โรคข้อเข่าเสื่อม

ต้องบอกว่าโรคนี้เป็นโรคที่ฮิตมากในผู้สูงอายุบางคนประสบปัญหากับเรื่องเขามากๆไม่ว่าจะเดินยืนหรือนั่งก็ส่งผลกระทบต่อการเจ็บปวดของข้อเข่า ดังนั้นวันนี้เราจะมาให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องข้อเข่าเสื่อมว่าเกิดจากอะไรและเราสามารถดูแลป้องกันได้ด้วยวิธีไหนบ้างอย่ารอช้าต้องตาม ต้องตาม...

โครงสร้างของข้อเข่า
เขาจะประกอบไปด้วยกระดูก 3 ชิ้นด้วยกันคือ 1 กระดูกต้นขา 2 กระดูกหน้าแข้ง 3 กระดูกสะบ้าระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง จะต่อกันเป็นข้อน่าจะมีกระดูกอ่อนหุ้มอยู่ซึ่งระหว่างข้อก็จะมีน้ำหล่อเลี้ยงทำให้ไม่เสียดสีกัน และข้อก็จะทำงานได้อย่างราบรื่น แต่เมื่อเวลาผ่านไปการใช้งานที่นานเข้าเรื่อยๆก็จะมีผลต่อกระดูกอ่อนที่หุ้มตรงข้อ ทำให้ข้อนั้นสึกลง แรกๆอาจไม่มีอาการหรือมีบ้างเล็กๆน้อยๆแต่หากไม่ปรับพฤติกรรมก็จะทำให้กระดูกอ่อนนั้นค่อยๆสืบจนไม่เหลือชิ้นดี น้ำในการหล่อเลี้ยงก็จะน้อยลงเมื่อกระดูกมาชนกันก็จะทำให้เกิดการเสียดสีหรือรู้สึกฝืดและขยับได้ยากขึ้นนั่นเอง

โรคข้อเข่าเสื่อม คือกระดูกอ่อนผิวข้อนั้นสึกลงนอกจากการสึกแล้วร่างกายพยายามที่จะซ่อมแซมตัวเองโดยการสร้างกระดูกขึ้นมาใหม่แต่จะเป็นการตั้งในตำแหน่งที่ไม่ควรจะสร้างข้อเข่าเสื่อมที่เป็นมากๆสามารถทำให้หัวเข่าโตขึ้นผิดรูปมากขึ้น เราสามารถแบ่งออกประเภทความเสื่อมได้เป็น 2 ประเภทด้วยกันคือ
1.ประเภทปฐมภูมิ คือ
ไม่มีสาเหตุ เข่าเสื่อมตามอายุโดยเฉพาะผู้ที่มีอายุเยอะๆจะพบได้มากที่สุด
2.ประเภททุติยภูมิ คือ
เป็นข้อเข่าที่มีสาเหตุเช่นคนไข้ที่มีข้ออักเสบหลายข้อมาก่อนอย่างรูมาตอยด์ โรคเอสแอลอี หรืออาการข้อเสียจากการที่เป็นเวลานานหรือคนไข้ที่เกิดอุบัติเหตุเกี่ยวกับกระดูกหักบริเวณข้อเข่ามาก่อน ซึ่งจะพบได้ตั้งแต่อายุ 40ปี ขึ้นไปและจะพบได้มากขึ้นในช่วงอายุ 50 ปี
อาการ
ในช่วงแรกๆอาจจะเจ็บเวลาเดิน/ลงขึ้นบันได ต่อมาอาจมีอาการเจ็บเวลาพักในรายที่มีอาการอักเสบเฉียบพลันก็อาจจะมีอาการบวมของข้อเป็น ๆ หายๆได้ ข้อเข่าเสื่อมที่เป็นเยอะมากขึ้นอาจทำให้มีการผิดรูปของข้อเข่าโดยมากที่เป็นมาก ๆ คือมีลักษณะขาโก่ง
วิธีการรักษา
ในระยะแรกอาจมีการรักษาด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเช่นการลดน้ำหนักหรือหลีกเลี่ยงการงอเขาเยอะ การขึ้นลงบันไดโดยไม่จำเป็น การรักษาโรคข้อเสื่อมถัดมาก็คือการใช้ยาตัวยาจะมีตั้งแต่แก้ปวดยาต้านการอักเสบและยาฉีดเข้าข้อ ซึ่งเธอเป็นยาที่ช่วยเพิ่มน้ำให้หล่อเลี้ยงเข่าซึ่งสามารถใช้ได้ในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมในระยะแรก ๆ

ข้อเข่าเสื่อมระยะที่เป็นเยอะ: ใช้ยาในการรักษาแล้วแต่ไม่ดีขึ้นหรือมีการโก่งของข้อเข่ามากแล้วการรักษาเพื่อที่ให้หายปวดก็แนะนำเป็นการรักษาโดยการผ่าตัด
คนไข้ที่มีอาการข้อเข่าเสื่อมส่วนมากก็จะมีอาการ ปวดเข่าเรื้อรังเป็นเวลานานหลายปี ส่วนมากก็จะต้องพึ่งการใช้ยาแก้ปวด ซึ่งการซื้อยารับประทานเองก็มีโอกาสที่จะส่งผลให้ไตวายหรือเกิดแผลในกระเพาะอาหาร ***
โรคข้อเข่าเสื่อมสามารถป้องกันได้โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างหนึ่งที่ร่วมกับการรักษาก็คือ พยายามควบคุมน้ำหนักออกกำลังกายกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้าให้แข็งแรงหลีกเลี่ยงการขึ้นลงบันไดบ่อยๆโดยไม่จำเป็นหรือหลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบนั่งขัดสมาธิหรือการนั่งยองๆ
ซึ่งทั้งนี้ก็ยังมีทั้งวิธีการปรับพฤติกรรมและวิธีการเลือกซื้อยารับประทานซึ่งการไม่ผ่านแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญในด้านการรักษาแน่นอนว่าอาจส่งผลให้อาการที่เป็นนั้นไม่หายหรือหายช้าบางรายอาการไม่หายแต่เลือกที่จะซื้อยามารับประทานเองโดยการกำหนดเอง หลักๆอาจมีผลต่อการดื้อยาเนื่องจากปริมาณในการรักษาจำเป็นที่จะให้แพทย์เป็นผู้ควบคุมดูแลและให้คำปรึกษาเพื่อที่จะลดปัญหาของการเกิดภาวะกระเพาะทะลุหรือภาวะไตวาย หากคนรอบข้างของคนมีภาวะข้อเข่าเสื่อมหรือมีผู้สูงอายุที่อยู่ในบ้านของท่าน ท่านสามารถดูแลและหมั่นแนะนำการไปตรวจสุขภาพให้แก่ผู้ที่อาจประสบกับปัญหาข้อเข่าเสื่อมได้
Reference
1. . AOsteoarthritismerican College of Rheumatology. https://www.rheumatology.org/I-Am-A/Patient-Caregiver/Diseases-Conditions/Osteoarthritis. Accessed April 7, 2019.
2. Rakel D, ed. Osteoarthritis. In: Integrative Medicine. 4th ed. Philadelphia, Pa.: Elsevier; 2018. https://www.clinicalkey.com. Accessed April 7, 2019.