กล้วยไม้ในประวัติศาสตร์ (1)

กล้วยไม้ ถือได้ว่าเป็นราชินีแห่งพรรณไม้ดอก เพราะนอกจากจะมีดอกที่สวยงามเป็นเอกลักษณ์แล้ว ยังเป็นพรรณไม้ดอกที่มีสายพันธุ์มากที่สุดในโลกด้วย ดังนั้นจึงเป็นที่นิยม ในการนำมาปลูกเพื่อชมดอก แต่ในสมัยก่อน คนที่จะปลูก และ สะสมต้นไม้ได้นั้น ต้องเป็นเพียงชนชั้นสูงเท่านั้น

       โดยกล้วยไม้จัดว่าเป็นพืชที่หายากในยุโรป การที่จะได้มานั้น ในสมัยก่อนจะนิยมเก็บมาจากป่า (จากประเทศเอเชีย ที่ตกเป็นเมืองขึ้น) และจะส่งให้สวนพฤกษศาสตร์หลวง (สวนพฤษศาสตร์หลวงเมืองคิว Royal Botanic Gardens, Kew) ต่อจากนั้นจึงจะทำการเพาะพันธุ์ และจำหน่ายให้แก่ชนชั้นสูง ที่ต้องการจะมีไว้ครอบครองต่อไป  โดยในสมัยก่อนกล้วยไม้จะมีราคาแพงมาก โดยต้นหนึ่งอาจจะมีราคาเท่ากับ ทองคำแท่ง เลยทีเดียว

ซิมบิเดียม (Cymbidium) เป็นกล้วยไม้ ที่มีผู้นิยมนำมาเลี้ยงมากที่สุดชนิดหนึ่ง โดยย้อนไปตั้งแต่สมัยเมื่อกล้วยไม้ชนิดนี้ถูกค้นพบที่ประเทศจีน เมื่อประมาณ 1,000 ปีก่อน โดยชาวยุโรป เนื่องจากดอกของมันมีสีสันสวยงามสะดุดตา และ มีกลิ่นที่หอม ถึงกลายเป็นที่นิยมในหมู่ของนักเลี้ยง และ สะสมพันธุ์ไม้ในยุโรปอย่างรวดเร็ว  และทำให้กล้วยไม้ชนิดนี้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายนับตั้งแต่นั้นมา  แต่รู้หรือไม่ว่าก่อนที่ชาวยุโรปจะมาพบกล้วยไม้ชนิดนี้นั้น ก่อนหน้านี้ชาวจีน ญี่ปุ่น และ ชาวเกาหลี  นิยมปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ชนิดนี้ ในหมู่ขุนนาง มานานกว่า 2,500 ปีแล้ว หรือก่อนที่ชาวยุโรปจะค้นพบถึง 1,500 ปีเลยทีเดียว โดยเชื่อกันว่า ผู้หญิงที่มีบุตรยาก หากได้ดมกลิ่นของต้นไม้ชนิดนี้แล้ว จะสามารถช่วยให้มีบุตรได้ง่ายขึ้น 

โดยกล้วยไม้สกุลซิมบิเดียม (Cymbidium) มีสมาชิกประมาณ 44 สายพันธุ์ กระจายพันธุ์ในเขตร้อน และ อบอุ่นของทวีปเอเชีย เช่น อินเดีย พม่า ไทย มาเลเซีย  อินโดนิเซีย ฟิลิปปินส์  ญี่ปุ่น จีน เกาหลี เป็นต้น    โดยมีทั้งสายพันธุ์ที่เป็นกล้วยไม้ดิน และ สายพันธุ์ที่เป็นกล้วยไม้อิงอาศัย

ชาวจีน เรียกกล้วยไม้ชนิดนี้ว่า กั๋วหลัน (国兰) , ชาวเกาหลี เรียกว่า นันโช (난초) และ ชาวญี่ปุ่น เรียกว่า โอคิโดะ (オーキッド) เป็นคำทับศัพท์จากภาษาอังกฤษ แต่ก่อนหน้านั้นไม่รู้ ว่าเรียกว่าอะไร ใครรู้ช่วยบอกที

ภาพวาดซิมบิเดียมของชาวจีน ในสมัยก่อน

ภาพวาดซิมบิเดียม ของญี่ปุ่นในสมัยก่อน

ประตูบ้านที่วาดรูปซิมบิเดียมบนประตู ที่เกาหลี

เครื่องเคลือบที่วาดรูปซิมบิเดียม

โดยในสมัยก่อนนั้น จะนิยมปลูกกันในกระถางเซรามิก ทรงสูง วางไว้ในห้องทำงาน หรือ ห้องรับแขก

(ถ้าเวลาออกดอก ก็จะนำมาไว้ในห้องนอนเพื่อให้ภรรยาสูดดมกลิ่น ในระว่าง......)

สำหรับคนที่ชอบดูซีรี่เกาหลี อาจจะเคยเห็นซิมบิเดียมอยู่ในหนังบ้าง