ประวัติพระพุทธรูปผาหินใหญ่ที่สุดในโลก ที่สร้างด้วยการสละดวงตาของพระภิกษุ

สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ถัง (คศ. 618–907) ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของมณฑลเสฉวน เป็นพระพุทธรูป “พระศรีอริยเมตไตรย” ที่สลักบนหน้าผาหินสูงกว่า 233 ฟุต หรือ 71 เมตร เบื้องบนจรดยอดภูเขา เบื้องล่างเลียบติดกับแม่น้ำสามสายที่ไหลผ่าน

พระพุทธรูปนั่งที่ใหญ่ที่สุดในโลกนี้ได้สร้างขึ้นบนจุดที่แม่น้ำสามสาย (แม่น้ำหมิน แม่น้ำชิงอี คลองต้าตู้) ไหลมาบรรจบกันที่ภูเขาที่มีผาหินสูงชันแห่งนี้ พระใหญ่เล่อซานนั้นประดิษฐานอยู่ห่างจากเมืองเล่อซาน แค่เพียงแม่น้ำกั้นกลางสายเดียวเท่านั้นเอง

แต่ความมุ่งมั่นเด็ดเดี่ยวของท่านนั้น ทำให้ท่านมีความอัศจรรย์เหนือคนทั่วไป ตามประวัติ ท่านเดินทางมาจากเมืองกุ้ยโจว ตามคำบอกเล่าแต่อดีต สถานที่นี้เป็นจุดรวมของลำน้ำทั้งสามสาย ทำให้เรือที่เดินทางผ่านไปมามักจะประสบอุบัติเหตุที่จุดนี้บ่อยๆ ด้วยเหตุนี้พระไห่ทงจึงตั้งใจสร้างพระพุทธรูปองค์ใหญ่นี้ขึ้นมาก็เพื่อให้พระคุ้มครองเเก่ผู้เดินทางเพื่อเวลาเรือผ่านไปมาจะได้มองเห็นตั้งแต่ระยะไกลๆ ช่วยให้เตรียมตัวได้ไวยิ่งขึ้น และยังถือเป็นโอกาสในการแนะนำพระพุทธศาสนาให้ผู้คนในถิ่นนี้ด้วย ท่านจึงเดินทางไปตามฝั่งแม่น้ำแยงซีเกียงเพื่อประกาศพระธรรมพร้อมกันนั้นก็ได้สะสมเงินบริจาคมาเพื่อดำเนินการสร้าง

เมื่อท่านเดินทางกลับมา ได้ถูกข้าราชการใจชั่วคิดจะยึดทรัพย์ สมณะไห่ทงไม่ยอมถึงกับประกาศว่า "ถ้าจะต้องให้เงินเหล่านี้ไป จะยอมควักดวงตาเสียยังจะดีกว่า" ข้าหลวงนั้นกลับโกรธตะโกนว่า “ถ้าเช่นนั้น ท่านก็จงควักดวงตาเสียเดี๋ยวนี้แหละ” พระไห่ทงผู้มีใจเด็ดเดี่ยวก็ควักดวงตาข้างหนึ่งออกมา ณ บัดนั้นเอง การกระทำของท่านทำให้พวกช่างและคนงานทั้งหลายต่างมีแรงฮึดสู้ที่ช่วยทำมโนปณิธานของท่านให้สำเร็จ เป็นเหตุให้การก่อสร้างได้เริ่มต้นขึ้น เมื่อปี คศ. 713 โดยสมณะไห่ทงได้ให้ช่างทำตัวอย่างพระพุทธรูป “พระเมตไตรย” จำลองขนาดเล็กเพื่อเป็นแม่แบบ

การสลักหน้าผาหินขนาดใหญ่ แน่นอนว่า เป็นไปด้วยความยากลำบาก ว่ากันว่า ต้องนำฆ้อนเหล็กขนาดใหญ่ขี้นลงเขานับพันๆ ด้าม เสียงตีกระทบกับหินนั้นดังสนั่นเกรียวกราวราวกับฟ้าแลบ การก่อสร้างใช้เวลานานหลายปี แต่ไม่สำเร็จเพราะต้องใช้ทรัพย์เป็นจำนวนมาก ที่โชคร้ายคือสมณะไห่ทงต้องมามรณภาพกลางคันในขณะกำลังก่อสร้างตัวไหล่ขององค์พระ ทำให้การก่อสร้างต้องหยุดลง ภายหลังได้เงินจากข้าราชการใจบุญ จึงดำเนินการต่ออีกครั้ง พอสร้างพระชงฆ์ (เข่า) ของตัวองค์พระเสร็จ ก็ต้องมาหยุดอีก กว่าจะเสร็จสิ้นต้องทำๆ หยุดๆ นานถึง 3 ชั่วอายุคน จนมาสำเร็จสมบูรณ์เมื่อปี ค.ศ. 803