เมล็ดมะขาม มีดีกว่าที่คิด

มะขาม กวน มะขามเปียก มะขามหวาน หรือว่าจะเป็นครีมทาหน้าจากเนื้อมะขาม ล้วนเป็นสารพัดประโยชน์ที่ได้จากผลไม้ขึ้นชื่อแห่งเมืองเพชรบูรณ์ ซึ่งคุณรู้หรือไม่ว่า นอกจากเนื้อนุ่มๆ รสล้ำเลิศแล้ว ของดีด้านในอย่าง ‘เมล็ดมะขาม’ ยังเต็มเปี่ยมด้วยคุณประโยชน์เก๋กู๊ดต่อสุขภาพของเรา

สำหรับเมนูของว่างยอดฮิตของผู้คนตาม ชนบทมักหนีไม่พ้นเมล็ดมะขามขั้ว ซึ่งผู้คนจะรับประทานเนื้อในเมล็ด โดยเปลือกหุ้มของเมล็ดมักถูกโปรยทิ้งตามๆ กันไป แต่ทว่าความหัวใสของกลุ่มคนช่างสังเกตุก็ไม่เคยหมดไปง่ายๆ ดังนั้น จึงมีการนำเปลือกหุ้มเมล็ดมะขามมาทำการสกัดตรวจวิเคราะห์ทางเคมี ซึ่งก็พบความจริงอันน่ายกย่องว่ามีประโยชน์มากมาย แถมผลการวิจัยยังพ่วงอีกว่า พบสารต้านอนุมูลอิสระที่สูงลิ้วเทียบเท่าสารสกัดจากผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจาก ต่างประเทศ

จากเมล็ดคัดเป็นประโยชน์

เมื่อกินเนื้อมะขามเสร็ด อย่าเพิ่มรีบทิ้งเม็ดที่ได้ เพราะนี่คือขุมทรัพย์ของประโยชน์แก่สุขภาพ ซึ่งเมื่อนำเม็ดมะขามมาสกัดด้วยเอทานอลความเข้มข้นร้อยละ 70 ที่อุณหภูมิ 60 เซลเซียส เป็นเวลา 24 ชั่วโมง สารสกัดที่ได้จะถูกนำมาระเหยกับตัวทำละลายออกด้วยเครื่องระเหยแบบลดความดัน และเมื่อนำสารสกัดมาวิเคราะห์ก็พบว่า มีฤทธิ์ต้านออกซิเดชั่นดีกว่าวิตามินอี 3.14 เท่า โดยสามารถยับยั้งอนุมูลอิสระได้ร้อยละ 50 เท่ากับ 53.42 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร ซึ่งการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าสารต้านอนุมูลอิสระในเปลือกหุ้มเม็ดมะขามมี ปริมาณที่สูงเกือบเท่ากับสารสกัดจากเมล็ดองุ่น

นอกจากนี้ ในเนื้อเมล็ดมะขามยังมีไขมันและโพลีแซคคาไลด์ ซึ่งเป็นน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวไม่ก่อให้เกิดโรคเบาหวานเหมือนน้ำตาลโมเลกุลคู่ อย่างกลูโคส และละลายได้ดีดีในน้ำ มีฤทธิ์เสริมประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย ซึ่งหมายความว่าหากระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายบกพร่องหรือน้อยกว่าปกติ โพลีแซคคาไลด์จากเมล็ดมะขามจะกระตุ้นให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น เพราะสามารถกำจัดเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ที่ผ่านเข้าในร่างกายโดยเฉพาะอย่างยิ่งเชื้อไวรัส

สำหรับสารต้านอนุมูลอิสระนับเป็นองค์ ประกอบชั้นดีต่อสุขภาพ เพราะการใช้ชีวิตในแต่วันที่เราต้องเจอกับควันจากท่อไอเสีย รังสีอัลตราไวโอเลต หรือการรับประทานอาหารไหม้เกรียม ต่างทำให้เกิดอนุมูลอิสระที่เป็นสาเหตุของสารพัดโรค เช่น หลอดเลือดตีบและแข็งตัว โรคอัลไซเมอร์ โรคไขข้ออักเสบ และโรคมะเร็งบางชนิด ซึ่งการระบบป้องกันอนุมูลอิสระก็จะพบได้ในร่างกายและจากอาหารที่มีสารต้าน อนุมูลอิสระ เช่น วิตามินอี วิตามินซี สารประกอบฟีนอลลิก แทนนิน  และเมล็ดมะขาม

ทำง่าย ทานอร่อย

ในเมื่อประโยชน์ของเมล็ดมะขามมีมาก ดังนั้น เมนูแค่เอาลงคั่วอาจดูจิ๊บจ้อยจนชวนให้เบื่อง่าย ซึ่งการจะรับประทานเมล็ดมะขามให้อร่อยเหาะก็มีด้วยกันหลายวิธี โดยในแถบอ่าวแบงกอลจะนำเมล็ดมะขามไปคั่วแล้วกะเทาะเอาเปลีอกออกเพื่อรับทาน แก้โรคท้องร่วง โรคบิด อาเจียน และเป็นยาถ่ายพยาธิ ขณะที่ประเทศอินเดียจะใช้เนื้อในเมล็ดมะขามซึ่งเป็นเนื้อแป้งมาบดให้ละเอียด ใช้แทนแป้งข้าวเจ้าเพื่อทำแป้งโรตี ส่วนที่อินโดนีเซียจะใช้น้ำมันที่สกัดจากเมล็ดมะขามมาใช้ประกอบอาหารและยา รักษาเส้นผม

ข้อเสียละมีไหม

สาธยายถึงข้อดีของมะขามมายาวเหยียด หลายคนอาจสงสัยว่า ข้อเสียละมีบ้างไหม ซึ่งจากการทดลองเรื่องความเป็นพิษของเมล็ดมะขามต่อร่างกายทั้งพิษแบบเฉียบ พลันและพิษระยะยาว 3-4 เดือน พบว่า ไม่ปรากฎความเป็นพิษในร่างกายแต่อย่างใด ดังนั้น เชิญสวาปามเมล็ดมะขามดั่งอาหารเสริมอีกแขนงหนึ่งกันได้เต็มที่ แต่…เดี๋ยวก่อน เพราะคุณควรท่องจำให้ขึ้นใจด้วยว่า สุขภาพจะดีได้ จำเป็นต้องทานอาหารให้ครบ 5 หมุ่ รู้จักออกกำลังกายอย่างเป็นกิจวรรต และพักผ่อนให้เพียงพอ เท่านี้แหละถึงจะเลิศเป็นที่สุด