"เรือนจำกวนตานาโม" สิ่งสะท้อนการละเมิดสิทธิมนุษยชนของสหรัฐฯ

"เรือนจำกวนตานาโม" สิ่งสะท้อนการละเมิดสิทธิมนุษยชนของสหรัฐฯ

"มรดกตกทอด" ของสหรัฐจากยุค 9/11 คือ เรือนจำแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่บนพื้นที่ห่างไกล บริเวณอ่าวกวนตานาโม ในคิวบา

สถานที่แห่งนี้เป็นพื้นที่ควบคุมตัวชาย 39 คน ซึ่งไม่เคยถูกฟ้องร้องดำเนินคดี "ตามหลักกฎหมายสากล" และยังไม่มีใครรู้ว่า ชายกลุ่มนี้ ซึ่งถือว่าเป็น "บุคคลอันตรายขีดสุด" จะได้ออกจากสถานที่แห่งนี้เมื่อใด...

นับตั้งแต่การเปิดทำการของเรือนจำกวนตานาโม มีนักโทษเสียชีวิตแล้ว 9 คน แบ่งเป็น "การเสียชีวิตตามธรรมชาติ" 2 คน แต่อีก 7 คนที่เหลือ "เสียชีวิตอย่างผิดธรรมชาติ" ที่ผลการชันสูตรระบุว่า เป็นการกระทำอัตวินิบาตกรรม ทว่าหากมองในอีกมุมหนึ่ง เรื่องนี้ "ไม่เหนือความคาดหมาย" เพราะรัฐบาลวอชิงตันไม่ได้มีแผนการระยะยาวต่อสถานที่แห่งนี้

รัฐบาลบุชให้คำนิยามนักโทษที่เรือนจำกวนตานาโม "ไม่มีอะไรเลวร้ายไปกว่าคนแบบนี้" ซึ่งไม่ใช่เชลยสงคราม แต่เป็น "ศัตรูที่ผิดกฎหมาย" และ "สหรัฐทำในสิ่งที่จำเป็นต้องทำ" แต่เมื่อปรากฏภาพ "ความโหดร้ายทารุณ" ของเจ้าหน้าที่ ซึ่งรวมถึงวิธีสอบปากคำตามแบบของสำนักข่าวกรองกลาง ( ซีไอเอ ) และสภาพความเป็นอยู่ภายในเรือนจำออกมาอย่างต่อเนื่อง กระแสสังคมโลกเริ่มตีกลับ ในที่สุด บุชสั่งปล่อยนักโทษ 532 คน โอบามา 197 คน ส่วนทรัมป์สั่งปล่อยเพียงคนเดียว เป็นชาวซาอุดีอาระเบีย

ทั้งนี้ เคยมีข้อเสนอให้โอนย้ายคดีของนักโทษบางส่วน จากศาลทหารมายังศาลพลเรือน เพื่อให้ง่ายแก่การย้ายตัวหรือปล่อยตัว ขณะที่สภาคองเกรสเพิ่มแรงกดดันให้รัฐบาลเร่งปิดเรือนจำแห่งนี้ ด้วยการตัดงบประมาณสนับสนุน และยกเลิกกฎห้ามย้ายนักโทษกวนตานาโมเข้ามาในเรือนจำของสหรัฐ

อย่างไรก็ตาม ทำเนียบขาวยังคงไม่มีความชัดเจนในเรื่องนี้ และยังไม่แน่ชัดด้วยว่า การกดดันของสภาคองเกรสจะกระตุ้นอะไรได้หรือไม่ เมื่อในอีกด้านหนึ่ง กลุ่มตอลิบาน ที่ประกาศการตั้งรัฐบาลเฉพาะกาลของอัฟกานิสถาน และรัฐมนตรีหลายคนเคยใช้ชีวิตที่เรือนจำกวนตานาโมมาก่อน..