มาดูมูลค่าของอ้วกปลาวาฬที่หลายคนยังไม่รู้ว่ามันมีมีค่ามากแค่ไหน

เมื่อพูดถึง “อ้วก” ใครๆ ก็ต้องรู้สึกขยะแขยงและไม่อยากเข้าไปสัมผัสหรือมองเห็นมันอย่างแน่นอน แต่สำหรับอ้วกของสัตว์ชนิดหนึ่งกลับกลายเป็นของล้ำค่าแบบสุดๆ แถมผู้คนยังออกตามหามันราวกับเป็นมหาสมบัติที่ซุกซ่อนอยู่ในดินแดนลึกลับเลยก็ว่าได้

“ambergris” เป็นชื่อของอ้วกปลาวาฬ มีลักษณะคล้ายกับก้อนหิน ก่อนหน้านี้ได้มีข่าวคราวอันน่าอิจฉาของเด็กชายคนหนึ่งในวัย 8 ขวบ นามว่า Charlie Naysmith จากประเทศอังกฤษ ได้หยิบก้อนหินก้อนหนึ่งที่มันดูแปลกตาไปจากก้อนหินอื่นๆ บนชายหาด และเมื่อเขาเก็บมันขึ้นก็ได้พบว่ามันไม่ใช่ก้อนหิน ทว่าเป็นของที่มีค่าและหาได้ยากอย่าง ambergris และเจ้าหินก้อนนี้ก็มีมูลค่าสูงถึง 63,000 เหรียญ! (ภาพประกอบ : globetrotterdiaries.com)

ด้วยสาเหตุที่ท้องตลาดให้มูลค่าของอ้วกปลาวาฬเอาไว้ที่ 20,000 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้เด็กชายคนนี้ขาย ambergris ได้ในราคาสูงมากอย่างน่าตกใจ คุณค่าของเจ้า ambergris ที่ผู้คนต่างค้นหากันอยู่นี้ มีประโยชน์ในการนำไปใช้เป็นส่วนประกอบหนึ่งของผลิตภัณฑ์น้ำหอม แต่ก่อนที่จะไปพูดถึงผลิตภัณฑ์เหล่านั้น เด็กชายคนดังกล่าวได้นำเงินที่ได้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างน่าชื่นชม เพราะแทนที่เขาจะเอาเงินไปถลุงเพื่อความสุขส่วนตัว แต่เด็กน้อยกลับเอาเงินไปใช้เพื่อช่วยเหลือเหล่าสัตว์ต่างๆ

สำหรับ ambergris ที่ได้นั้น จะเป็นส่วนของอ้วกปลาวาฬที่ชื่อว่า sperm whales หรือเจ้าวาฬหัวทุย มีลักษณะจมูกเป็นทรงสี่เหลี่ยมสังเกตได้ง่าย และลำตัวของมันถือว่ามีขนาดใหญ่มากที่สุดเมื่อเทียบกับวาฬชนิดอื่นๆ

ก้อนอ้วกจะถูกผลิตขึ้นภายในตัวของมัน จากนั้นจะถูกลำเลียงเข้าสู่ลำไส้ ต่อเนื่องมาจนมันขย่อนเอาเศษซากเหล่านั้นออกมา ซึ่งภายในก้อนเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้จากปฏิกิริยาการป้องกันตัวของอวัยวะภายใน กรณีที่เจ้าวาฬหัวทุยเผลอไปกินของแสลงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ตะขอที่มีความแหลมคม เปลือกหอย เศษแก้ว หรือสิ่งที่จะทำให้เกิดอันตรายต่อตัวมัน

ภายในลำไส้จะมีการสร้างเหมือกเหนียวเพื่อห่อหุ้มสิ่งเหล่านี้เอาไว้ ก่อนที่มันจะกลายมาเป็นก้อนอ้วกขนาดใหญ่ ซึ่งบางครั้งเราสามารถพบเจอขนาดของก้อนอ้วกที่มีน้ำหนักมาเป็นสิบๆ กิโลกรัมต่อก้อนเลยทีเดียว

มูลค่าของมันที่สูงมากๆ มักจะเป็น ambergris ที่มีอายุนานแล้ว อ้วกใหม่ของปลาวาฬไม่ค่อยเป็นที่ต้องการมากนัก เนื่องจากความฉุนที่ไม่เหมาะเอาไปเป็นส่วนประกอบของน้ำหอม ทว่าอ้วกที่ลอยเคว้งอยู่กลางทะเล หรือนอนนิ่งอยู่ตามชายหาดมาหลายเดือน นั่นถือว่าเป็นอ้วกที่มีคุณภาพและเป็นที่ต้องการของตลาด ยิ่งนานหลายปีมูลค่าของมันก็ยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย

ไม่น่าเชื่อว่ากลิ่นของอ้วกปลาวาฬที่มีอายุนานหลายปีจะมีกลิ่นหอมอันน่าเย้ายวล เป็นกลิ่นที่มีความหอมหวาน ลิ้มรสได้ถึงความเป็นธรรมชาติอันอ่อนโยน ถือว่าเป็นหนึ่งในหัวน้ำหอมชั้นเลิศที่เหล่าน้ำหอมแบรนด์ดังนำไปสกัดมาเป็นกลิ่นพิเศษที่มีราคาแพงมากๆ แถมกลิ่นของมันยังติดแน่นทนนานอยู่บนผิวหนัง

ในปัจจุบันหลังจากที่เหล่านักแสวงหาเงินทองรู้มูลค่าอันมหาศาลนี้แล้ว กลับกลายเป็นภัยคุกคามของเหล่าปลาวาฬ เพราะพวกเขาใช้วิธีการล่าและฆ่ามันเพื่อเอาอ้วกที่อยู่ภายในลำไส้ออกมา จึงทำให้เกิดการแก้ไขปัญหาโดยการสังเคราะห์สารพิเศษจำลองขึ้นมาใช้ทดแทนอย่าง Ambrox ที่ให้กลิ่นหอมละมุนได้เทียบเท่ากับ ambergris (ภาพประกอบ : ambergris.fr)

ด้วยเหตุนี้ทำให้การล่าปลาวาฬเพื่อเอาสมบัติวิเศษในตัวมันออกมาลดจำนวนลง อีกทั้งการกระทำอันโหดเหี้ยมของผู้คนเหล่านั้นยังเป็นสิ่งที่เหล่าคนรักสัตว์พยายามต่อต้าน แบรนด์น้ำหอมไหนที่ยังใช้อ้วกปลาวาฬแท้ๆ อยู่ก็อาจจะเสี่ยงโดนแบนจากลูกค้าจนยอดตกด้วยก็เป็นได้

ดูเหมือนว่ามูลค่าอันมหาศาลของ ambergris กับการทำลายชีวิตอันยิ่งใหญ่ของเจ้าสมุทรเหล่านี้คงไม่ใช่เรื่องที่คุ้มค่าเป็นแน่เมื่อเทียบกับเม็ดเงินที่มนุษย์ไคว่คว้า เพราะชีวิตของมันมีค่ามากกว่าที่เราจะตีค่าได้