'เรื่องภายใน' ผู้หญิง...สำคัญ อย่าเก็บไว้ให้แน่นอก

'ผู้หญิง' ใครๆ ก็บอกว่า เป็นเพศที่เข้าใจยากและซับซ้อน ทั้งอารมณ์ ความรู้สึก แต่รู้ไหมว่า เรื่องสุขภาพ “ภายใน” ของผู้หญิงนั้น ก็เข้าใจยากและซับซ้อนเช่นกัน

ปัจจุบัน “สุขภาพภายใน” นับว่าเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยให้ความสนใจและตื่นตัวมากขึ้นพญ.สมสุข สันติเบ็ญจกุล อาจารย์หน่วยวางแผนครอบครัวและอนามัยการเจริญพันธุ์ สาขาวิชาเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย จึงให้คำแนะนำเกี่ยวกับอาการผิดปกติของอวัยวะภายในอย่าง “ภาวะเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด” ที่ผู้หญิงยุคใหม่ มักประสบปัญหาได้ทำความเข้าใจและปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง

“ 'ภาวะเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า อาการอั้นประจำเดือนหรือเลือดออกกะปริดกะปรอย' เกิดได้หลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นเลือดที่เกิดจากบริเวณช่องคลอด ปากช่องคลอด มดลูก ปากมดลูก หรือรังไข่ ซึ่งเป็นได้จากทุกส่วนของอวัยวะสืบพันธุ์ ขึ้นอยู่กับว่าเกิดจากอวัยวะภายในส่วนใด และอีกสาเหตุคือ ภาวะเลือดออกผิดปกติ  ที่เกิดจากปัญหาการแข็งตัวของเลือด ทำให้เลือดออกผิดปกติได้” พญ.สมสุข บอก

พญ.สมสุข อธิบายอีกว่า อาการเลือดออกผิดปกติจะเกิดกับผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ ตั้งแต่ช่วงอายุเริ่มมีประจำเดือน ถึงวัยหมดประจำเดือน คือ 13-55 ปี ซึ่งภาวะนี้สามารถเกิดได้กับทุกคน แต่ถ้ามีอาการเลือดออก ผิดปกติ ปวดท้องน้อย ก็จะเสี่ยงต่อการเกิดช็อกโกแลตซิสต์ ซึ่งจะเกิดกับผู้หญิงที่ไม่มีลูก หรือมีลูกยาก

จาก 'ภาวะเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด' สู่ 'ช็อกโกแลตซิสต์' หรือ “โรคเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่”

คุณหมอคนเก่ง อธิบายเพิ่มเติมว่า “ช็อกโกแลตซิสต์หรือโรคเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่” จะเกิดที่ปีกมดลูก ซึ่งพบได้ในผู้หญิงที่เริ่มมีประจำเดือนตั้งแต่อายุยังน้อย  และหมดประจำเดือนช้า หรือมีจำนวนวันที่เป็นนานและมีรอบที่สั้น ก็จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคดังกล่าว นอกจากนี้ ยังมีโรคที่สัมพันธ์กับอาการผิดปกติดังกล่าวโดยตรง นั่นคือ ผู้ที่มีความผิดปกติแต่กำเนิดของมดลูก ซึ่งจะทำให้การไหลออกของประจำเดือนไหลออกไม่หมด เพราะฉะนั้นจึงเกิดการคลั่งของเลือด ซึ่งอาการเหล่านี้มักจะสัมพันธ์กับโรคทางระบบเชิงกรานของสตรี อาจเกิดโรคช็อกโกแลตซิสต์และมะเร็งปากมดลูกได้เช่นกัน

การป้องกัน “โรคช็อกโกแลตซิสต์ หรือโรคเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่”

“ยังไม่มีการป้องกันที่จะไม่ให้เกิดโรคได้แน่ชัด แต่สิ่งสำคัญคือ ต้องสังเกตอาการผิดปกติของร่างกาย อย่างรอบเดือนที่มาผิดปกติ แบบกระปริดปรอย มีประจำเดือนที่ไม่ตรงรอบบ่อยๆ  หรือมีนานและปริมาณมากขึ้น ซึ่งประจำเดือน เป็นสัญญาณบอกสุขภาพภายในของผู้หญิงโดยตรง ถ้าสังเกตแล้วมีอาการผิดปกติ สิ่งแรกที่ควรทำคือ ปรึกษาแพทย์ เพื่อรับการตรวจและวินิจฉัยได้ทันที” คุณหมอคนเก่งบอก

“สิ่งสำคัญที่สุดคือ การตรวจสุขภาพ” แม้จะมีรายงานผลการวิจัยในต่างประเทศว่า โรคช็อกโกแลตซิสต์หรือเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ สามารถป้องกันได้โดยการบริโภคผักใบเขียวและผลไม้สด เพราะจะช่วยให้ผู้หญิงมีอัตราเสี่ยงต่อการเกิดโรคฯ น้อยกว่าผู้หญิงทั่วไปที่ไม่รับประทานผักและผลไม้เลย แต่เมื่อบทสรุปของงานวิจัยยังไม่ชัดเจน 'การตรวจสุขภาพ' อย่างสม่ำเสมอ จึงเป็นวิธีที่ผู้หญิงต้องให้ความสำคัญ โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้วควรเข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปีทุกปี ขณะที่ผู้หญิงโดยทั่วไปแม้ว่าจะไม่มีความผิดปกติใดๆ ก็ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพเช่นกัน

สำหรับผู้หญิงที่มีอาการผิดปกติดังกล่าวเกิดขึ้นแล้ว สิ่งแรกที่ควรทำคือ รีบไปพบแพทย์ เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยโรคและได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง

นอกจากนี้ พญ.สมสุข ยังให้คำแนะนำอีกว่า ปัจจุบันนี้ผู้หญิงไทย คงหลีกเลี่ยงการทำงานหนักไม่ได้  ปัญหาหนึ่งคือ การทำงานหนัก จนไม่มีเวลาพักผ่อน เกิดความเครียด จนละเลยการใส่ใจสุขภาพและความผิดปกติเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้นได้ ซึ่งพฤติกรรมดังกล่าวมีผลโดยตรงต่อความผิดปกติของประจำเดือน ซึ่งปกติผู้หญิงจะมีประจำเดือน เพียงเดือนละครั้ง แต่ไม่จำเป็นที่จะต้องมาตรงกันทุกเดือน ซึ่งรอบประจำเดือนที่มาปกติอยู่ 21-35 วัน เมื่อไหร่ก็ตามที่ประจำเดือนขาดบ่อยๆ ก็จะส่งผลต่ออวัยวะสืบพันธุ์ภายในได้

ถึงยุคสมัยจะเปลี่ยนไป ผู้หญิงต้องทำงานหนักมากขึ้นจนไม่มีเวลาดูแลตัวเองเท่าที่ควร แต่คงจะไม่ยากเกินไปที่จะดูแลเอาใจใส่ 'สุขภาพภายใน' ของตนเองอย่างถูกวิธี เพราะสิ่งสำคัญที่สุดก็คือ “สุขภาพ” จุดเริ่มต้น 'ความสุข' ที่ทุกคนพึงมี...

เรื่องโดย พิมพ์ชนก ศรเพชร Team Content www.thaihealth.ro.th