สุขภาพน่ารู้!! ภาวะปัสสาวะรดที่นอน

ภาวะปัสสาวะรดที่นอน

หมายถึง ภาวะที่กลั้นปัสสาวะไม่ได้ช่วงกลางคืน ทำให้มีปัสสาวะเล็ดราดรดกางเกงหรือที่นอนโดยไม่รู้สึกตัวตื่น ซึ่งอาจจะมีอาการปัสสาวะผิดปกติอย่างอื่นร่วมด้วยหรือไม่ก็ได้ เช่น อาจจะมีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นไม่ได้ตอนกลางวัน ปัสสาวะลำบากต้องเบ่ง เป็นต้น ภาวะนี้พบได้บ่อยมากในเด็กครับ โดยปกติพบในเด็กชายมากกว่าเด็กหญิง โดยในเด็กที่อายุ 5 ปี พบภาวะนี้สูงถึง 15% แต่เมื่อเด็กโตขึ้นจะพบภาวะนี้น้อยลง โดยเด็กอายุ 15 ปี จะพบเพียง 1-2% ครับ

โดยภาวะปัสสาวะรดที่นอนในเด็กแบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่

1. ภาวะปัสสาวะรดที่นอนแบบปฐมภูมิ (Primary Enuresis) คือมีปัสสาวะรดที่นอนตั้งแต่เล็ก และไม่เคยมีช่วงที่ไม่มีอาการเลย

2. ภาวะปัสสาวะรดที่นอนแบบทุติยภูมิ (Secondary Enuresis) คือ ผู้ป่วยกลับมามีภาวะปัสสาวะรดที่นอนใหม่หลังจากที่เคยหายไปแล้วติดต่อกันนานเกิน 6 เดือน

โดยสาเหตุหลัก ๆ เราสามารถแบ่งง่าย ๆ ได้ 3 อันครับคือ

1) กระเพาะปัสสาวะที่ทำงานบีบตัวมากเกินกว่าปกติ เชื่อว่าเกิดจากการที่กระเพาะปัสสาวะในเด็กยังเจริญเติบโตไม่สมบูรณ์ รวมถึงการควบคุมการขับถ่ายที่ยังไม่ดี กลั้นไม่ได้นั่นแหละครับ

2) การผลิตน้ำปัสสาวะของไตที่เพิ่มมากขึ้นกว่าปกติในช่วงเวลากลางคืน มักจะเกิดจากการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองที่ควบคุมปริมาณการสร้างน้ำปัสสาวะผิดปกติไป อันนี้ก็ตรงไปตรงมา เก็บไว้มันก็ล้น ไม่บอกมันยิ่งล้นครับ

3) ความผิดปกติของการนอนหลับ ซึ่งเด็กกลุ่มนี้มักจะหลับลึกมากกว่าปกติ ทำให้ไม่รู้สึกปวดปัสสาวะเมื่อน้ำปัสสาวะเต็มกระเพาะปัสสาวะหรือไม่รู้สึกตัวตื่นเมื่อปัสสาวะรดจนกางเกงเปียก

ส่วนการรักษา จริง ๆ ภาวะนี้สามารถหายได้เองโดยที่อาจจะไม่ต้องให้การรักษาอะไรเพิ่มเติมครับ เพียงแต่รอให้ระบบประสาทและระบบปัสสาวะทำงานอย่างสมบูรณ์ซึ่งโดยทั่วไปก็ประมาณ 5-6 ขวบขึ้น ดังนั้นการรักษาจึงแนะนำว่าควรเริ่มรักษาหลังเด็กอายุ 6 ปี โดยเริ่มต้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก่อนเช่นลดน้ำก่อนนอน ปลุกมาฉี่ ชมเมื่อทำได้อะไรแบบนี้ครับ แต่ถ้าฝึกทุกอย่างแล้วยังไม่ค่อยดีขึ้นก็ค่อยพิจารณาใช้ยาครับโดยยาที่ใช้ส่วนใหญ่คือยาพวกลดการผลิตปัสสาวะในช่วงกลางคืน หรือพวกยาลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้นครับ

ก็เป็นสาระที่เอามาฝากกันบ่อย ๆ ตามประสาเพจวิชาการนะครับ ด้วยความหอหวังดีจากหมอสาลิกาครับ