"ศิลปะตามความรู้ของข้าพเจ้า"

ศิลปะ ตามความรู้ของข้าพเจ้า

(  วันที่  ๑๓  กันยายน ๒๕๖๒ )

            ศิลปะ เป็น ศาสตร์แขนงหนึ่ง มีความเป็นอิสระ เสรี อยู่ในตัวของมัน เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่ง ที่ก่อให้เกิด อารมณ์ ความรู้สึก หรือเกิดจินตนาการ ต่อผู้พบเห็น

            ศิลปะ มีอยู่ทั่วไป ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และเกิดขึ้นจากการกระทำของมนุษย์ และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ

            ศิลปะ คือ  รูปร่าง ทรวดทรง เส้นตรง เส้นโค้ง เส้นเว้า รูปทรงในมิติต่างๆ  และการเคลื่อนไหว จังหวะท่าทาง ท่วงท่า ลีลา  แสง สี เสียง รวมไปถึง การพูดเจรจา การติดต่อสื่อสาร

            ข้าพเจ้าเริ่มเรียนรู้ศึกษาด้าน ศิลปะ มาตั้งแต่เป็นวัยรุ่น มีอาจารย์คอยให้คำแนะนำ ให้แนวคิด ทั้งในโรงเรียนสถานศึกษา และการศึกษานอกโรงเรียน มีอาจารย์ท่านหนึ่ง(ข้าพเจ้านับถือเป็นอาจารย์) เป็นชาวต่างชาติ แต่จำชื่อไม่ได้ เพราะตอนที่เห็นนั้น ดูโทรทัศน์ ได้ยินเขาประกาศชื่อ แต่จำไม่ได้ เหมือนจะชื่อ “อาจารย์ ศิลป์ พีระศรี” (ขออนุญาตเอ่ยนาม)หรืออาจจะเป็นชื่ออื่น แต่เป็นฝรั่ง เขาถูกเชิญให้ไปในสนามมวยที่กรุงเทพฯ และมีการถ่ายทอดสด สาธิตการปั้น ณ.ตอนนั้น นายแบบอยู่บนเวทีมวย ซึ่งเป็นนักมวย(ขออนุญาตเอ่ยนาม) ชื่อว่า “เขียวหวาน ยนตรกิจ”  อาจารย์ท่านนั้น ได้ปั้นรูปนักมวยท่านนั้น ในท่ายืน เตะ   ข้าพเจ้าเห็นแล้วก็คลับคล้ายคลับคลาว่า เคยเรียนวิชาศิลปะจากที่ไหนมาก่อน และเมื่อท่านอาจารย์ได้ปั้นเสร็จ ข้าพเจ้าก็เกิดความเครียด เพราะรู้สึกว่าเหมือนจะเข้าใจในคำว่า “ศิลปะ” เมื่อออกมายืนริมทางข้างถนน ก็มีผู้ใหญ่ สามคน เป็นผู้ชาย คนหนึ่ง ยืนอยู่อย่างสง่างาม คนที่สอง ก้าวเดินอย่างช้าช้า และก้าวสั้น คนที่สาม ก้าวเดินด้วยก้าวยาวๆ ณ.ตอนนั้นเอง ข้าพเจ้าก็จำได้และมีความเข้าใจใน ศิลปะ ว่าคืออะไร เป็นอย่างไร

            ศิลปะ  แบ่งเป็น 3 ส่วนคือ

๑).ตัวของศิลปะ คือ รูปร่าง ทรวดทรง เส้นตรง เส้นโค้ง เส้นเว้า รูปทรงในมิติต่างๆ  

และการเคลื่อนไหว จังหวะท่าทาง ท่วงท่า ลีลา  แสง สี เสียง รวมไปถึง การพูดเจรจา

การติดต่อสื่อสาร

๒).วิธีการ การกระทำหรือการสร้างงาน หรือการนำเอาตัวศิลปะ มาสร้างสรรค์ให้เกิดเป็นผลงาน ซึ่งจะเรียกวิธีการเหล่านั้น แตกต่างกันออกไป เช่นการวาดเขียน การแกะ สลัก การกลึง หล่อ ปั้น หุ่น  ลงรักปิดทอง การบุ ปูน และอื่นๆอีกมากมาย รวมไปถึง ศิลปะด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย และ การพูด ฯลฯ

๓). ผลงานที่เกิดขึ้น จากการนำเอาศิลปะ มากระทำตามวิธีการหรือสร้างงาน หรือสร้างสรรค์ อันสืบเนื่องมาจากข้อ ๒.  หมายความว่า ศิลปะจะเกิดขึ้นได้ ก็ล้วนย่อมต้องมีการนำเอาศิลปะเหล่านั้น มากระทำตามวิธีการ สร้างสรรค์ สร้างงาน เพื่อให้เกิดเป็นชิ้นงานนั้นๆขึ้นมา

            ชิ้นงาน หรือ ผลงาน อันเกิดจากการนำเอา ศิลปะ มากระทำตามวิธีการ อย่างอิสระเสรี  ล้วนทำให้เกิด อารมณ์ ความรู้สึก ต่อผู้พบเห็น บ้างก็แข็งกร้าว บ้างก็อ่อนโยน บ้างก็นุ่มนวลสวยงาม สงบ อึกทึก หรือ ก่อให้เกิดจินตนาการ ตามชิ้นงานหรือผลงานที่สร้างสรรค์ขึ้นมานั้น

            ดังนั้น ท่านทั้งหลายที่ใฝ่เรียนรู้ ใฝ่ศึกษา ต้องทำความเข้าใจให้ดี เกี่ยวกับ ศิลปะ ว่า ตัวศิลปะ คือ อะไร วิธีการนำเอา ศิลปะมาสร้างสรรค์ตามวิธีการคืออะไร และ ผลงาน หรือชิ้นงาน คืออะไร  จะได้ไม่สับสน และเข้าใจผิดคิดว่า ผลงาน หรือชิ้นงาน คือ ตัวศิลปะ

            ผลงานหรือชิ้นงานนั้น คนโดยทั่วไปมักจะเรียกว่า “งานศิลปะ” แต่ความจริงแล้วเป็น ผลงาน หรือชิ้นงาน คือหรือเกิดจาก ศิลปะ ที่ได้นำมาสร้างสรรค์หรือกระทำ ตามวิธีการ  และจะต้องเป็นผลงานที่ไม่ก่อให้เกิด อารมณ์ความรู้สึก โกรธ เกลียด อาฆาตแค้น ชิงชัง หรือเกรงกลัว  เพราะหากผลงานที่ก่อให้เกิดอารมณ์ความรู้สึกดังที่ได้กล่าวไป ก็จะเรียก เป็นอย่างอื่น เช่น “การต่อสู้กัน การฆ่าฟัน การลบหลู่ ดูหมิ่น ฯลฯ”อย่างนี้เป็นต้น ยกตัวอย่างเช่น

            “แม่ไม้มวยไทย”เป็น ศิลปะ  ต่อเมื่อ ได้นำเอา ศิลปะแม่ไม้มวยไทย ไปต่อสู้กัน การต่อสู้กัน ไม่เรียกว่าเป็น “ศิลปะ” เป็นเพียงวิธีการนำเอา ศิลปะแม่ไม้มวยไทยไปใช้ ผลของการต่อสู้กัน ย่อมก่อให้เกิด การบาดเจ็บ หรืออาจถึงตายได้  และยังมีอีกหลายชนิดที่คนทั่วไป มักเรียกกันผิดๆ เช่น ศิลปะการฆ่าคน ศิลปะต่อสู้ด้วยมือเปล่า หรืออื่นๆอีกมากมาย ซึ่งแท้จริงแล้ว เป็นเพียงวิธีการนำเอา ตัวศิลปะ  ไปกระทำหรือสร้างสรรค์เท่านั้น

            ที่ข้าพเจ้าได้อธิบายไปทั้งหมดข้างต้น อ่านแล้วก็คงจะพอมีความเข้าใจเกิดขึ้นบ้างแล้วว่า  ศิลปะ ไม่ใช่ ตัวผลงานหรือชิ้นงาน แต่ ตัวชิ้นงาน หรือผลงาน คือ วิธีการที่นำเอา ศิลปะไปสร้างสรรค์ให้เกิด ผลงาน หรือชิ้นงาน

            ผลงาน หรือชิ้นงานใด ก่อให้เกิดความอารมณ์ความรู้สึก โกรธ อาฆาตแค้น ลบหลู่ ดูหมิ่น ชิงชัง เกรงกลัว ไม่ใช่ “ผลงานของศิลปะ” ไม่เรียกว่า “ศิลปะ” เพราะศิลปะมีอิสระเสรีอยู่ในตัวมัน  ศิลปะ ย่อมต้องไม่เป็นการละเมิดซึ่งสิ่งที่ผู้อื่นเคารพ รัก นับถือ ศิลปะมีอยู่ทั่วไปตามธรรมชาติ ผู้ใดจะนำมาสร้างสรรค์ตามวิธีการอย่างไรก็ได้ แต่การนำเอา สิ่งที่ผู้อื่น เคารพ รัก นับถือ มาสร้างสรรค์ในทางที่ไม่ถูกไม่ควร ไม่นับว่าเป็น “ศิลปะ” ถึงแม้จะมีวิธีการแบบเดียวกับการสร้างสรรค์ “ศิลปะ”ที่แท้จริงก็ตามที

                                                                จ่าสิบตรี เทวฤทธิ์ ทูลพันธ์  (ผู้เขียน)