการพัฒนาปรับปรุง สร้างสรรค์เทคโนโลยีที่เหมาะสมที่สุดต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ปฏิสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เป็นความเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด สิ่งแวดล้อมเป็นรากฐานอันสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง โดยมีมนุษย์เป็นผู้กำหนดการตามเป้าหมาย ผลจากเทคโนโลยีในการพัฒนาอุตสาหกรรม ก่อให้เกิดการขยายตัวของชุมชน การเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร การใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสม และพฤติกรรมของมนุษย์ ทำให้เกิดปัญหาทางด้านสังคม ด้านจิตใจ และด้านความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อม มีการใช้ทรัพยากรเพิ่มมากขึ้น มลพิษจากอุตสาหกรรมมีปัญหาที่ทวีความรุนแรง และได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง ทั้งด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ จากร่างรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิงแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) การมุ่งพัฒนาประเทศและรับเอาอุตสาหกรรมต่างๆ  จากต่างประเทศเข้ามาสู่กระบวนการผลิต โดยไม่ได้มีมาตรการตั้งรับที่เพียงพอ ก่อให้เกิดผลกระทบในด้านลบต่อสิ่งแวดล้อม (IRPC public company limited, 2553 : 1-5).

             จังหวัดระยองเป็นเมืองอุตสาหกรรม มีโรงงานอยู่เป็นจำนวนมาก อยู่ในเขตรับผิดชอบของการนิคมอุตสาหกรรม และขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้วิจัยพิจารณาเห็นความสำคัญของการจัดการสิ่งแวดล้อมที่จะส่งผลกระทบต่อชุมชน เพื่อลดอัตราความเสี่ยงและอันตรายร้านแรง เท่าที่ผ่านมาเมื่อเกิดการรั่วไหลของสารเคมีอย่างรุนแรงมักจะประเมินว่าอยู่เฉพาะในพื้นที่โรงงาน แต่ความเป็นจริงแล้วมักจะไปไกลถึงชุมชน ชุมชนจึงมีความห่วงใยในเรื่องน้ำใช้ น้ำเสีย และของเสียที่เกิดขึ้น อันจะส่งผลกระทบต่อประชาชนและผู้มีส่วนได้เสีย จึงมีความสนใจที่จะศึกษาพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง เพื่อจะได้ทราบถึงปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน หลักพุทธธรรมที่สามารถนำมาบูรณาการเข้ากับแนวคิดทฤษฎีการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน.ตามวงจรแห่งความสำเร็จ (PDCA) และเพื่อนำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง เพื่อให้ประชาชนและองค์ปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามามีบทบาทในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมชุมชนร่วมกัน จัดระบบการบริหารงานด้านสิ่งแวดล้อมให้เป็นไปตามหลักการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม กำหนดอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และราชการส่วนท้องถิ่น ให้เกิดการประสานงานและมีหน้าที่ร่วมกันส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม และกำหนดแนวทางปฏิบัติในส่วนที่ไม่มีหน่วยงานใดรับผิดชอบ เพื่อทำให้การพัฒนาหรือแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

 

2. วัตถุประสงค์ของการวิจัย

          2.1 เพื่อศึกษายุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน    ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

          2.2 เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

          2.3 เพื่อนำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

 

3. ขอบเขตของการวิจัย

          3.1 ขอบเขตด้านเนื้อหา

          ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตของเนื้อหาและตัวแปรเกี่ยวกับยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และหลักพุทธธรรมที่สามารถนำมาบูรณาการและแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการจัดการสิ่งแวดล้อม ดังนี้

             3.1.1 ขอบเขตด้านยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และควบคุมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน กรอบยุทธศาสตร์การพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดระยอง (Rayong provincial administration organization, 2559 : 10) ประกอบด้วย

1) มีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน คือ การเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยการเพิ่มพื้นที่ทั้งป่าบก ป่าชายเลน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และการอนุรักษ์ ฟื้นฟู ทรัพยากรทางทะเลชายฝั่งและมีการใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม เกิดสมดุลต่อระบบนิเวศ

2) สามารถนำไปปฏิบัติได้ คือ การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และพัฒนาทรัพยากรน้ำผิวดินและแหล่งน้ำใต้ดิน โดยการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน และสนับสนุนการจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายจากแหล่งกำเนิด รวมทั้งมีระบบการจัดการที่ถูกต้อง

3) เป็นประโยชน์ต่อชุมชน คือ การเสริมสร้างจิตสำนึก ความรู้ ความเข้าใจแก่ทุกภาคส่วน สร้างภาคีเครือข่าย เพื่อการมีส่วนร่วมในการดูแล รักษาสิ่งแวดล้อมในทุกภาคส่วน

             3.1.2 ขอบเขตด้านหลักพุทธธรรม ใช้หลักจักร 4 คือ ธรรมอันนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง ดุจล้อนำไปสู่ที่หมาย ได้แก่

               1) ปฏิรูปเทสวาสะ อยู่ในถิ่นที่ดี มีสิ่งแวดล้อมเหมาะสม

               2) สัปปุริสูปัสสยะ สมาคมกับสัตบุรุษ

               3) อัตตสัมมาปณิธิ ตั้งตนไว้ชอบ ตั้งจิตคิดมุ่งหมาย นำตนไปถูกทาง

               4) ปุพเพกตปุญญตา ความเป็นผู้ได้ทำความดีไว้ก่อนแล้ว มีพื้นเดิมดี ได้สร้างสมคุณความดีเตรียมพร้อมไว้แต่ต้น

          3.1.3 ขอบเขตด้านหลักพุทธธรรม ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 คือ ธรรมที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น ได้แก่

               1) ทาน การให้ความเอื้อเฟื้อเกื้อกูล ให้คำปรึกษา

               2) ปิยวาจา การกล่าววาจาอันเป็นที่รัก สุภาพ อ่อนหวาน สมานสามัคคี

               3) อัตถจริยา การประพฤติประโยชน์ต่อชุมชน

               4) สมานัตตตา การวางตนเหมะสมเสมอต้นเสมอปลายตามสมควรแก่ฐานะ 

          3.1.4 ขอบเขตด้านแนวคิดและทฤษฎีการพัฒนาประสิทธิภาพและคุณภาพของการดำเนินงาน (Dr.William W.Edwards Deming, 1950 : 5). เพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบครบวงจร ซึ่งมี 4 ประการ คือ Plan-Do-Check-Act (PDCA) ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ดังนี้

    1) P (Plan) หมายถึง การวางแผนดำเนินงาน

    2) D (Do) หมายถึง การดำเนินงานตามแผน

    3) C (Check) หมายถึง การตรวจสอบผลการดำเนินงาน

    4) A (Act) หมายถึง การทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขพัฒนา

          3.2 ขอบเขตด้านประชากร/ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ

          การวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตของประชากรและผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม ดังนี้

          1) ประชากรในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหาร พนักงาน พนักงานจ้าง ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ประกอบด้วย (1) องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยอง (อบจ.)    (2) เทศบาล มี 30 แห่ง และ (3) องค์การบริหารส่วนตำบล มี 37 แห่ง รวมทั้งหมด 68 แห่ง           มีจำนวนประชากรทั้งหมด 3,676 คน

          2) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญด้านการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) โดยผู้วิจัยเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) ซึ่งเป็นผู้บริหาร พนักงาน พนักงานจ้าง ที่มีความเชี่ยวชาญและ    มีประสบการณ์ในการปฏิบัติงานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเป็นบุคคลผู้มีบทบาทอย่างสำคัญในพื้นที่จังหวัดระยอง จำนวน 18 รูป/คน

          3) ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการสนทนากลุ่มเฉพาะ (Focus Group Discussion) โดยผู้วิจัยเลือกแบบเจาะจง จำนวน 9 คน

          3.3 ขอบเขตพื้นที่/สถานที่

          ผู้วิจัยได้กำหนดพื้นที่ในการทำวิจัย คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ประกอบด้วย (1) องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยอง (อบจ.) (2) เทศบาล มี 30 แห่ง และ (3) องค์การบริหารส่วนตำบล มี 37 แห่ง รวมทั้งหมด 68 แห่ง

     3.4 ขอบเขตด้านระยะเวลา

          ระยะเวลาในการทำวิจัยระหว่างเดือน มิถุนายน 2559 – มีนาคม 2560 รวมระยะเวลา 9 เดือน

 

4. วิธีดำเนินการวิจัย

            ผู้วิจัยได้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) โดยดำเนินการวิจัยเชิงปริมาณก่อน แล้วจึงทำการวิจัยเชิงคุณภาพ วิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ใช้การศึกษาวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) ด้วยการใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) แจกแบบสอบถามโดยการสุ่มอย่างง่าย (Random Sampling) ในการวิจัย      เชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เริ่มด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) แล้วนำข้อมูลที่ได้มาสร้างแบบสัมภาษณ์โดยใช้การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง (Structured interview) เพื่อเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) เพราะงานวิจัยผสานวิธีส่วนใหญ่จะคำนึงถึงปรัชญาในการวิจัย การวิจัยผสานวิธีจะอ้างอิงถึงการออกแบบในการวิจัย ซึ่งขึ้นอยู่กับฐานความคิดทางปรัชญา และมุ่งไปที่เทคนิคและวิธีการในการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไขเสนอต่อเวทีการสนทนากลุ่มเฉพาะ (Focus Group Discussion) พัฒนาแนวทางการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนให้สมบูรณ์ก่อนนำเข้าสู่การสอบดุษฎีพิจารณ์ เพื่อหาข้อสรุปและข้อเสนอแนะในการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ให้เป็นมาตรฐานก่อนที่จะเสนอผลงานวิจัยต่อสาธารณะในลำดับต่อไป

            4.1 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

              4.1.1 ประชากร (Population)

     ประชากรที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหาร พนักงาน พนักงานจ้าง ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ประกอบด้วย (1) องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยอง (อบจ.) (2) เทศบาล มี 30 แห่ง และ (3) องค์การบริหารส่วนตำบล มี 37 แห่ง รวมทั้งหมด 68 แห่ง มีจำนวนประชากรทั้งหมด 3,676 คน

4.1.2 กลุ่มตัวอย่าง (Sample)

               กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ แบ่งกลุ่มขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ตามสัดส่วนผู้บริหาร พนักงาน และพนักงานจ้าง ได้จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 361 คน คำนวณจากตารางสำเร็จรูปของทาโร่ ยามาเน่ (Taro Yamane, 1987 : 110)”

            4.2 การเก็บรวบรวมข้อมูล (Instrument)

            ผู้วิจัยได้ศึกษาเอกสารทางวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลเบื้องต้นก่อนลงพื้นที่ ข้อมูลที่สำคัญในช่วงนี้ คือ ยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และควบคุมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ข้อมูลแนวคิดทฤษฎีการจัดการสิ่งแวดล้อม 4 ประการ คือ Plan-Do-Check-Act (PDCA) หลักจักร 4 คือ ธรรมอันนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง หลักสังคหวัตถุ 4 คือ ธรรมที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น       ในจังหวัดระยอง โดยการสัมภาษณ์ (interviews) และการบันทึกวีดีทัศน์และโสตทัศนูปกรณ์ (Silverman, D., 2010 : 90) การสัมภาษณ์เป็นวิธีการที่จะได้ข้อมูลเกี่ยวกับความรู้สึกนึกคิด ความคิดเห็นและมุมมอง ค่านิยมที่จะนำไปสู่การปฏิบัติ ระบุไปถึงการบอกเล่าประสบการณ์ต่าง ๆ ที่สะท้อนให้เห็นในบุคคลนั้น ๆ และที่สำคัญการสัมภาษณ์จะเป็นวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เกิดขึ้นในอดีตมาพรรณนาได้ (Creswell, J. W., 2010 : 121) 

 

            4.3 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย

4.3.1 การวิจัยเชิงปริมาณ

การวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้แบบสอบถามที่ได้สร้างขึ้นมาจากการศึกษาค้นคว้าแนวคิดและทฤษฏีต่าง ๆ รวมทั้งเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องตรงตามวัตถุประสงค์ของงานวิจัย เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล

4.3.1.1 การวิเคราะห์ข้อมูลและสถิติที่ใช้ในการวิจัย

การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงปริมาณ (Quantitative Analysis) เป็นหลักก่อน โดยการดำเนินการขั้นแรก คือ นำแบบสอบถามที่เก็บรวบรวมได้ จำนวน 361 ชุด มาตรวจสอบความสมบูรณ์ของแบบสำรวจ (Editing) แล้วดำเนินการลงรหัสตามคู่มือการลงรหัส (Code Book) แล้วจึงดำเนินการถ่ายรหัสทั้งหลายลงในแบบฟอร์มถ่ายข้อมูล (Transfer Sheet) บรรจุข้อมูลลงในคอมพิวเตอร์และวิเคราะห์ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ เพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์หาค่าทางสถิติ สถิติที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ คือ สถิติพรรณนา หรือสถิติบรรยาย (Descriptive Statistics) ได้แก่ ค่าสถิติร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย  (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน S.D. (Standard Deviation)

4.3.2 การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ มีขั้นตอนดังนี้

1) ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาเอกสาร ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารเนื้อหา (Content Analysis) นำเสนอข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนา

2) ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ (interview) ใช้วิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย (Analytic induction) โดยนำข้อมูลมาเรียบเรียง และจำแนกอย่างเป็นระบบ จากนั้นนำมาตีความหมาย เชื่อมโยงความสัมพันธ์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลต่างๆ ที่รวบรวมได้  

3) การสร้างบทสรุปและการพิสูจน์บทสรุป เป็นการนำแนวคิดทฤษฎี งานวิจัยต่างๆ ทางวิชาการ มาสร้างเป็นบทสรุปร่วมกับข้อมูลที่เชื่อถือได้โดยเน้นความเชื่อมโยง เพื่อนำไปสู่การพิสูจน์ที่เป็นรูปธรรมและตรงต่อข้อเท็จจริง

4) การวิเคราะห์ข้อมูลการสนทนากลุ่ม ผู้วิจัยได้ตรวจสอบความแตกต่างของผู้ให้ข้อมูลหลัก ความแตกต่างของเวลาที่ได้ข้อมูล และความแตกต่างของสถานที่ที่ได้ข้อมูล เมื่อตรวจดูแล้วปรากฏว่า ข้อมูลเป็นไปในทิศทางเดียวกันหรือสอดคล้องกัน จึงนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) เพื่อตอบโจทย์วิจัยและวัตถุประสงค์ของการวิจัย ร่วมกับข้อมูลเชิงปริมาณที่ได้จากแบบสอบถาม (Strauss, A. and J. Corbin, 1990 : 249) ในการวิจัยเชิงคุณภาพจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับการประเมินอย่างแม่นยำ เพื่อตอกย้ำถึงความชัดแจ้งที่มีประสิทธิภาพ เพื่อว่าผู้อ่านผลงานการวิจัยที่ตีพิมพ์สามารถประเมินคุณค่าของงานวิจัยได้

 

5. ผลการวิจัย

            5.1 ผลการวิจัยเกี่ยวกับยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และควบคุมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน

            ผลการวิจัย พบว่า ข้อมูลยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู และควบคุมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยภาพรวม พบว่า มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านแล้ว พบว่า ทั้ง 3 ด้าน   มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เรียงจากมากไปหาน้อย คือ อันดับหนึ่ง ด้านเป็นประโยชน์ต่อชุมชน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.98) อันดับสอง ด้านมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) อันดับสาม คือ ด้านสามารถนำไปปฏิบัติได้ มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก  (=3.86) ตามลำดับ ผลจากการวิจัยยุทธศาสตร์การอนุรักษ์ ฟื้นฟู การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ผู้ตอบแบบสอบถาม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) เพราะการจัดการสิ่งแวดล้อม จะต้องมุ่งไปสู่นโยบายการจัดการระบบสิ่งแวดล้อมเป็นประการสำคัญ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ การสร้างนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของผู้นำ เพราะมีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งส่วนใหญ่จะเน้นไปที่การจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ มีวิสัยทัศน์ นโยบายด้านสังคม เศรษฐกิจ การศึกษา คุณธรรมจริยธรรม รวมทั้งการปรับปรุงระบบการปฏิบัติงาน เพราะจะทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้รับความไว้วางใจในการบริหารงาน และการทำงานอย่างที่ได้รับความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน มีความสอดคล้องกับงานวิจัยของ Phra Khru Chaipatcharasatit (Pornchai Sawatanan), (2557) ได้วิจัยเรื่อง รูปแบบการพัฒนาสิ่งแวดล้อมในศาสนสถาน เพื่อการเรียนรู้ธรรมะ : กรณีศึกษาวัดราชพฤกษ์ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ผลการวิจัย พบว่า บริบทสิ่งแวดล้อมของวัดมีสภาพปัญหาที่ต้องปรับปรุงเพื่อการเรียนรู้ 3 ด้าน คือ กายภาพ บุคลากรของวัด และการเรียนรู้ธรรมะ สอดคล้องกับของวิจัยของ Phrakhrusamu Natthaset Athiyano, (2559) ได้วิจัยเรื่อง “การพัฒนาการบริหารจัดการการสาธารณูปการของพระสังฆาธิการ ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ภาค 11” ผลการวิจัย พบว่า สภาพของวัดและสิ่งแวดล้อมควรจะได้ดำเนินการปลูกต้นไม้ภายในบริเวณวัดให้มีความร่มรื่น เน้นการปลูกต้นไม้ การจัดสวนหย่อม สอดคล้องกับงานวิจัยของ Mr. Banchayuth Nakmoodjalin, (2555 ได้วิจัยเรื่อง “วิเคราะห์การบริหารองค์กรในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของศูนย์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาประจำจังหวัดอุทัยธานี” พบว่า การบริหารงานให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลได้นั้นต้องมีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องของทฤษฎีและหลักการบริหารทั่วไป เพื่อจะได้นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับการทำงาน สถานการณ์และสิ่งแวดล้อม

            5.2 ผลการวิเคราะห์การบริหารงานตามหลักจักร 4 คือ ธรรมที่นำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง ดุจล้อรถนำไปสู่ที่หมาย ซึ่งมีความสอดคล้องเหมาะสมกับการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

   ผลการวิจัย พบว่า ข้อมูลการบริหารงานตามหลักจักร 4 คือ ธรรมที่นำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง โดยรวม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.72) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทุกด้านมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 3 ด้าน และระดับความคิดเห็น ระดับปานกลาง 1 ด้าน   เรียงจากมากไปหาน้อย คือ อันดับหนึ่ง ด้านปุพเพกตปุญญตา มีฟื้นเดิมดี มีทุนดีที่ได้เตรียมไว้ มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (= 4.07) อันดับสอง คือ ด้านปฏิรูปเทสวาสะ มีสิ่งแวดล้อมที่ดี อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.00) อันดับสาม คือ ด้านอัตตสัมมาปณิธิ การตั้งตนไว้ชอบ ตั้งตนไว้ถูกวิถี มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.80) ตามลำดับ ผลการวิจัย หลักจักร 4 ส่งผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  ในจังหวัดระยอง พบว่า ปัจจัยการบริหารงานหลักจักร 4 มีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง โดยรวม อยู่ในระดับต่ำ มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .331 ทำนายการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ได้ร้อยละ 10.00 ปัจจัยการบริหารงานหลักจักร 4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 มีจำนวน 2 ด้าน คือ ด้านอัตตสัมมาปณิธิ การตั้งตนไว้ชอบ ตั้งตนไว้ถูกวิถี ด้านปุพเพกตปุญญตา มีพื้นเดิมดี มีทุนดีที่ได้เตรียมไว้ และด้านที่ไม่มีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ได้แก่     ด้านสัปปุริสูสังเสวะ คบคนดี เสวนาคน ด้านปฏิรูปเทสวาสะ มีสิ่งแวดล้อมที่ดี อยู่ในถิ่นที่เหมาะสม มีความสอดคล้องกับงานวิจัยของ Naranun suriyamani and the board, (2549) ได้วิจัยเรื่อง “คุณธรรมจริยธรรมที่มีผลต่อการบริหารจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบล” ผลการวิจัย พบว่า จุดเด่นในการบริหารงานที่ทำให้องค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง ได้รับรางวัลที่ 1 ประเภทการบริหารจัดการที่ดีประจำปี 2547 ได้แก การบริหารจัดการ ส่วนหลักคุณธรรมองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ที่ทําการศึกษาส่วนใหญ่ปฏิบัติตามระเบียบขอบังคับของกฎหมายอย่างเคร่งครัด สำหรับหลักความโปร่งใส องค์การบริหารส่วนตำบลทุกแห่งมีการเผยแพร่ ข้อมูลข่าวสาร รายงานผลการปฏิบัติงานประจำปีในทุกๆ ทางการสื่อสาร ส่วนหลักความรับผิดชอบ ในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลจะสอบถามความเห็นของประชาชน โดยผ่านประชาคมหมู่บ้าน เพื่อจัดลำดับความสำคัญของโครงการในแต่ละหมู่บ้านก่อน แล้วจึงนำมารวมกันเพื่อจัดลำดับตามความจำเป็นเร่งดวนในภาพรวมอีกครั้ง และส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาท้องถิ่นจะมีการส่งเสริมและสนับสนุนงบประมาณ

            5.3 ผลการวิจัยเกี่ยวกับการบริหารงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 คือ ธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น ซึ่งมีความสอดคล้องเหมาะสมกับการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

               ผลการวิจัย พบว่า ข้อมูลการบริหารงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 คือ ธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น โดยรวม มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทุกข้อมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.98) เรียงจากมากไปหาน้อย คือ อันดับหนึ่ง ปิยวาจา วาจาเป็นที่รัก มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.11) อันดับสอง คือ อัตถจริยา การประพฤติประโยชน์ มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.00) อันดับสาม คือ ทานการให้ มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.92) ตามลำดับ ผลการวิจัยหลักสังคหวัตถุ 4 ส่งผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง พบว่า ปัจจัยการบริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 มีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยองโดยรวม อยู่ในระดับต่ำ มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .382  ซึ่งปัจจัยการบริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 สามารถร่วมกันทำนายการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ได้ร้อยละ 13.60 ปัจจัยการบริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 มีผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ผู้วิจัยจึงได้ทำการทดสอบความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยการบริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 มีจำนวน 2 ด้าน คือ ทาน การให้  ปิยวาจา วาจาเป็นที่รัก และด้านที่ไม่มีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ได้แก่ อัตถจริยา การประพฤติประโยชน์ ด้านสมานัตตตา การวางตนเสมอต้นเสมอปลาย สอดคล้องกับงานวิจัยของ Mr. Puriwat Boonyawutipreeda, (2557) ได้วิจัยเรื่อง “การพัฒนาเชิงพุทธเพื่อการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลในจังหวัดนนทบุรี” ผลการวิจัย พบว่า เทศบาลขาดงบประมาณสนับสนุน จึงทำให้มีเครื่องมือในการทำงานไม่เพียงพอ ไม่สามารถดำเนินการจัดจ้าง และหรือจัดกิจกรรมสนับสนุนได้อย่างต่อเนื่องและเพียงพอต่อการดำเนินงาน รวมทั้งจำนวนพนักงานในการทำงานไม่เพียงพอและขาดความรู้ในการปฏิบัติงาน เพราะไม่มีงบประมาณในการฝึกอบรมงานที่ถูกต้อง พนักงานต้องใช้วิธีไปเรียนเองจากการเข้าไปทำงาน ประชากรในจังหวัดนนทบุรี มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากการเปลี่ยนสภาพเมืองจากเกษตรกรรมไปเป็นอุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว โดยมีประชากรจากแหล่งอื่นๆ เข้ามาอาศัยเพื่อการถาวรและชั่วคราว ซึ่งทำให้เกิดช่องว่างในการสร้างสัมพันธภาพต่อกัน ขาดความรู้สึกเป็นส่วนร่วมกับชุมชนที่ตนอยู่ ขาดจิตสำนึกและความร่วมมือร่วมใจในการดูแลแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ตนมีส่วนร่วมสร้าง โดยเฉพาะการจัดการขยะมูลฝอย

            5.4 ผลการวิจัยเกี่ยวกับการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ตามวงจรแห่งความสำเร็จ (PDCA)

            ผลการวิเคราะห์การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง ตามวงจรแห่งความสำเร็จ (PDCA) โดยรวม พบว่า มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก  (=4.05) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทุกข้อมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เรียงจากมากไปหาน้อย คือ อันดับหนึ่ง ด้านการดำเนินงาน (Do) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.18) อันดับสอง ด้านการทบทวน ปรับปรุง และแก้ไขพัฒนา (Act) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=4.06) อันดับสาม คือ ด้านการวางแผน (Plan) มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก (=3.99) ตามลำดับ  

 

6. ข้อเสนอแนะ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “พุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง” ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะ ดังต่อไปนี้

 

6.3.1 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรส่งเสริมการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่อย่างยั่งยืน และเพิ่มพื้นที่สีเขียวโดยการเพิ่มพื้นที่ทั้งป่าบกป่าชายเลน ด้วยการ    มีส่วนร่วมของชุมชน

2) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรสร้างภาคีเครือข่ายที่เฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมในพื้นที่เสี่ยง และประชาสัมพันธ์การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนให้ประชาชนได้รับทราบเพื่อร่วมเสนอ  แนวทางการการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนของชุมชนต่อไป

3) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นำพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนมาประยุกต์ใช้ในกำหนดนโยบาย เพื่อพัฒนาชุมชนต่อไปอย่างยั่งยืน

4) รัฐบาลควรสนับสนุน งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และจัดให้มีการอบรมบุคลากร  เพื่อเป็นการสนับสนุนการพัฒนาการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนให้เกิดประสิทธิภาพ

              6.3.2 ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ

             1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรมีการจัดทำโครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ด้วยการเพิ่มพื้นที่สีเขียวทั้งป่าบก ป่าชายเลน ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนและมีการใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม เกิดความสมดุลต่อระบบนิเวศ เสริมสร้างจิตสำนึก ความรู้ ความเข้าใจแก่ทุกภาคส่วน 

            2) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรสร้างภาคีเครือข่ายที่เฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อม     มีการการจัดกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมชุมชนเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างบุคลากรมากขึ้น และการเสริมสร้างผู้นำชุมชนต้นแบบ รณรงค์ให้บุคลากรมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ผลิตผลงานจากผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพิ่มมากขึ้น

             3) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรมีการส่งเสริมให้บุคลากรวางตนเหมาะสมแก่ฐานะ ภาวะบุคคล เหตุการณ์ และสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมให้บุคลากรผู้ปฏิบัติงานเป็นผู้ที่มีคุณธรรมจริยธรรม ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี

             4) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรให้ความสำคัญกับการจัดสรรงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ เน้นการตรวจสอบผลการดำเนินงาน (Check) เพิ่มมากขึ้น และมีการตรวจสอบแผนปฏิบัติการเพื่อการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อที่จะนำพุทธบูรณาการเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยองไปใช้อย่างยั่งยืนต่อไป

6.3.3 ข้อเสนอแนะเพื่อการวิจัยครั้งต่อไป

1) ควรทำการวิจัยประสิทธิผลเชิงพุทธบูรณาเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนอย่างยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

2) ควรทำการวิจัยการมีส่วนร่วมของประชาชนเชิงพุทธบูรณาการแบบยั่งยืนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดระยอง

             3) ควรทำการวิจัยเปรียบเทียบความคิดเห็นเกี่ยวกับกุลยุทธ์การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของผู้บริหารในต่างพื้นที่เชิงพุทธบูรณาการ