ความสำคัญของการบูชาพระแม่ธรณี

พระแม่ธรณีเป็นเทพที่เรารู้จักกันเป็นอย่างดี แต่น้อยคนที่จะรู้ถึงความสำคัญของการบูชาท่าน พระแม่ธรณี หรือ  พระศรีวสุนธรา เป็นเทพีแห่งพื้นแผ่นดิน ปรากฏในตำนานทั้งศาสนาพราหมณ์, ฮินดู และพุทธศาสนา โดยให้ความเคารพนับถือว่าแผ่นดินเป็นสิ่งค้ำจุนสรรพสิ่งทั้งปวงในโลกเปรียบเสมือน มารดาผู้ให้กำเนิดหล่อเลี้ยงโลกและแผ่นดิน จึงได้รับยกย่องว่าเป็นเทพ "ผู้ค้ำจุนพระธรณี"

     ความสำคัญในการบูชาพระแม่ธรณีนั้น สำคัญมาก อาจกล่าวได้ว่า ก่อนที่จะทำอะไร ก็ให้บูชาพระแม่ก่อน เพราะพระแม่เป็นผู้ค้ำจุนแผ่นดินนั้น ทุกอย่างในโลกล้วนต้องกำเนิดขึ้นบนดิน หรือวางอยู่บนพื้นดินนั้นเอง ดังนั้น ก่อนที่จะก่อสร้างอาคาร บ้านเรือนต่างๆ จึงมีความสำคัญที่ต้องบูชาหรือบอกกล่าวต่อพระแม่ธรณีก่อนทุกครั้ง โดยเฉพาะงานก่อสร้าง จะมีการกระทบพื้นดินก่อนตั้งแต่เริ่มการก่อสร้างเลย หรืออย่างน้อยที่สุด ต้องทำการบูชาก่อนทำการตอกเสาเข็ม หรือก่อนทำพิธีขึ้นเสาเอก

     ทั้งนี้เพราะงานก่อสร้างที่เราจะทำนั้น จะกระทบท่านก่อนทันที ตั้งแต่การตอกวางหมุดเสาเข็มเลย และยิ่งตอกเสาเข็มก็จะกระทบหรือรบกวนพื้นดิน รบกวนพระแม่ธรณีอย่างแน่นอน ดังนั้นเป็นเรื่องที่จำเป็น และห้ามละเลย มิเช่นนั้นอาจทำให้การก่อสร้างนั้น ไม่ราบรื่น สำเร็จได้ช้า หรือมีปัญหามากมายก็เป็นได้

     และเกษตรกร หรือชาวนา ชาวสวนต่าง ๆ ก่อนจะทำการปลูกอะไรลงบนพื้นที่ ก็มักจะมีการขอขมา หรือทำพิธีบอกกล่าวแก่พระแม่ธรณีก่อนด้วยทุกครั้งไป เพื่อให้เกิดความสำเร็จ และเป็นการกระทบพื้นดินด้วยเช่นกัน

     นอกจากนี้ ในการทำพิธีต่างๆ ทางพราหมณ์ ไม่ว่าจะทำพิธีอะไร เช่น การขึ้นศาลเจ้าที่หรือศาลพระภูมิ การขึ้นบ้านใหม่ หรือแม้แต่การขึ้นเสาเอก หรือวางศิลาฤกษ์ ก็ต้องทำพืธีเปิดทาง หรือบอกกล่าวขออนุญาตจากพระแม่ธรณีซะก่อน เพื่อให้เปิดทาง ให้เจ้าที่เจ้าทาง ให้เทพเทวาทั้งหลาย เข้ามาในพิธี ไม่เช่นนั้น หากเริ่มทำพิธีเลย โดยไม่ขอเปิดทางก่อน อาจเป็นได้ที่พิธีนั้น จะไม่มีเจ้าที่เจ้าทาง หรือเทพเทวาต่างๆเข้ามาร่วมในพิธีตามที่เราต้องการเลยก็ได้ ดังนั้น เรามักจะพบเห็น เมื่อถึงเวลาฤกษ์ พราหมณ์จะจุดธูปแล้วเดินไปที่มุมใดมุมหนึ่ง สวดอธิษฐานที่พื้นดินก่อนทุกครั้งไป

เครื่องบวงสรวงบูชา

• ผ้าแพรพรรณผืนน้อย 3 สี
• ข้าวตอก น้ำนม
• ดอกไม้สีเหลือง แก่หรือสีส้ม
• พวงมาลัยดาวเรือง
• ขนมหวาน 7 ชนิด
• ผลไม้ 5 ชนิด (ผลไม้รสหวานเท่านั้น)
• รูปปั้น พระแม่ธรณี หรือรูปภาพ (มีหรือไม่มีก็ได้)
• จุดธูป 16 ดอก (สำหรับการบวงสรวงบอกกล่าว) หรือ 21 ดอก (สำหรับทำพิธีพร้อมเครื่องเซ่น)

     และให้ตั้งนะโม ๓ จบ ว่าพุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ แล้วว่า “อิติปิโสภะคะวาสะวาอะระหัง สุคะโตสวาหะ” ๓ จบ 
“ตัส สาเกษีสะโต ยะถาคงคา โสตังปะวัตตันติ มาระเสนา ปฏิฐาตุง อาสักโภนโต ปะลายิงสุปาริมานานุภาเวนะมาระ เสนาปะราชิตาทิโส ทิสัง ปะลายันติ วิทังเสนติอะเสสะโต” อย่างน้อย ๓ จบ แต่ถ้าจะให้ดี ๒๑ จบ (ตามกำลังของแม่พระธรณีคือ ๒๑) สวดเสร็จแล้ว ให้แจ้งขออนุญาตว่าเราจะกระทำการอะไร บอกกล่าวแก่ท่าน และขอให้ท่านอำนวยพร ให้เกิดความสำเร็จในทุกประการ แล้วปักธูปลงกับพื้นดิน

     ส่วนการนำมาบูชาที่บ้าน อาจไม่มีความจำเป็น เพราะเราสามารถทำการสวดบูชา ท่านที่กลางแจ้ง และปักธูปลงดินได้เลย แต่สำหรับบริษัทรับเหมาก่อสร้าง หรือบริษัทที่ทำงานแล้วต้องกระทบพื้นดินเป็นประจำ อาจนำมาบูชาไว้ที่บริษัทที่ทำการก็ได้ โดยก่อนไปเริ่มงานใหม่ ให้ทำพิธีบูชาบอกกล่าวที่บริษัทก่อน แล้วเมื่อเดินทางไปที่ดินที่ทำการใหม่ ก็อาจใช้วิธีจุดธูปสวดบูชากลางแจ้งอีกที หรือไปทำพิธีกลางแจ้ง โดยเชิญองค์ท่านไปยังพื้นที่จริงเพื่อทำพิธีได้เช่นกัน

     และเช่นเดียวกับเทพชั้นสูงทั้วไป เช่นพระพรหม การตั้งบูชาไว้ที่บริษัทหรือที่ซึ่งสามารถให้ผู้คนที่ผ่านไปมา เข้ามาทำการเคารพบูชา กราบไหว้ได้ ก็จะยิ่งส่งผลดีกลับมาที่ตัวเรา คนยิ่งกราบไหว้บูชามาก เราก็ยิ่งได้รับผลดี และเทพเมื่อมีคนมากราบไหว้บูชามากๆ ก็เป็นการเพิ่มพลานุภาพ ดังนั้นเทพชั้นสูง จึงไม่ควรบูชาไว้ที่บ้าน ซึ่งมีคนเพียงไม่กี่คนกราบไหว้ เพราะอาจเป็นการทอนบารมีได้

     ส่วนที่มาของบทความนี้ เพราะเห็นการขาดการบูชาท่านในหลาย ๆ พื้นที่ โดยเฉพาะงานก่อสร้าง มักเห็นเฉพาะการตั้งโต๊ะบูชาเจ้าที่เจ้าทาง โดยไม่มีการบูชาพระแม่ธรณีก่อน หรือแม้แต่การทำพิธีสำคัญเช่นการขึ้นศาลพระภูมิ ก็เห็นผู้นำพิธีบางท่าน ไม่ได้ทำพิธีเปิดทางจากพระแม่ธรณีก่อน รวมถึงบางบ้านหรือบางบริษัทห้างร้านต่างๆ ก็มีการนำมาบูชารวมกับพระพุทธ โดยไม่มีการแยกหิ้งบูชา และตั้งกระถางธูปให้ถูกต้อง ทั้งนี้เพราะพระแม่ธรณีนั้นใช้จำนวนธูปมากกว่าพระพุทธ จึงต้องแยกกระถางธูปบูชาต่างหาก เมื่อจะบูชาเทพที่มีความสำคัญมากเช่นนี้ จึงควรมีการบูชาให้ถูกต้องด้วย จะได้เกิดผลดีตามที่เราต้องการ