โดนน้ำนานๆ ทำไมมือ-นิ้วเหี่ยวน๊าาาาา??

มือเหี่ยว ปรากฎการณ์อย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในมนุษย์เมื่อแช่มือหรือเท้าในน้ำเป็นเวลานานๆ และในขณะนี้ ผลการทดลองจากห้องปฏิบัติการได้ให้ข้อมูลใหม่ว่ามือที่เหี่ยวอาจเป็นประโยชน์ในการจับสิ่งของที่เปียกมากขึ้นก็ได้

จากข้อมูลที่มีมานานเชื่อว่าสาเหตุน่าจะเกิดจากการที่ผิวหนังของเราโดยปกติมีสารที่เรียกว่า ซีบัม (Seebum) เคลือบอยู่สารตัวนี้ในเวลาปกติจะเคลือบผิวของเราเอาไว้ทำให้ผิวหนังของเรา กันน้ำได้ แต่เมื่อลงน้ำไปนานๆ ผิวหนังส่วนที่ไม่มีต่อมผลิตสารตัวนี้ เช่นที่ฝ่ามือและฝ่าเท้าก็จะสูญเสียสารที่ว่านี่ไป ทำให้น้ำออสโมสิสเข้าไปในผิวหนังของเราได้ เพราะใต้ผิวหนังของเรานั้นจะเป็นชั้นหนังกำพร้าตายแล้วที่แห้งๆ  ดังนั้นอาการที่เราเห็นจริงๆแล้วนิ้วเราไม่ได้เหี่ยวนะครับแต่มัน “พอง”ออกด้วยซ้ำไป แต่ผิวหนังที่บริเวณปลายนิ้วมือของเราจะยึดกับเนื้อด้านล่างเป็นจุดๆ ทำให้การบวมตัวของผิวไม่เท่ากันเลยเห็นเป็นริ้วๆเหมือนกับว่าเหี่ยว ทั้งๆที่จริงๆแล้วมันเป็นการ “พอง”ออกเสียมากกว่า ซึ่งเมื่อขึ้นจากน้ำแล้ว น้ำก็จะระเหยออกไปเองครับ

ในปี พ.ศ.2554 มีแนวความคิดหนึ่งที่นำเสนอโดย Mark Changizi ว่า การที่นิ้วมือของเราเหี่ยวย่น อาจเป็นกระบวนการหนึ่งที่เกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ และมาจากการวิวัฒน์ของมนุษย์ โดยเกิดจากการที่เซลล์ประสาทบนฝ่ามือ เปลี่ยนโครงสร้างการไหลเวียนของเลือด เพื่อลดปริมาณความหนาแน่นของเนื้อเยื่อบนผิวหนัง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะช่วยให้การหยิบจับสิ่งของขณะที่มือเปียกน้ำง่ายยิ่งขึ้น แต่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันที่ชัดเจน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์พบว่าในผู้ป่วยที่มีความเสียหายทางระบบประสาทบริเวณนิ้วมือ จะไม่เกิดปรากฏอาการเหี่ยวย่นนี้ขึ้่น  นั่นทำให้มั่นใจว่าน่าจะเป็นผลจากระบบประสาทอัตโนมัติมากกว่า

ความรู้เก่า ๆ ที่เราได้ยินได้ฟัง (ที่ได้เรียนมาก็บอกอย่างนั้นเหมือนกัน) ว่าด้วยสาเหตุที่ทำให้ผิวเหี่ยวหากแช่น้ำนานก็คือ ผิวชั้นนอกเกิดการออสโมซิส ขยายตัวมากเสียจนเหี่ยวย่นอย่างที่เห็น .. ฟังดูสมเหตุสมผล และน่าเชื่อถือดีแล้ว แต่ก็มีการวิจัยล่าสุดเสนอแนวคิดมาใหม่ว่า การที่นิ้วเหี่ยวตอนแช่น้ำ เป็นกระบวนการหนึ่งของการปรับตัวเพื่อให้เราสามารถหยิบจับสิ่งของในน้ำได้ดีขึ้นต่างหาก

ทั้งนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมาว่า ปลายนิ้วที่เพิ่งขาดออกจากมือ เมื่อนำไปแช่น้ำก็หาได้มีการดูดน้ำจนเหี่ยวไม่ (ไม่ต้องห่วง ปลายนิ้วนี้ได้รับการเย็บกลับคืนมือเจ้าของอยางสวัสดิภาพในเวลาต่อมา) จึงสงสัยว่าแท้จริงแล้ว การที่นิ้วเหี่ยวนี้น่าจะเป็นเพราะกลไกการทำงานของเส้นประสาทที่นิ้วเสียมากกว่า ซึ่งส่งสัญญาณไปให้หลอดเลือดฝอยที่นิ้วมือตีบตัวลง เนื้อเยื่อบริเวณนั้นจึงดูเหี่ยวลงด้วย ซึ่งน่าจะเป็นไปเพราะการปรับตัวของร่างกายไปตามสภาพแวดล้อม ซึ่งในที่นี้คือการที่ร่างกายแช่อยู่ในน้ำนั่นเอง

การตั้งข้อสังเกตนี้ได้รับการทดลองโดยทีมนักวิจัยประสาทวิทยา มหาวิทยาลัยนิวคาสเซิล ได้ให้ผู้ร่วมทดลองได้หยิบจับสิ่งของต่าง ๆ กัน 45 ชนิด โดยมีทั้งของที่แห้งและเปียก จากกล่องหนึ่งไปใส่อีกกล่องหนึ่งผ่านรูที่เจาะไป โดยให้ผู้ร่วมทดลองกลุ่มหนึ่งหยิบสิ่งของด้วยมือที่แห้งตามปกติ ส่วนอีกกลุ่มได้ให้นำมือไปแช่น้ำไว้ก่อนเป็นเวลา 30 นาที เพื่อให้นิ้วมือมีรอยเหี่ยว ปรากฏว่า กลุ่มที่นิ้วมือมีรอยเหี่ยวสามารถหยิบจับและส่งผ่านสิ่งของต่าง ๆ ได้เร็วกว่ากลุ่มที่มือแห้งถึง 12% และผลการทดลองนี้ได้รับการรายงานในเว็บไซต์ Biology Letters ในปี 2556

"ถึงแม้ว่าเวลาที่แต่ละคนใช้ในการหยิบจับสิ่งของจะแตกต่างกันออกไป แต่ก็เป็นที่น่าสนใจมาก ๆ ที่ผู้ที่มีนิ้วเหี่ยว ๆ ทุกคนสามารถหยิบจับสิ่งของที่เปียกชื้นได้เร็วกว่าเสมอ" ทอม สมัลเดอร์ส ผู้นำทีมการทดลองกล่าว

ส่วนเหตุผลที่ว่า ทำไมมือจึงไม่เหี่ยวตลอดเวลาเพื่อให้หยิบจับสิ่งของได้ดีกว่าเสมอ สมัลเดอร์ ก็คาดว่ามันอาจเกี่ยวเนื่องกับเหตุผลบางประการกับการรักษาระดับความไวต่อการรับความรู้สึกของนิ้วมือเอาไว้ก็ได้ ซึ่งจำเป็นจะต้องค้นคว้าอย่างลึกซึ้งกว่านี้เพื่อหาคำตอบต่อไป

ว่าแต่อ่านมาจนจบจะเชื่อทฤษฏีไหนกันค่ะ แบบเดิมคือกระบวนการออสโมซิส  หรือแบบใหม่ที่ว่าเกิดจากการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ   ลองโหวตดูนะคะว่าเลือกข้อไหน  อย่างน้อยก็คงได้เกร็ดความรู้ทางวิทยาศาสตร์กันบ้างค่ะ