ปลาสี่ตา มีจริงในโลกหรือ

มันคงประหลาดไม่น้อย ถ้าจะมีสัตว์มีกระดูกสันหลังมี สี่ตา แต่มันก็มีปลาอยู่ชนิดหนึ่งที่ฝรั่งเขาเรียกว่า Four-eye fish แปลได้ว่า ปลาสี่ตา พวกมันเป็นอย่างไร ติดตามกันต่อได้เลยครับ

     สำหรับปลาสี่ตา หรือโฟร์อายส์ เราคนไทยอาจจะเคยพบเห็นบ้างตามตลาดปลาสวยงาม เจ้าปลาชนิดนี้แม้จะมีชื่อเรียกว่าปลาสี่ตา แต่ในความเป็นจริงแล้วมันมีเพียงสองตาเท่านั้นครับ ไม่ได้มีสี่ตาเหมือนชื่อของมัน ปลาสี่ตาเป็นปลาที่อาศัยและพบได้ที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำ อเมซอน อเมริกาใต้ ในเม็กซิโก ฮอนดูรัส และสกอตแลนด์ใต้ สามารถอาศัยได้ทั้งในน้ำจืดและน้ำกร่อย

     แต่เหตุผลที่ทำให้ปลาตัวนี้ถูกเรียกว่าปลาสี่ตา ก็เพราะระบบประสาทตาของปลาตัวนี้จะมี รูม่านตา (Pupils) แบ่งเป็น 2 ส่วนซึ่งสามารถมองเห็นได้ทั้งเหนือน้ำและมองดูบนผิวน้ำแล้วอีกส่วนมันจะมองใต้น้ำ ทำให้มันมองเห็นพร้อมกันทั้งด้านบนผิวน้ำและใต้น้ำราวกับว่ามันเป็นปลาที่มีสองตานั่นเอง

     สำหรับปลาสี่ตา มีชื่อสามัญเรียกกันว่า Four-Eyed Fish บางครั้งก็เรียกกันในชื่อ Four Eyes Large Scale และชื่อทางวิทยาศาตร์คือ Anableps anableps ปลาพวกนี้จัดอยู่ในกลุ่ม Livebearers ซึ่งเป็นกลุ่มปลาที่ออกลูกเป็นตัว

    เจ้าปลาสี่ตานั้น จะใช้เวลาส่วนใหญ่ของพวกมันอยู่บริเวณผิวน้ำ โดยจะคอยมองหาอาหารที่อยู่บนผิวน้ำเช่นแมลง และนอกจากนั้น ปลาสี่ตาก็ยังสามารถกินพวกปลาตัวเล็กๆหรือสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในน้ำได้ สำหรับปลาสี่ตาที่พบในธรรมชาติโตได้ถึง 32 เซนติเมตร แต่การเลี้ยงตามปรกติจะมีขนาดประมาณ 25 เซนติเมตร

    ในประเทศไทย ได้มีการนำปลาสี่ตาเข้ามาจำหน่ายบ้างเช่นกัน แต่ก็มีให้พบเห็นไม่บ่อยนัก และมีราคาที่ค่อนข้างแพง อีกอย่างด้วยความเหมือนและลักษณะบางอย่างที่ดูคล้ายกับปลาตีน จึงทำให้ร้านค้าบางร้านเอาปลาตีนมาหลอกขายว่าเป็นปลาสี่ตา

• ก่อนอื่นก็ต้องต้องกล่าวคำว่า ใสเจีย(เสียใจ) ก่อนเนื่องจากมันไม่มีปลาอะไรที่มี ดวงตาสี่ดวง ในโลกนี้ แต่ปลาสี่ตาในที่นี้ มันเป็นผลมาจากการที่พวกมันมีตาที่ใช้มองในอากาศ และในน้ำพร้อมๆโดยไม่มีผลกระทบจากดัชนีการหักเหของแสงในน้ำกับอากาศ
• การที่พวกมันได้รับชื่อว่า 4 ตา นั้นเป็นผลมาจากการที่ ลูกตาแต่ละข้างของพวกมัน มีตาดำ 2 อัน เพื่อใช้สำหรับการ ตามองในอากาศ และตามองใต้น้ำ พร้อมกัน
• ปลาสี่ตาพวกนี้ ใช้ชีวิตเกือบทั้งหมดลอยอยู่บนผิวน้ำ มีตาอยู่บนส่วนบนของหัว(เหมือนจระเข้) โดยขณะที่พวกมันลอยตัวอยู่ ดวงตาครึ่งหนึ่งจะโผล่พ้นน้ำ ส่วนอีกครึ่งล่างจะจมอยู่ใต้น้ำ ทำให้พวกมันสามารถมองเห็นในอากาศ และใต้น้ำได้พร้อมๆกันแต่ถ้าเป็นสัตว์อื่นถ้าใช้วิธีมองเช่นนี้ปัญหาจะเกิดขึ้นทันทีเนื่องจาก ค่าดัชนีการหักเหของแสงในอากาศ และน้ำนั้นต่างกัน การที่ตามองในอากาศ และในน้ำไปพร้อมกัน ภาพที่ได้จะเหลือมกัน ทำการกะระยะจะผิดพลาด

• แต่ปลาสี่ตา ก็มีวิธีแก้ปัญหานี้ พวกมันมีตาดำ(Pupil) ข้างละสองอัน โดยตาดำอันบนทำหน้าที่รับภาพในอากาศ ส่วนตาดำอันล่างทำหน้าที่รับภาพส่วนที่อยู่ในน้ำ โดยตาดำทั้งสองจะถูกแบ่งด้วยแถบเนื้อเยื่อ โดยที่ตาดำทั้งสองจะต่อเชื่อมกันไปที่ม่านตา(Iris) ทั้งเลนส์ตายังมีจากบนลงล่างไม่เท่ากัน เพื่อปรับการรับภาพ
• ปลาสี่ตา เป็นปลาน้ำจืด และน้ำกร่อย มีถิ่นที่ในเม็กซิโก ฮอนดูรัส และทางเหนือของอเมริกาใต้ พวกมันเป็นปลาจำพวกที่เรียกว่า onesided livebearers คือตัวผู้จะมีตาทั้งสองดวงอยู่ที่ลำตัวซีกขวา ส่วนตัวเมียตาทั้งสองคู่จะอยู่ที่ลำตัวด้านซ้าย

ภาพนี้จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่า ตาแต่ละข้างจะมีตาดำ2อัน ที่แบ่งด้วยเนื้อเยื่อ

พวกมันจะใช้ชีวิตว่ายน้ำตะแคงข้าง โดย มีตาอยู่ส่วนบนของหัว ตาครึ่งหนึ่งจะโผล่พ้นน้ำ ส่วนอีกครึ่งจะอยู่ใต้น้ำ