นิทานเรื่องสั้นของท่านพุทธทาส "หลวงพ่อกับเณรจ้อย"

ปีนั้นเป็นปีแรกที่วัฒนธรรมการแจกความสุขปีใหม่ระบาดเข้าไปในเขตวัด หลวงพ่อตะโกนส่งความสุขปีใหม่ให้แก่เณรจ้อย ลูกศิษย์ก้นกุฎิเสียงลั่น ในเช้าตรู่ของวันขึ้นปีใหม่ และได้กล่าวคำสวัสดีปีใหม่แก่คนทุกคน ที่พบหน้ากันในวันนั้น ทั้งพระทั้งเณร และทายก ทายิกา ทั่วไปหมด

เณรจ้อยเข้าไปถามท่านในตอนสายว่า หลวงพ่อมีเรื่องที่ต้องปวดเศียรเวียนเกล้าตลอดทั้งวัน แล้วหลวงพ่อจะเอาความสุขที่ไหนมาแจกให้แก่พวกเขา ที่พูดนั้นเป็นการกล่าวด้วยใจจริง หรือว่าพูดเล่นๆ

"ฉันพูดตามธรรมเนียม" หลวงพ่อตอบ

เณรจ้อยเกิดสงสัยขึ้นมาเป็นกำลังว่า นี่มันธรรมเนียมของพุทธบริษัทหรือธรรมเนียมของใคร ? เราไม่เคยพบในบาลีว่า มีธรรมเนียมอย่างนี้ในครั้งพุทธกาล ทั้งยังขัดต่อหลักของพระพุทธองค์ที่ว่า ทุกคนมีกรรมเป็นของตัว เขาต้องทำกรรมตามที่เขาปรารถนาเอาด้วยตัวเอง สัตว์เช่นอ้ายตูบ ได้รับความสุขปีใหม่น้อยไปกว่าคนที่ต้องเสียเงินค่าบัตรส่งความสุขกันปีละมากๆ ดังนั้นหรือ ?

"วัฒนธรรมแจกความสุข" นี้เหมาะสำหรับพุทธบริษัทหรือเปล่า ?

หลวงพ่อท่านว่า "สวัสดีปีใหม่-เจ้าจ้อย !" ดังนี้ ท่านหมายความว่าอย่างไร ? ถ้าท่านไม่ทำดังนั้นแล้ว เราจะมีความสุขน้อยลงไปกว่าปู่ย่าตายายของเราที่ไม่เคยส่งความสุขกันเลยดังนั้นหรือ ?

ทำไมหลวงพ่อจึงต้อง "ทำตามธรรมเนียม" กับเขาด้วยเล่า ?

ธรรมเนียมนี้จะนำไปสู่ผลอย่างไรหนอ ?

ซักถามข้อไหนเท่าไรๆ หลวงพ่อท่านก็ตอบได้แต่เพียงว่า ฉันทำตามธรรมเนียมอยู่นั่นเอง หลวงพ่อมีความทุกข์ร้อนกว่าเรามากมายเป็นประจำวัน ท่านเอาความสุขปีใหม่จากไหนมาแจกกันหนอ ? ถ้าพวกเราจะต้องมีความสุขอย่างของท่านแล้ว เราก็ต้องไปนอนที่โรงพยาบาลก่อนท่าน เพราะเรายังไม่มีความอดทนมากเท่ากับท่าน

คนก็เป็นโรคจิตกันเพิ่มมากขึ้นเท่าๆกับ ได้มีการพิมพ์บัตรส่งความสุขในโลกเพิ่มมากขึ้นๆ

เราจะไม่ยอมรับธรรมเนียม "แจกความสุข" นี้เป็นอันขาด เพราะเรายังคงต้องยึดถือธรรมเนียม "เตือนให้นึกถึงความทุกข์" ในวันขึ้นปีใหม่ แล้วร่วมมือกันกำจัดมันให้สูญสิ้นไปโดยเร็ว โดยไม่ต้องมีการส่งบัตรให้สิ้นเปลือง นอกจากตะโกนบนธรรมาสน์ เรื่อง อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ต่อไปตามเดิม ถ้ามิฉะนั้นแล้วเราจะต้องมีอะไรหลายอย่างที่พ่ายแพ้แก่อ้ายตูบมัน โดยไม่ต้องสงสัยเลย

...................................................................

คัดจากหนังสือนิทานเซ็น มหรสพทางวิญญาณเพื่อจริยธรรม
เล่าโดย.. ท่านพุทธทาสภิกขุ แห่งสวนโมกขพลาราม
ณ หอประชุมคุรุสภา พุทธศักราช ๒๕๐๕
จัดพิมพ์โดย ธรรมสภา

ซ้ำขออภัยค่ะ