โรคอะไร?? สภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งตลอดเวลา จะแอ่นเหมือนทำสะพานโค้ง ที่โคตรทรมาน

เพจ Drama-addict ได้โพสต์เรื่องราว ที่มี ภาพจากหนังสั้นเมื่อคืนอันนี้ไม่ใช่ฉากในจินตนาการ แต่เป็นภาพที่เกิดขึ้นจริงในผู้ป่วยที่เป็นโรคบาดทะยัก ซึ่ง พิษที่สร้างโดย เชื้อตัวนี้จะทำให้มีผลต่อระบบประสาท ทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งตลอดเวลารั้งจะแอ่นเหมือนทำสะพานโค้ง เหมือนเป็นตะคริวตลอดเวลา โคตรทรมาน

คลิปหนังสั้น

Opisthotonus (โอพิสโธโทนัส)
คำนี้มาจากภาษากรีก (opistho แปลว่า ด้านหลัง และ tonos แปลว่า แรงตึง) ซึ่งอธิบายสภาวะที่กล้ามเนื้อคอ หลัง และลำตัวหดตัวเกร็งอย่างรุนแรงจนร่างกายโค้งงอเป็นรูปคันศร โดยที่ส้นเท้าและศีรษะอาจเป็นเพียงสองจุดที่แตะพื้น

นอกเหนือจากท่าสะพานโค้งนี้แล้ว ในโรคบาดทะยักยังมี Classical Signs อื่นๆ ที่มักมาคู่กันคือ..

-Trismus (Lockjaw): อาการขากรรไกรแข็ง เกร็งจนอ้าปากไม่ได้ ซึ่งมักเป็นอาการแรกเริ่มที่เด่นชัดที่สุด

-Risus Sardonicus (Sardonic Smile): ใบหน้าแสยะยิ้มแบบผิดธรรมชาติ เกิดจากการเกร็งของกล้ามเนื้อบนใบหน้า คิ้วยกสูงและมุมปากถูกดึงรั้งออกไปด้านข้าง

-Board-like Abdomen: หน้าท้องแข็งเกร็งเหมือนแผ่นไม้

ในอดีตก่อนที่จะมีวัคซีน ภาพของ Opisthotonus ถูกนำไปวาดเป็นภาพประกอบในตำราแพทย์บ่อยครั้งเพื่อแสดงถึงความโหดร้ายของโรคนี้ เพราะผู้ป่วยจะรู้สึกตัวตลอดเวลาในขณะที่กล้ามเนื้อกระตุกและเกร็งอย่างรุนแรงจนอาจทำให้กระดูกหักได้เลย

ดังนั้นใครที่เป็นแผลถูกของมีคมแทงเป็นแผลลึก หรือแผลปนเปื้อนดิน หรือถูกพวกสัตว์กัด ต้องไปหาหมอเพื่อฉีดวัคซีนบาดทะยักด้วย ไม่งั้นจะเป็นแบบนี้ได้โอกาสตายสูงลิบลิ่ว

ภาพที่ร่างกายแอ่นเป็นสะพานโค้งนี้ ในทางการแพทย์เรียกว่า Opisthotonus ซึ่งเกิดจากการที่กล้ามเนื้อเหยียด (Extensor muscles) ทำงานหนักเกินไปจนสู้กับกล้ามเนื้อฝั่งตรงข้ามไม่ได้ เป็นความทรมานที่จินตนาการตามได้ยากจริงๆ

ข้อควรรู้เกี่ยวกับ "บาดทะยัก" (Tetanus) สาเหตุที่พบบ่อยของ Opisthotonus

1. บาดทะยัก (Tetanus) – พบบ่อยที่สุด โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา

2. เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis)

3. ภาวะสมองอักเสบ (Encephalitis)

4. การบาดเจ็บที่ระบบประสาทส่วนกลาง (CNS injury)

5. พิษจากสารเคมีหรือยาบางชนิด

 อาการสำคัญ

• ขากรรไกรแข็ง (trismus)

• กลืนลำบาก

• กล้ามเนื้อเกร็งทั้งตัว โดยเฉพาะหลัง → แอ่นตัว (opisthotonus)

• ชัก หรือมีอาการกระตุกจากสิ่งกระตุ้น เช่น เสียงหรือแสง

• เสี่ยงเสียชีวิตจาก หยุดหายใจหรือหัวใจล้มเหลว

• ความเข้าใจผิดเรื่อง "สนิม": หลายคนคิดว่าต้องโดนตะปูสนิมเท่านั้น แต่จริงๆ แล้ว "แผลสะอาดก็เป็นได้" หากเชื้อเข้าไปในแผลที่ลึกและไม่มีอากาศถ่ายเท (Anaerobic condition) เช่น แผลกิ่งไม้ปัก หรือแผลถูกสัตว์กัด

ตารางการฉีดวัคซีนที่ควรจำ

การป้องกันที่ดีที่สุด คือ ฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยัก ตั้งแต่วัยเด็ก และกระตุ้นทุก 10 ปี โดยเฉพาะคนที่มีแผลจากเหล็กสนิม, ดิน, หรือแผลลึก