แม่น้ำเพชรบุรีตอนบน ครองอันดับ 1 แหล่งน้ำคุณภาพดีที่สุดในไทย ปี 2568 เปิด 10 อันดับจากกรมควบคุมมลพิษ
รู้หรือไม่ว่าแหล่งน้ำผิวดินที่มีคุณภาพดีที่สุดอันดับ 1 ของประเทศไทยในปี 2568 อยู่ที่จังหวัดเพชรบุรี โดยผลการจัดอันดับจากกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ระบุว่า “แม่น้ำเพชรบุรีตอนบน” ครองอันดับ 1 ตามด้วยแม่น้ำตาปีตอนบน และแม่น้ำอูน
การจัดอันดับครั้งนี้อ้างอิงจากการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำทั่วประเทศ ครอบคลุมทั้งแม่น้ำสายหลัก และแหล่งน้ำนิ่ง สะท้อนให้เห็นถึงสถานการณ์คุณภาพน้ำของประเทศไทย และความสำคัญของการดูแลรักษาทรัพยากรน้ำตามธรรมชาติ
แม่น้ำเพชรบุรีตอนบน ครองอันดับ 1 แหล่งน้ำคุณภาพดีที่สุดในไทย
กรมควบคุมมลพิษเปิดเผยผลการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำสำคัญทั่วประเทศ ประจำปี 2568 โดยมีจุดตรวจวัดทั้งหมด 363 จุด ครอบคลุมแหล่งน้ำสายหลัก 59 แห่ง และแหล่งน้ำนิ่ง 6 แห่ง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคมถึงกันยายน 2568
ผลการประเมินด้วยดัชนีคุณภาพน้ำแหล่งน้ำผิวดินหรือ Water Quality Index (WQI) พบว่า แม่น้ำเพชรบุรีตอนบนมีคุณภาพน้ำอยู่ในอันดับ 1 ของประเทศ ตามด้วยแม่น้ำตาปีตอนบน และแม่น้ำอูน
กรมควบคุมมลพิษได้นำผลการจัดอันดับแหล่งน้ำที่มีคุณภาพดี 5 อันดับแรกไปจัดทำบัตรอวยพรปีใหม่ 2569 เพื่อยกย่องพื้นที่ที่มีการดูแลรักษาแหล่งน้ำ และสิ่งแวดล้อม พร้อมส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
แม่น้ำเพชรบุรีตอนบนอยู่ที่ไหน มีต้นกำเนิดจากอะไร ?
แม่น้ำเพชรบุรีเป็นแม่น้ำสายสำคัญของจังหวัดเพชรบุรี มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาตะนาวศรีทางด้านตะวันตกของจังหวัด ในเขตอำเภอแก่งกระจาน ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศของภูมิภาค
ลำน้ำเพชรบุรีไหลผ่านพื้นที่ป่า และภูเขา ก่อนเข้าสู่อ่างเก็บน้ำเขื่อนแก่งกระจาน จากนั้นไหลผ่านพื้นที่อำเภอท่ายาง บ้านลาด และอำเภอเมืองเพชรบุรี ก่อนออกสู่ทะเลบริเวณอำเภอบ้านแหลม
บริเวณต้นน้ำมีลำห้วย และแม่น้ำสาขาหลายสายไหลมารวมกัน โดยผืนป่า และพื้นที่รับน้ำตามธรรมชาติมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศของลุ่มน้ำเพชรบุรี
ดัชนี WQI คืออะไร ใช้วัดคุณภาพน้ำอย่างไร ?
Water Quality Index หรือ WQI เป็นดัชนีที่ใช้ประเมินคุณภาพน้ำโดยรวมให้อยู่ในรูปแบบคะแนน เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบสถานการณ์คุณภาพน้ำของแหล่งน้ำต่างๆได้เข้าใจง่ายขึ้น
กรมควบคุมมลพิษใช้ตัวชี้วัดทางวิทยาศาสตร์ 5 พารามิเตอร์ ได้แก่
- ออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) สะท้อนปริมาณออกซิเจนที่มีอยู่ในน้ำ ซึ่งจำเป็นต่อสิ่งมีชีวิตในแหล่งน้ำ
- ความสกปรกในรูปสารอินทรีย์ (BOD) ใช้ประเมินปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ต้องใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์
- แบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มทั้งหมด (TCB) ใช้เป็นตัวชี้วัดการปนเปื้อนของแบคทีเรียในน้ำ
- แบคทีเรียกลุ่มฟีคัลโคลิฟอร์ม (FCB) ช่วยบ่งชี้การปนเปื้อนที่เกี่ยวข้องกับสิ่งขับถ่ายของคน และสัตว์เลือดอุ่น
- แอมโมเนีย-ไนโตรเจน (NH3-N) ใช้ประเมินสารประกอบไนโตรเจนในน้ำ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับของเสีย และมลพิษจากกิจกรรมต่างๆ
คะแนน WQI มีตั้งแต่ 0–100 คะแนน โดยแบ่งระดับคุณภาพน้ำออกเป็น 5 ระดับ ได้แก่
- 91–100 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ดีมาก
- 71–90 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ดี
- 61–70 คะแนน อยู่ในเกณฑ์พอใช้
- 31–60 คะแนน อยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรม
- 0–30 คะแนน อยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมาก
ดังนั้น การจัดอันดับคุณภาพน้ำจึงไม่ได้พิจารณาจากความใสของน้ำด้วยสายตาเพียงอย่างเดียว แต่ใช้ผลตรวจวัดทางวิทยาศาสตร์หลายด้านมาประกอบการประเมิน
เหตุใดผืนป่าต้นน้ำจึงสำคัญต่อคุณภาพแม่น้ำเพชรบุรี ?
พื้นที่ต้นน้ำเป็นส่วนสำคัญของระบบนิเวศลุ่มน้ำ เพราะทำหน้าที่รับน้ำฝน และเป็นแหล่งกำเนิดของลำห้วยหลายสายที่ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำ
ผืนป่าที่สมบูรณ์มีส่วนช่วยชะลอการไหลบ่าของน้ำฝน ลดการพังทลายของหน้าดิน และช่วยรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่ เมื่อมีการชะล้างหน้าดิน และตะกอนลงสู่ลำน้ำน้อยลง ก็อาจช่วยลดปัจจัยบางประการที่ส่งผลต่อคุณภาพน้ำได้
นอกจากนี้ การจัดการน้ำเสียจากชุมชน และกิจกรรมทางเศรษฐกิจตามแนวลำน้ำก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะคุณภาพน้ำไม่ได้ขึ้นอยู่กับสภาพป่าต้นน้ำเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการดูแลรักษาแหล่งน้ำตลอดทั้งลุ่มน้ำด้วย
เปิด 10 อันดับแหล่งน้ำผิวดินที่มีคุณภาพดีที่สุดในประเทศไทย ปี 2568
จากผลการจัดอันดับของกรมควบคุมมลพิษ พบแหล่งน้ำผิวดินที่มีคุณภาพน้ำดีที่สุด 10 อันดับแรกของประเทศไทย ดังนี้
- แม่น้ำเพชรบุรีตอนบน
- แม่น้ำตาปีตอนบน
- แม่น้ำอูน
- ทะเลสาบหนองหาร
- แม่น้ำพุมดวง
- แม่น้ำสงคราม
- แม่น้ำแควน้อย
- แม่น้ำหลังสวนตอนบน
- แม่น้ำเลย
- แม่น้ำพอง
สิ่งที่น่าสนใจคือ รายการดังกล่าวไม่ได้มีเฉพาะแม่น้ำเท่านั้น แต่ยังมีทะเลสาบหนองหาร จังหวัดสกลนคร ติดอันดับที่ 4 ด้วย แสดงให้เห็นว่าการประเมินครอบคลุมแหล่งน้ำผิวดินหลายลักษณะ ทั้งแหล่งน้ำไหล และแหล่งน้ำนิ่ง
คุณภาพน้ำไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาเป็นอย่างไร ?
ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษระบุว่า เมื่อพิจารณาผลการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำในช่วง 10 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2559–2568 พบว่า ภาพรวมคุณภาพน้ำของประเทศมีแนวโน้มดีขึ้นเล็กน้อย
แหล่งน้ำส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์พอใช้ถึงดี และไม่พบแหล่งน้ำที่มีคุณภาพอยู่ในเกณฑ์เสื่อมโทรมมากในภาพรวมของช่วงเวลาที่รายงาน อย่างไรก็ตาม แหล่งน้ำแต่ละแห่งยังมีความแตกต่างกันตามสภาพพื้นที่ กิจกรรมของชุมชน และปัจจัยแวดล้อม การตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอจึงยังเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถวางแผนป้องกัน และแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำได้อย่างเหมาะสม
รอลุ้นผลการจัดอันดับคุณภาพน้ำปี 2569
สำหรับผลการประเมินคุณภาพน้ำประจำปี 2569 ต้องติดตามประกาศอย่างเป็นทางการจากกรมควบคุมมลพิษอีกครั้งว่า แม่น้ำเพชรบุรีตอนบนจะยังคงอยู่ในอันดับต้นๆของประเทศได้หรือไม่หรือจะมีแหล่งน้ำแห่งอื่นที่มีคุณภาพน้ำดีขึ้นจนขยับขึ้นมาแทน
การจัดอันดับดังกล่าวไม่เพียงเป็นข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจให้ทุกภาคส่วนเห็นความสำคัญของการดูแลแม่น้ำ ลำคลอง และแหล่งน้ำธรรมชาติ เพราะทรัพยากรน้ำที่มีคุณภาพเป็นพื้นฐานสำคัญต่อระบบนิเวศ สุขภาพ และการดำรงชีวิตของประชาชนในระยะยาว
อ้างอิง:
1.https://radiothailand.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/461956
2.https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2023/03/pcdnew-2023-03-17_05-03-57_576583.pdf
3.https://www.onep.go.th/
4.https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20220303110514_new.pdf
ภาพประกอบ: Pixabay
เขียนโดย Wisdom Insight
นักสังเกตชีวิต และนักวิเคราะห์กระแสข่าว
ติดตามข่าวสารสำคัญทั้งในประเทศ และต่างประเทศ
เน้นการตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง เพื่อให้เนื้อหาถูกต้อง เป็นกลาง และน่าเชื่อถือ
ทะเลทรายเพียงที่เดียวใน โลก ที่มีนกเพนกวินอาศัยอยู่ ตามธรรมชาติ
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
ปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดแปลก ที่เกิดขึ้นได้ยากมาก แต่พอเกิดทีไรทำเอาคนทั้งพื้นที่อึ้งไปตาม ๆ กัน!
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
ความลับของสิ่งก่อสร้างโบราณ คนยุคก่อนสร้างสิ่งมหัศจรรย์เหล่านี้ได้อย่างไร ทั้งที่ยังไม่มีเทคโนโลยีสมัยใหม่?
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
โรงแรมที่นำบ้านไม้ดั้งเดิมเกือบ 70 หลังมาซ้อนกัน จนกลายเป็นแลนด์มาร์กสุดแปลกตาของเนเธอร์แลนด์
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)
"ดอกมือปีศาจ" รูปร่างคล้ายมือมนุษย์ กับตำนานความเชื่อของอารยธรรมเม็กซิโกโบราณ
มะยมแดง นำโชค งวด 1 ธ.ค. 2569 มาแล้ว! เปิดโพยเลขเด่นประจำงวด จับตาแนวทางตัวเดียวที่คอหวยกำลังตามหา
บันทึกเหตุการณ์ประหลาดในอดีต เรื่องจริงที่เกิดขึ้นบนโลกจนอ่านแล้วแทบไม่อยากเชื่อ
10 โรงเรียนสอบเข้า ม.4 ยากที่สุด ปี 2569 สตรีวิทยา 1 ต่อ 13.87 เตรียมอุดมสมัคร 13,895 คน
5 โรงเรียนชายล้วนชื่อดังของไทย! ตำนานสถาบันเก่าแก่ ผลิตศิษย์เก่าคนสำคัญของประเทศ
5 จังหวัดที่มีเด็กเกิดใหม่มากที่สุดในประเทศไทย เปิดอันดับจังหวัดไหนมีเด็กเกิดมากที่สุด ?
5 เมืองที่มีค่าครองชีพแพงที่สุดในโลก เปิดอันดับเมืองไหนใช้ชีวิตแพงที่สุด ?







