พระเยซูคริสต์ ไม่ได้ประสูติในวันคริสต์มาส?

อย่างที่ทราบกันดีทั่วโลกว่าวันที่ 25 ธันวาคมของทุกๆปี คือวัน ‘วันคริสต์มาส’ ผู้คนทั่วโลกต่างก็เฉลิมฉลองเทศกาลนี้ โดยมีการมอบของขวัญ อวยพรกันและกัน มีการประดับประดาไฟ ต้นไม้ต่างๆ รวมทั้งมีซานตาคลอสที่มอบของขวัญให้เด็กๆ ซึ่งหลายคนอาจจะคิดถึงบรรยากาศแบบนี้

เพราะวันนี้ถือเป็นวันวันประสูติของพระเยซูคริสต์เจ้า เป็นพระเจ้าที่เสด็จลงมาประสูติเป็นมนุษย์ เพื่อลงมาตายไถ่บาปมนุษย์โดยเฉพาะ แต่ทราบหรือไม่ว่า จริงๆแล้ว วันที่ 25 ธันวาคม กลับไม่ใช่วันประสูติของพระเยซูคริสต์ ? และในไบเบิ้ลก็ไม่ได้เอ่ยถึงวันนี้ด้วย 

อีกทั้งบรรดาปราชญ์และนักวิชาการหลายคน ตั้งคำถามเช่นเดียวกันนี้ มาตั้งแต่ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 18 โน่นเลยแหละ แล้ววันคริสต์มาส ที่อ้างกันว่าเป็นวันประสูติของพระเยซูคริสต์นั้นมาจากไหนกันล่ะ? เว็บไซต์ qgthailand.com ได้เปิดเผยเรื่องราวระบุว่า 

     เซอร์ไอแซค นิวตัน (Isaac Newton, มีชีวิตอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1642-1727) คนเดียวกันกับที่ค้นพบว่า f=ma และตราขึ้นเป็นกฎแรงโน้มถ่วงของโลก และก็เป็นคนเดียวกันกับนักวิทยาศาสตร์ที่อยู่ในนิทานเรื่องผลแอปเปิ้ลหล่นใส่หัว ก็เลยคิดสมการดังกล่าวออกมา เคยได้ให้ความเห็นเอาไว้ว่า ประเพณีวันคริสต์มาสเกี่ยวข้องกับงานเฉลิมฉลองวันที่มีกลางวันสั้นที่สุด และกลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี เพราะพระอาทิตย์อยู่ห่างจากโลกมากที่สุด

     ตามบันทึกของพลินี ผู้อาวุโส (Pliny the elder, มีชีวิตอยู่ระหว่าง ค.ศ. 23-79) ชาวโรมันเรียกวันดังกล่าวว่า ‘บรูมา' (bruma) ซึ่งหากนับตามปฏิทินอย่างปัจจุบัน วันที่พระอาทิตย์อยู่ห่างจากโลกมากที่สุด ที่มีศัพท์เฉพาะเรียกว่า ‘เหมายัน’ (Winter Solstice, อ่านว่า เห-มา-ยัน) จะตรงกับวันที่ 21-22 ธันวาคม ในแต่ละปี

     แต่งานฉลองวันที่เกิด ‘บรูมา’ นี้ พลินี ผู้อาวุโส บันทึกไว้ว่า ตรงกับวันที่ 25 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งไม่ได้ตรงกันกับวันเหมายันทีเดียวนัก ซึ่งก็ไม่เห็นจะเป็นอะไรนะครับ เพราะว่าตัวอย่างใกล้ตัว ในทำนองคล้ายๆ กันนั้น คนไทยเราก็นับวันที่ 13 เมษายน ของทุกปี เป็นวันมหาสงกรานต์ ทั้งที่ตามจริงแล้วนั้น ต้องนับวันขึ้น 1 ค่ำ เดือนห้า จึงจะถูกต้องตามธรรมเนียมเดิมต่างหาก 

     งานฉลองบรูมาของพวกโรมันในช่วงหลังจากสมัยของพลินี ผู้อาวุโส ถูกกลืนเข้ากับ ‘Sol Invictus’ (พระสุริยะผู้ไร้พ่าย) ลัทธิในการบูชาพระอาทิตย์ใหม่ของโรมที่พระจักรพรรดิออเรเลียน (Aurelian) สถาปนาขึ้นใหม่เมื่อ ค.ศ. 274 และมีหลักฐานอยู่จนกระทั่งถึงอีกหนึ่งร้อยปีถัดมาจากนั้น

     ลัทธิ Sol Invictus ยังถือว่าวันที่เกิดบรูมาคือวันที่ 25 ธันวาคม เป็นวันสำคัญ และถือเป็นวันฮอลิเดย์ฉลองพระอาทิตย์ที่เรียกว่า die natalis Solis invicti อีกด้วย

     ช่วงระยะเวลาที่มีการนับถึงลัทธิบูชาพระอาทิตย์ใหม่ของชาวโรม ตรงกันกับระยะเวลาที่ศาสนาคริสต์แพร่กระจายไปในกลุ่มชนชั้นล่าง และชนชั้นกลางในกรุงโรม 

     ท้ายสุดก็อย่างที่เรารู้กันจากประวัติศาสตร์นะครับว่า ชัยชนะตกเป็นของศาสนาคริสต์ และการนับถือพระเจ้าองค์เดียวอย่างเบ็ดเสร็จในช่วงราว ค.ศ. 381 เป็นต้นมา 

     ชาวคริสต์เชื่อว่ามีพระเป็นเจ้าสูงสุดเพียงพระองค์เดียว ซึ่งต่างไปจากพวกโรมันที่มีเทพเจ้าเดินกันให้พล่านบนสวรรค์ และชาวคริสต์ยังเรียกคนที่นับถือเทพเจ้ามีหลายองค์แบบนี้เหมือนกันหมดว่า ‘พาเกิน’ (pagan) พวกโรมันที่นับถือเหล่าทวยเทพบนเขาโอลิมปุสตามอย่างกรีก จึงถูกเรียกแบบเหมารวมไปด้วยว่า พาเกิน ไปอย่างไม่มีข้อแม้

     คำว่า ‘pagan’ แต่เดิมมีรากศัพท์มาจากคำว่า 'paganus’ ในภาษาละตินที่หมายถึง ‘ชาวบ้าน’ หรือ ‘คนชนบท’ แต่บางครั้งก็หมายถึง ‘พลเมือง’ (civilian) ได้เหมือนกัน 

     ดังนั้น ถ้าจะกล่าวโดยเคร่งครัดตามมุมมองของชาวคริสต์ตามขนบแต่ดั้งเดิม ใครที่ไม่ได้สืบสายความเชื่อมาจากอับราฮัม (คือ ยูดาย คริสต์ และอิสลาม) ถือว่าเป็นพวกพาเกิน คือคนชนบทไปเสียหมด เพราะถือว่าไม่ใช่พวกเดียวกัน 

     ปราชญ์และนักวิชาการหลายคนจึงสรุปไว้ตรงกันว่า ชาวคริสต์ในกรุงโรมผนวกเอาวันบูชาพระอาทิตย์ของชาวโรมัน (ที่ถูกเรียกอย่างเหยียดว่า พาเกิน) เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของตนเอง เพื่อดึงมวลชนที่แต่เดิมไม่ได้นับถือพระคริสต์ และพระยะโฮวาห์ เข้ามาเป็นแนวร่วม ด้วยการสวมเอาปกรณ์ตอนประสูติของพระคริสต์เข้าไปให้ตรงกับวันที่เกิดบรูมา 

     ร่องรอยยังมีอยู่ในกลุ่มชาวคริสต์ แบบกรีกออโธด็อกซ์ บริเวณยุโรปตะวันออก และรัสเซียเดิม ที่ถือว่าวันประสูติของพระคริสต์ตรงกับวันที่ 7 มกราคม และเรียกวันนี้ว่าวันคริสต์มาส มาจนถึงทุกวันนี้

     แถมยังมีหลักฐานอีกว่ากลุ่มชาวคริสต์ที่อยู่ไกลออกไปทางตะวันออกของโรมคือว่าวันที่ 6 มกราคม เป็นวันประสูติของพระคริสต์ จนกระทั่งเซนต์เจอโรม (St. Jerome) ได้แนะนำให้ปรับเปลี่ยนวันที่ 25 ธันวาคม ตามอย่างโรมในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4

     พูดง่ายๆ ว่าแต่เดิม ชาวคริสต์ไม่เคยมีความเชื่อว่า พระเยซู ประสูติในวันที่ 25 ธันวาคม มาก่อนเลย เพิ่งจะเปลี่ยนเอาเมื่อผู้คนในกรุงโรมหันมานับถือคริสต์ศาสนากันนั่นแหละ โดยได้ยึดเอาประเพณีสำคัญประจำปีของพวกโรมันอย่างวัน 'บรูมา’ มาปรับให้เป็นวันประสูติของพระคริสต์ แล้วเปลี่ยนเป็นมาเรียกว่าวัน ‘คริสต์มาส’ ตามชื่อของ ‘พระคริสต์’ นั่นเอง