วิทยาศาสตร์วันละนิด:กำเนิด วาสลีน (PETROLIUM JELLY)

       ใครหลายคนอาจจะเคยใช้  "วาสลีน"  ผลิตภัณฑ์ชนิดหนึ่งที่นิยมนำมาใช้บำรุงผิวพรรณเพื่อความชุ่มชื้น  ไม่ว่าจะนำมาใช้ทาริมฝาปาก เพื่อป้องกันปากแห้งแตก  หรือใช้ทาบริเวณผิวพรรณแตกลายอย่างข้อศอกหรือส้นเท้า  นอกจากประโยชน์โดยตรงเหล่านี้แล้ว  ความชุ่มชื้นของวาสลีนยังสามารถนำมาใช้เคลือบประเป๋าหรือเครื่องหนังรวมทั้งใช้ป้องกันการเกิดสนิมและลดเสียงดังจากการเปิดปิดประตูหน้าต่างได้อีกด้วย

        วาสลีนมีประโยชน์มากมายจิปาถะเช่นนี้  เราทราบกันหรือไม่คะว่า  "วาสลีน"  แท้จริงแล้ว มันมีที่มามาจากอะไรและมีประวัติความเป็นมาอย่างไร?

          วาสลีนถูกจดสิทธิบัตรเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน ปี ค.ศ 1872  โดยวาสลีนเป็นชื่อทางการค้าของปิโตรเลียมเจลลี (petrolium jelly)  ที่ถูกคิดค้นโดยนายโรเบิร์ต เอ. เชสโบรว์ (Robert A. Chesebrough) นักเคมีชาวอเมริกัน

         ในปี ค.ศ.1859  ซึ่งเป็นยุคเริ่มต้นของการผลิตอุตสาหกรรมน้ำมันในสหรัฐอเมริกา  มีข่าวการค้นพบบ่อน้ำมันดิบขนาดใหญ่ในรัฐเพนซิลเวเนียเซสโบรว์จึงได้เดินทางไปสำรวจยังบ่อน้ำมันแห่งนั้นโดยมุ่งหวังเพื่อเข้าสู่ธุรกิจการค้าน้ำมันปิโตรเลียมที่สมัยนั้นกำลังเป็นที่นิยมและเฟื่องฟูมากในสหรัฐอเมริกา

Robert A. Chesebrough

         การสำรวจการขุดเจาะน้ำมันในครั้งนั้นจุดประกายความคิดให้กับเซสโบรว์เป็นอย่างมาก  เมื่อเขาได้สังเกตเห็นว่ามีสารชนิดหนึ่งซึ่งมีลักษณะเหนียวข้นคล้ายกับพาราฟินติดอยู่ที่สว่านขุดเจาะ สารนี้นับเป็นตัวปัญหาต่อการขุดเจาะน้ำมันเป็นอย่างมาก  เนื่องจากคนงานต้องพักงานบ่อยครั้งเพื่อทำความสะอาดสารเหนียวข้นที่มักติดเครื่องมือขุดเจาะอยู่เป็นประจำ  ซึ่งสารนี้ถูกเรียกกันในขณะนั้นว่า “ร็อด แวกซ์” (rod wax)

         ไม่เพียงแค่นั้น เซสโบรว์ยังสังเกตเห็นว่าพวกคนงานมักจะนำร็อด แวกซ์  มาป้ายที่ผิวหนังของตนเองเนื่องจากเชื่อว่า  สารนี้จะช่วยบรรเทาบาดแผลและผิวหนังที่ไหม้ของพวกเขาได้

         ด้วยความสงสัยเซสโบรว์จึงได้เก็บตัวอย่างร็อด แวกซ์  ใส่กระปุกและนำไปศึกษาทดลองทางวิทยาศาสตร์  หลายเดือนที่เซสโบรว์พยายามสกัดหาองค์ประกอบของสารตัวนี้  จนในที่สุดก็ได้สารใสเนียน  ไม่มีสีและไม่มีกลิ่น  ซึ่งเซสโบรว์ได้เรียกมันว่า วุ้นปิโตรเลียม (petroleum jelly)

        วุ้นปิโตรเลียม หรือ ปิโตรเลียมเจล  สารที่มีลักษณะกึ่งแข็งกึ่งเหลว  ได้มาจากกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบ  โดยใช้ความร้อนแปรสภาพน้ำมันให้กลายเป็นไอ  ไอจะลอยขึ้นสู่ชั้นบนของหอกลั่นแล้วกลั่นตัวเป็นน้ำมันต่าง ๆ

         ณ จุดเดือดที่อุณภูมิ 150 – 275 องศาเซลเซียสที่ไอกลั่นตัวเป็นน้ำมันเบนซินและเกิดสารเหลืองค้างเกาะอยู่ชั้นบนของหอกลั่นเรียกว่า พาราฟิน ซึ่งส่วนนี้เองที่นำมาทำเป็นปิโตรเลียมเจล

         เซสโบรว์ได้ตั้งชื่อผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมเจลของเขา ในชื่อใหม่ว่า Vaseline®  มาจากภาษาเยอรมัน คำว่า Wasser แปลว่า น้ำ  และภาษากรีกέλαιον (Elaion) แปลว่า น้ำมัน    เซสโบรว์ได้เผยแพร่ผลิตภัณฑ์นี้ด้วยการนำวาสลีนใส่กระปุกไปแจกจ่ายให้ประชาชนในรัฐนิวยอร์ก  เพื่อทดลองให้ใช้ทาแผล  แต่กลุ่มแม่บ้านที่ได้รับวาสลีน  ได้นำวาสลีนไปใช้ประโยชน์ลดรอยคราบเปื้อนบนเสื้อผ้าและคราบด่างบนเครื่องไม้  ทำให้วาสลีนกลายเป็นผลิตภัณฑ์หนึ่งที่นิยมในหมู่ครัวเรือน  และปัจจุบันได้กระจายขยายไปยังทั่วโลกและทุกเชื้อชาติ

         ไม่เว้นแม้แต่นายพล โรเบิร์ต แพร์รี่ (Commander Robert Peary) ซึ่งเป็นผู้ที่เดินทางไปยังขั้วโลกเหนือได้สำเร็จเป็นคนแรก ยังได้นำกระปุกวาสลีนติดตัวไปด้วยเพื่อช่วยป้องกันผิว   เนื่องจากคุณสมบัติของวาสลีนที่ไม่แข็งตัวแม้ในอุณหภูมิที่เย็นจัดนั่นเอง

         ด้วยคุณสมบัติปิโตรเลียมเจลที่สามารถรักษาความชุ่มชื้นให้ผิวพรรณได้เป็นอย่างดี   จึงปัจจุบันจึงนิยมนำมาเป็นส่วนผสมในเครื่องสำอางหลายชนิด   นอกจากนี้ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในด้านอื่น ๆ อีก  เช่น  ใช้ป้องกันบาดแผลหรือรอยถลอกเล็กน้อย  หรือเป็นส่วนผสมของยาหม่อง  ใช้เคลือบเสื้อผ้า  และนำมาทำเทียนไขได้อีกด้วย